{"id":4076,"date":"2022-02-21T00:00:00","date_gmt":"2022-02-21T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/albrechtpartners.com\/jak-i-kiedy-sprzedac-firme-radzi-marcin-majewski-aventis-capital\/"},"modified":"2023-11-09T22:53:22","modified_gmt":"2023-11-09T22:53:22","slug":"jak-i-kiedy-sprzedac-firme-radzi-marcin-majewski-aventis-capital","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/jak-i-kiedy-sprzedac-firme-radzi-marcin-majewski-aventis-capital\/","title":{"rendered":"Jak i kiedy sprzeda\u0107 firm\u0119? Radzi Marcin Majewski, Aventis Capital"},"content":{"rendered":"<h2 class=\"wp-block-heading\">Marcin Majewski to za\u0142o\u017cyciel Aventis Capital \u2013 butiku M&amp;A, kt\u00f3ry pomaga sprzedawa\u0107 za\u0142o\u017cycielom i kupowa\u0107 grupom kapita\u0142owym sp\u00f3\u0142ki na ca\u0142ym \u015bwiecie. Marcin od 16 lat zajmuje si\u0119 fuzjami i przej\u0119ciami oraz finansami korporacyjnymi. <\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Specjalizuje si\u0119 w sektorze high-tech, us\u0142ugach dla biznesu, produkcji i dystrybucji. W trakcie swojej kariery doradza\u0142 kilkudziesi\u0119ciu przedsi\u0119biorcom i inwestorom. Wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenie zdobywa\u0142 jako wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cyciel butikowego banku inwestycyjnego oraz w doradztwie strategicznym.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z naszej rozmowy dowiesz si\u0119 m.in.:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 zawczasu, by nasza firma by\u0142a sprzedawalna<\/li>\n\n\n\n<li>Jakie chwile w cyklu \u017cycia firmy s\u0105 idealne do jej sprzeda\u017cy<\/li>\n\n\n\n<li>Jak zmienia si\u0119 koniunktura i wyceny sp\u00f3\u0142ek w jej cyklach<\/li>\n\n\n\n<li>Co decyduje o wyborze partnera do M&amp;A<\/li>\n\n\n\n<li>Co jest kluczow\u0105 umiej\u0119tno\u015bci\u0105 eksperta od M&amp;A<\/li>\n\n\n\n<li>Jakich inwestor\u00f3w warto pozna\u0107<\/li>\n\n\n\n<li>Co sprowadzi\u0142o go do bran\u017cy M&amp;A<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/widget.spreaker.com\/player?episode_id=48790635&amp;theme=light&amp;playlist=false\" width=\"100%\" height=\"200px\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\n\n\n\t\t<div data-elementor-type=\"container\" data-elementor-id=\"2858\" class=\"elementor elementor-2858\" data-elementor-post-type=\"elementor_library\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6bc6052f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"6bc6052f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-52392cef elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"52392cef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zasubskrybuj Greg Albrecht Podcast<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-23985f3a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"23985f3a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UC6Dr887Gwr5BxbpxuCG4WuQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-42991512 elementor-widget-tablet__width-inherit elementor-widget-mobile__width-auto elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"42991512\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"34\" height=\"33\" src=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/subscription-youtube-1.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2497\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2a21cb71 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2a21cb71\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">YouTube<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-37236941 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"37236941\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\" href=\"https:\/\/open.spotify.com\/show\/6mOUEu9iUycazH169w6btk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-68a1e1b4 elementor-widget-tablet__width-inherit elementor-widget-mobile__width-auto elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"68a1e1b4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"33\" height=\"33\" src=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/subscription-spotify-1.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2498\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6a327b4c elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6a327b4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Spotify<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-3c6e1d5a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3c6e1d5a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\" href=\"https:\/\/podcasts.apple.com\/us\/podcast\/id1364621095\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4334dc9 elementor-widget-tablet__width-inherit elementor-widget-mobile__width-auto elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"4334dc9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"33\" height=\"33\" src=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/subscription-apple-podcasts.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2483\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3bc9d800 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3bc9d800\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Apple Podcasts<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli znasz histori\u0119, o\u00a0kt\u00f3rej\u00a0warto pogada\u0107 lub masz podobne wyzwanie \u2013 napisz do\u00a0nas.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Transkrycpja:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dzi\u015b w Greg Albrecht Podcast, <\/strong><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/marcinmajewski\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Marcin Majewski<\/strong><\/a><strong>. Cze\u015b\u0107 Marcin!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cze\u015b\u0107 Greg! I mi\u0142o mi pozna\u0107 wszystkich s\u0142uchaczy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bardzo fajnie, \u017ce jeste\u015b, bo bardzo wielu moich klient\u00f3w i partner\u00f3w biznesowych zawsze pyta mnie o to czy sprzeda\u0107 firm\u0119? Kiedy sprzeda\u0107 firm\u0119? I za ile j\u0105 sprzeda\u0107? Jak podej\u015b\u0107 do takiego zagadnienia?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Poruszy\u0142e\u015b kilka temat\u00f3w. Je\u017celi dobrze zarejestrowa\u0142em, to pierwsze jest \u201eCzy?\u201d, i wydaje mi si\u0119, \u017ce to jest jednoznaczny pat. Zaraz opowiem dlaczego. \u201eKiedy?\u201d\u00a0\u2013 to ju\u017c jest bardzo zniuansowana dyskusja. Na koniec jest kwestia \u201eZa ile?\u201d\u00a0\u2013 i tu akurat s\u0105 pewne standardy. Natomiast s\u0105 te\u017c cykle, kt\u00f3re s\u0105 bardzo interesuj\u0105ce i wielu ludzi nie zdaje sobie z tego sprawy. I nie zastanawia si\u0119 nad tym, a tak naprawd\u0119 to determinuje w du\u017cym stopniu to \u201eKiedy?\u201d. Dlaczego uwa\u017cam, \u017ce przynajmniej ka\u017cdy kto ma firm\u0119 powinien by\u0107 otwarty\u00a0\u2013 rozwa\u017ca\u0107, czy zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym czy j\u0105 sprzeda\u0107? Generalnie ka\u017cdy biznes\u00a0\u2013 jak wszystko na tym \u015bwiecie\u00a0\u2013 jest nietrwa\u0142y. Nie trwa wiecznie. Z tego wzgl\u0119du pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej albo kto\u015b go sprzeda, albo on zniknie z powierzchni ziemi. Czy to jest kwestia tysi\u0105ca lat, czy dziesi\u0119ciu lat, czy stu\u00a0\u2013 to nie wiem\u00a0\u2013 ale pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej my\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdy biznes musi si\u0119 przetransformowa\u0107 w co\u015b innego. Teraz s\u0105 takie czasy, kt\u00f3re przyspieszy\u0142y tak naprawd\u0119 ewolucj\u0119 wszystkich firm. W zwi\u0105zku z tym cykl \u017cycia firm, kt\u00f3re dzisiaj s\u0105 zak\u0142adane jest du\u017co kr\u00f3tszy, ni\u017c te firmy, kt\u00f3re by\u0142y zak\u0142adane na przyk\u0142ad w latach osiemdziesi\u0105tych, czy dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Z kt\u00f3rych wiele jeszcze sobie bardzo dobrze \u017cyje i pewnie b\u0119dzie \u017cy\u0142o bardzo d\u0142ugo. Natomiast my\u015bl\u0119, \u017ce w naszym pokoleniu, czy ludzie m\u0142odsi\u00a0\u2013 ju\u017c nie maj\u0105 takiej perspektywy bardzo d\u0142ugiej na budowanie biznesu. Raczej tak\u0105 pragmatyczn\u0105 histori\u0119, \u017ceby zbudowa\u0107 jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107 i j\u0105 potem dobrze spieni\u0119\u017cy\u0107\u00a0\u2013 po prostu. Na co te\u017c wp\u0142ywa rynek venture capital, kt\u00f3ry promuje tak naprawd\u0119 tego typu podej\u015bcie. I po prostu firmy, kt\u00f3re z za\u0142o\u017cenia s\u0105 budowane, \u017ceby sprzeda\u0107\u00a0\u2013 po prostu s\u0105 lepiej sfinansowane, lepiej dokapitalizowane. W zwi\u0105zku z tym maj\u0105 wi\u0119ksze szanse na odniesienie sukcesu na rynku. To jest generalnie odpowied\u017a na pytanie \u201eCzy?\u201d.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Je\u017celi chodzi o pytanie \u201eKiedy?\u201d, to rozumiem, \u017ce je\u017celi m\u00f3wimy o takich sp\u00f3\u0142kach finansowanych przez VC, to one maj\u0105 ten pomys\u0142 na to kiedy si\u0119 sprzeda\u0107, albo w jaki spos\u00f3b ten exit zrobi\u0107. Albo w\u0142a\u015bnie przez sprzeda\u017c, albo przez IPO. To s\u0105 w sumie takie dwie g\u0142\u00f3wne \u015bcie\u017cki. Ewentualnie jak widz\u0105, \u017ce rynek im ucieka, to jaka\u015b fuzja\u00a0\u2013 czyli przej\u0119cie w zasadzie przez wi\u0119kszego gracza globalnego. To jest te\u017c jeden z takich cz\u0119stych scenariuszy, kt\u00f3re obserwujemy. To s\u0105 w\u0142a\u015bnie takie firmy build to sell. W tym w\u0142a\u015bnie modelu takiej szprycy finansowej venture capital. Jak powinni my\u015ble\u0107 w\u0142a\u015bciciele firm bardziej tradycyjnych? Cz\u0119sto pytaj\u0105 mnie o to kiedy si\u0119 sprzeda\u0107 i jak rozmawia\u0107 o sprzeda\u017cy? Tak\u017ce w\u0142a\u015bciciele firm us\u0142ugowych. To jest chyba ju\u017c du\u017co trudniejsza kwestia. Ciekawi mnie jakie jest Twoje spojrzenie na to. Podam przyk\u0142ad. Rozmawiam z w\u0142a\u015bcicielami sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra dewelopuje software. Nic super innowacyjnego. Dzi\u015b pewnie jest w Polsce kilkaset takich sp\u00f3\u0142ek. Ta sp\u00f3\u0142ka jest relatywnie ma\u0142a, ale ma powiedzmy kilka milion\u00f3w z\u0142otych przychodu. Generuje z tego jaki\u015b zysk. Powiedzmy mi\u0119dzy pi\u0119\u0107, a dziesi\u0119\u0107 milion\u00f3w przychodu. I taki CO pyta: \u201eS\u0142uchaj, zastanawiam si\u0119 czy walczy\u0107 z rynkiem? Czy cisn\u0105\u0107 te rekrutacje, kt\u00f3re s\u0105 teraz potwornie trudne? Pr\u00f3bowa\u0107 to uk\u0142ada\u0107? Czy t\u0119 wag\u0119, kt\u00f3r\u0105 ju\u017c wykreowa\u0142em w postaci klient\u00f3w, zespo\u0142u, jakiego\u015b elementu know how\u00a0\u2013 po prostu spieni\u0119\u017cy\u0107 w tym momencie i w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do jednego z takich graczy konsoliduj\u0105cych ten rynek\u00a0\u2013 kt\u00f3rych nawet w Polsce mamy kilku. Globalnie te\u017c ilu\u015b jest. Tak, \u017ceby sta\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 czego\u015b wi\u0119kszego\u201d. Co Ty by\u015b powiedzia\u0142 komu\u015b takiemu, tak wiesz\u00a0\u2013 off the bat. Wiem, \u017ce jeste\u015b profesjonalist\u0105, wi\u0119c by\u015b powiedzia\u0142 \u201eTo zale\u017cy\u201d, \u201eTrzeba to przeanalizowa\u0107\u201d\u00a0\u2013 i ja to w pe\u0142ni rozumiem, ale tak na szybko\u00a0\u2013 pierwsza Twoja my\u015bl jest jaka?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My\u015bl\u0119, \u017ce to zale\u017cy. Natomiast ja patrz\u0119 bardzo indywidualnie na ka\u017cdego klienta, czy potencjalnego klienta. Tak naprawd\u0119 to jest kwestia rozwa\u017cenia i por\u00f3wnania ze sob\u0105 r\u00f3\u017cnych opcji i r\u00f3\u017cnych scenariuszy \u017cycia. Ta kwestia zrozumienia jakie kto ma warto\u015bci, co jest dla kogo najwa\u017cniejsze\u00a0\u2013 jest kluczowa przy podj\u0119ciu takiej decyzji. Niekt\u00f3rzy ludzie lepiej czuj\u0105 si\u0119 jako cz\u0119\u015b\u0107 wi\u0119kszej organizacji. Po prostu bycie przedsi\u0119biorc\u0105 im ci\u0105\u017cy. W zwi\u0105zku z tym mo\u017ce to by\u0107 decyzja i korzystna finansowo\u00a0\u2013 \u017ceby sprzeda\u0107 firm\u0119\u00a0\u2013 i korzystna te\u017c zawodowo. I korzystna na przyk\u0142ad na \u017cycie rodzinne, bo po prostu uwalnia g\u0142ow\u0119 z martwienia si\u0119 o rozwijanie firmy na inne rzecz. Na przyk\u0142ad na kreatywno\u015b\u0107. Natomiast niekt\u00f3rzy ludzie po prostu wol\u0105 t\u0119 wolno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 daje bycie przedsi\u0119biorc\u0105. Tak naprawd\u0119 mog\u0105 na przyk\u0142ad lubi\u0107 ryzyko. To, \u017ce nie wiedz\u0105, co b\u0119dzie jutro. Mo\u017ce to dawa\u0107 im satysfakcj\u0119 i tak naprawd\u0119 p\u0119d do \u017cycia. Ja tak naprawd\u0119 ka\u017cdego cz\u0142owieka w takiej sytuacji staram si\u0119 wyczu\u0107, zrozumie\u0107. Nigdy nie push&#8217;uj\u0119 jako\u015b specjalnie tego, co my robimy ludziom. Po prostu wiem, \u017ce nie dla ka\u017cdego to, co ja robi\u0119\u00a0\u2013 czyli sprzedawanie firmy\u00a0\u2013 jest najkorzystniejszym scenariuszem na \u017cycie. I te\u017c kwestia po prostu optymalnego momentu w \u017cyciu. Je\u017celi poruszamy si\u0119 w tym obszarze firm wzrostowych w bran\u017cach IT, czy us\u0142ug IT\u00a0\u2013 to z jakim\u015b prawdopodobie\u0144stwem ja mog\u0119 okre\u015bli\u0107, \u017ce za pi\u0119\u0107, czy dziesi\u0119\u0107 lat ta firma b\u0119dzie wi\u0119cej warta, ni\u017c dzisiaj. To jest po prostu te\u017c kwestia kiedy tych pieni\u0119dzy ludziom wystarczy na lifestyle, kt\u00f3ry chc\u0105 mie\u0107 do ko\u0144ca \u017cycia. Albo nie wiem\u00a0\u2013 jaki lifestyle, czy jak\u0105 pozycj\u0119 finansow\u0105 chc\u0105 zapewni\u0107 swojej rodzinie, dzieciom, dzieciom tych dzieci. To jest kwestia czasami wielu lat, kiedy mi\u0119dzy momentem, kiedy pojawia si\u0119 taki pomys\u0142, a momentem kiedy faktycznie ta warto\u015b\u0107 jest ju\u017c odpowiednia dla kogo\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Przyjmuj\u0105c, \u017ce kto\u015b rzeczywi\u015bcie chcia\u0142by\u00a0\u2013 czyli ma takie poczucie: \u201eOkej. By\u0107 mo\u017ce znudzi\u0142 mi si\u0119 ten koncept. Chcia\u0142bym zrobi\u0107 co\u015b innego. Nawet to niekoniecznie jest ten big exit pod tytu\u0142em powiedzmy \u201eprzechodz\u0119 na emerytur\u0119\u201d, albo &#8222;marz\u0119 o tym, \u017ceby kto\u015b inny zarz\u0105dza\u0142 moj\u0105 firm\u0105\u201d. Tylko na zasadzie: \u201eChcia\u0142bym spieni\u0119\u017cy\u0107 to, co ju\u017c zbudowa\u0142em, bo te\u017c troch\u0119 zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce nie chc\u0119 ju\u017c tego dalej robi\u0107. Z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w\u201d. One mog\u0105 by\u0107 oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cne. Podoba mi si\u0119, \u017ce te\u017c poruszasz te w\u0105tki psychologiczne, bo to te\u017c jest jaki\u015b punkt wyj\u015bcia dla mnie, w mojej pracy. Te\u017c uwa\u017cam, \u017ce to jest fundamentalne przy podejmowaniu tak\u017ce tych twardych decyzji biznesowych. Powiedzmy, \u017ce kto\u015b ju\u017c podj\u0105\u0142 t\u0119 decyzj\u0119. Czy taka ma\u0142a firma\u00a0\u2013 bo to jest ma\u0142a firma, kt\u00f3ra ma kilka milion\u00f3w z\u0142otych\u00a0\u2013 czy taka ma\u0142a firma us\u0142ugowa jest rzeczywi\u015bcie sprzedawalna w jaki\u015b sensowny spos\u00f3b?\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Generalnie powiedzia\u0142bym, ka\u017cda firma jest sprzedawalna. Tylko to jest kwestia ceny. Tak naprawd\u0119 im wi\u0119ksza firma, tym oczywi\u015bcie ta cena jest wy\u017csza, ale te\u017c tym \u0142atwiej jest znale\u017a\u0107 inwestora, nabywc\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jakie s\u0105 kryteria, kt\u00f3re by\u015b wskaza\u0142 jako takie punkty-drogowskazy? M\u00f3wi\u0142e\u015b te\u017c wcze\u015bniej o cyklach. Nie wiem czy m\u00f3wi\u0142e\u015b o cyklach zwi\u0105zanych z \u017cyciem jednego podmiotu czy cyklach koniunkturalnych w og\u00f3le. To te\u017c sobie zahaczmy. Natomiast je\u017celi chodzi o cykl \u017cycia firmy, czy jej parametry\u00a0\u2013 to je\u017celi mia\u0142by\u015b tak powiedzie\u0107 tak z grubego palca. Ka\u017cdy z nas obraca si\u0119 w biznesie. Obserwuje jakie s\u0105 firmy. S\u0105 firmy, kt\u00f3re maj\u0105 kilka milion\u00f3w. S\u0105 firmy, kt\u00f3re maj\u0105 dwadzie\u015bcia, a potem takie, co maj\u0105 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t. Takie co maj\u0105 dwie\u015bcie. Mamy firmy, kt\u00f3re zatrudniaj\u0105 dziesi\u0119\u0107 os\u00f3b, pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, sto. Potem ju\u017c s\u0105 firmy, kt\u00f3re naprawd\u0119 s\u0105 du\u017ce. Powiedzmy powy\u017cej dwustu os\u00f3b. To ju\u017c s\u0105 takie powa\u017cne podmioty. Je\u017celi mia\u0142by\u015b nada\u0107 takie powiedzmy lu\u017ane parametry i powiedzie\u0107 mniej wi\u0119cej\u00a0\u2013 jaka waga podmiotu\u00a0\u2013 te\u017c wiem, \u017ce to zale\u017cy od kategorii, od IP, od r\u00f3\u017cnych rzeczy, kt\u00f3re w tej organizacji s\u0105. Jaka jest waga podmiotu, kt\u00f3ry uwa\u017casz\u00a0\u2013 w przypadku firmy us\u0142ugowej na przyk\u0142ad\u00a0\u2013 jaki jest sens podchodzi\u0107 w og\u00f3le do takiego procesu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powiedzia\u0142bym, \u017ce taka podstawowa p\u0142ynno\u015b\u0107\u00a0\u2013 czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania oferty na zakup firmy\u00a0\u2013 zaczyna si\u0119 od kilku milion\u00f3w z\u0142otych w tej chwili w Polsce\u00a0\u2013 warto\u015bci takiej transakcji. Poni\u017cej tego poziomu pewnie te\u017c to jest mo\u017cliwe. Natomiast my\u015bl\u0119, \u017ce ma\u0142o kto to monitoruje. Raczej to s\u0105 transakcje, kt\u00f3re si\u0119 nie odbywaj\u0105 z udzia\u0142em doradc\u00f3w. Po prostu s\u0105 to takie transfery na p\u00f3\u0142 formalnie tak naprawd\u0119. Jak kto\u015b przejmuje klient\u00f3w, przejmuje lokal, w kt\u00f3rym si\u0119 \u015bwiadczy us\u0142ugi\u00a0\u2013 na przyk\u0142ad warsztat, czy sklep. Natomiast z mojego do\u015bwiadczenia, jak obserwuj\u0119 takie transakcje o wielko\u015bci kilku milion\u00f3w z\u0142otych\u00a0\u2013 to s\u0105 zazwyczaj transakcje mi\u0119dzy konkurentami. Czyli firmami, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 w podobnej bran\u017cy i wsp\u00f3lnie mog\u0105 co\u015b zrobi\u0107 wi\u0119cej, ni\u017c takie pojedynczy przedsi\u0119biorca. Natomiast je\u017celi chodzi o warto\u015b\u0107, to bardzo cz\u0119sto te transakcje s\u0105 na pograniczu tego, co tak naprawd\u0119 z cashflow mo\u017cna samemu wyci\u0105gn\u0105\u0107 przez trzy, cztery lata. Tego typu ma\u0142e firmy s\u0105 bardzo mocno zwi\u0105zane z osob\u0105 przedsi\u0119biorcy. Tak naprawd\u0119 kupuje si\u0119 mimo wszystko dalej czas i kontakty tej osoby. W zwi\u0105zku z tym ma\u0142o kto jest got\u00f3w za tak ryzykowne aktywa wy\u0142o\u017cy\u0107 wysok\u0105 cen\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czyli m\u00f3wisz: \u201eTo jest powiedzmy trzy, cztery razy EBITDA. To jest bardzo fajny wynik przy sprzeda\u017cy takiej ma\u0142ej sp\u00f3\u0142ki\u201d.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My\u015bl\u0119, \u017ce to jest taki poziom, kt\u00f3ry jest \u0142atwy do osi\u0105gni\u0119cia. Je\u017celi kto\u015b by chcia\u0142 wi\u0119ksz\u0105 cen\u0119, to raczej trzeba popracowa\u0107, zbudowa\u0107 co\u015b bardziej trwa\u0142ego pewnie. Mo\u017ce d\u0142u\u017cej poszuka\u0107. Tak naprawd\u0119 to zale\u017cy od jako\u015bci ludzi i aktyw\u00f3w cashflow. Pewnie mo\u017cna te\u017c wi\u0119cej, ale wi\u0119cej, ni\u017c pi\u0119\u0107, sze\u015b\u0107 razy EBITDA\u00a0to raczej nie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Wr\u00f3\u0107my do tej cykliczno\u015bci To zabrzmia\u0142o dla mnie bardzo ciekawie. Na pocz\u0105tku jak zapytali\u015bmy czy sprzedawa\u0107? Kiedy? I jeszcze zda\u0142em trzecie pytanie, kt\u00f3rego nie pami\u0119tam. Ty powiedzia\u0142e\u015b wtedy o czym\u015b takim jak cykle, czy cykliczno\u015b\u0107. Jestem ciekaw czy chodzi Ci o cykliczno\u015b\u0107 te\u017c koniunktury gospodarczej jako ca\u0142o\u015bci? Czy mia\u0142e\u015b na my\u015bli cykl \u017cycia sp\u00f3\u0142ki?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mia\u0142em na my\u015bli oba cykle. Te oba cykle cz\u0119sto si\u0119 zbiegaj\u0105, bo s\u0105 zwi\u0105zane z cyklem danej bran\u017cy i cyklem danej firmy. Mog\u0105 si\u0119 na siebie nak\u0142ada\u0107. Je\u017celi chodzi o cykle firm\u00a0\u2013 zazwyczaj przy zak\u0142adaniu firmy jest jaki\u015b pomys\u0142, kt\u00f3ry j\u0105 prowadzi przez jaki\u015b czas. Je\u017celi jest to dobry pomys\u0142, to ludzie zaczynaj\u0105 kopiowa\u0107, imitowa\u0107 i sam pomys\u0142 przestaje wystarcza\u0107, bo pojawia si\u0119 konkurencja, kt\u00f3ra mo\u017ce po prostu robi\u0107 to samo. Lepiej, taniej, inaczej. W zwi\u0105zku z tym pojawia si\u0119 co jaki\u015b czas potrzeba od\u015bwie\u017cenia ka\u017cdego biznesu i wprowadzenia tam nowej my\u015bli, nowych standard\u00f3w, proces\u00f3w. Bardziej profesjonalnych metod zarz\u0105dzania. Nie ka\u017cdy przedsi\u0119biorca umie wej\u015b\u0107 na ten wy\u017cszy poziom zarz\u0105dzania. Czyli na przyk\u0142ad je\u017celi m\u00f3wimy o tej bran\u017cy us\u0142ug IT\u00a0\u2013 to wydaje mi si\u0119, \u017ce s\u0105 takie okr\u0105g\u0142e punkty headcountu, kt\u00f3re wymagaj\u0105 bardzo powa\u017cnej zmiany mentalno\u015bci i sposob\u00f3w zarz\u0105dzania tak\u0105 firm\u0105. Na przyk\u0142ad przy pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu osobach jest ju\u017c potrzebne wprowadzenie profesjonalnej sprzeda\u017cy. Jakiej\u015b podstawowej kontroli finansowej. W\u0142a\u015bciciel, kt\u00f3ry te\u017c zarz\u0105dza, nie jest w stanie ju\u017c ogarnia\u0107 tych wszystkich ludzi i projekt\u00f3w. Kolejny poziom jest gdzie\u015b tam przy dwustu osobach, gdzie trzeba ju\u017c taki \u015bredni poziom, \u015bredni szczebel managementu wprowadzi\u0107. Kilkuosobowy, bo po prostu ju\u017c trzeba zarz\u0105dza\u0107 managerami. Manager zespo\u0142u kilkuosobowego\u00a0\u2013 to jest ju\u017c inna osoba, ni\u017c manager kilku manager\u00f3w. Potem je\u017celi ten etap si\u0119 przejdzie, to gdzie\u015b pewnie ju\u017c taki poziom, \u017ce do pi\u0119ciuset, tysi\u0105ca os\u00f3b\u00a0\u2013 to jest kolejny poziom kiedy ju\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 tematy rynku kapita\u0142owego. Temat fuzji i przej\u0119\u0107. To te\u017c wymaga innego zestawu kompetencji. Liczenie, \u017ce jedna osoba jest w stanie to wszystko opanowa\u0107, to s\u0105 za du\u017ce oczekiwania. Na ka\u017cdym z tych trzech odcink\u00f3w, o kt\u00f3rych powiedzia\u0142em\u00a0\u2013 jest taki moment szczytowego wzrostu przychod\u00f3w i szczytowego wzrostu zyskowno\u015bci. To s\u0105 momenty tu\u017c przed tym skokiem, kt\u00f3ry jest zazwyczaj finansowo, czasowo kosztowny. Kt\u00f3ry ten wzrost spowalnia, i kt\u00f3ry obci\u0105\u017ca te\u017c cashflow. To jest taki moment, na kt\u00f3rym warto si\u0119 zastanowi\u0107 czy komu\u015b si\u0119 chce p\u00f3j\u015b\u0107 jeszcze szczebel wy\u017cej, czy mo\u017ce po prostu ju\u017c jest dobry moment, \u017ceby uzyska\u0107 atrakcyjn\u0105 wycen\u0119 i si\u0119 scashowa\u0107 i zaj\u0105\u0107 si\u0119 czym\u015b innym. Albo w\u0142a\u015bnie sta\u0107 si\u0119 cz\u0142onkiem grupy, kt\u00f3ra ju\u017c te nast\u0119pne etapy przesz\u0142a i tylko replikuje jaki\u015b standard, kt\u00f3ry opanowali poprzez konsolidowanie mniejszych graczy. W zwi\u0105zku z tym s\u0105 takie cykle, kt\u00f3re obserwujemy. Dobrze by\u0107 tego \u015bwiadomym i zgodnie z tymi cyklami po prostu sobie podejmowa\u0107 ewentualne decyzje, bo je\u017celi si\u0119 przegapi, to potem znowu trzeba czeka\u0107 jaki\u015b etap, jaki\u015b czas\u00a0\u2013 \u017ceby za\u0142apa\u0107 si\u0119 na lokalne maksimum tak naprawd\u0119\u00a0\u2013 warto\u015bci firmy. Poza tym nie ma gwarancji, \u017ce kto\u015b wejdzie na ten kolejny poziom. Z r\u00f3\u017cnego powodu mo\u017ce to po prostu nie p\u00f3j\u015b\u0107 i wtedy tego maksimum, kt\u00f3re by\u0142o wcze\u015bniej si\u0119 ju\u017c nawet nie osi\u0105gnie. Natomiast cykle koniunkturalne zwi\u0105zane s\u0105 tak naprawd\u0119 z dost\u0119pno\u015bci\u0105 finansowania, z kosztem finansowania. Du\u017co wskazuje na to, \u017ce jeste\u015bmy po takim szczycie taniego pieni\u0105dza. Prawdopodobnie te wyceny, kt\u00f3re b\u0119dziemy obserwowa\u0107, fuzje i przej\u0119cia\u00a0\u2013 b\u0119d\u0105 na poziomie zbli\u017conym. Mo\u017ce troch\u0119 ni\u017cszych, ni\u017c w ubieg\u0142ym roku. Zajmuj\u0119 si\u0119 tym kilkana\u015bcie lat\u00a0\u2013 mam ju\u017c troch\u0119 obserwacji, \u017ce co pi\u0119\u0107, dziesi\u0119\u0107 lat\u00a0\u2013 powiedzia\u0142bym, takie cykle si\u0119 powtarzaj\u0105. Kiedy po prostu wyceny za bardzo podobne aktywa s\u0105 po prostu du\u017co wy\u017csze. To mog\u0105 by\u0107 dosy\u0107 du\u017ce r\u00f3\u017cnice. Nie s\u0105 mo\u017ce, a\u017c tak du\u017ce jak na rynkach publicznych, gdzie ta zmienno\u015b\u0107 to mog\u0105 by\u0107 setki procent na tych samych akcjach, tych samych firm. To, co my obserwujemy w transakcjach to jest pewnie rz\u0119du 20-40% odchylenia. Co\u015b takiego. D\u0142ugoterminowego trendu\u00a0\u2013 ile jest warta firma o okre\u015blonym profilu w danej bran\u017cy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czyli teraz jest jeszcze dobry moment na to, \u017ceby skorzysta\u0107 z tego, \u017ce tego kapita\u0142u na rynku jest du\u017co i je\u017celi jeste\u015bmy zainteresowani tym, \u017ceby firm\u0119 sprzeda\u0107\u00a0\u2013 to, to jest niez\u0142y moment, \u017ceby si\u0119 temu przyjrze\u0107 i poszuka\u0107 takiego partnera, bo jeszcze nadal jest moment, w kt\u00f3rym t\u0119 wycen\u0119 mo\u017cna dosta\u0107 lepsz\u0105 od \u015bredniej cyklicznej.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak my\u015bl\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce ta koniunktura b\u0119dzie si\u0119 utrzymywa\u0107 jeszcze z rok, dwa. Natomiast w dzisiejszych czasach, kiedy Covid tyle namiesza\u0142\u00a0\u2013 to wszystkie zasady, czy trendy, paterny, kt\u00f3re by\u0142y wcze\u015bniej\u00a0\u2013 trudno je przek\u0142ada\u0107. Nigdy nie wiadomo co si\u0119 stanie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Przed chwil\u0105 powiedzia\u0142e\u015b, \u017ce jeste\u015b w tym biznesie kilkana\u015bcie lat. Jak zacz\u0119\u0142a si\u0119 Twoja przygoda ze sprzedawaniem, kupowaniem i sprzedawaniem firm? I takie kluczowe milestone&#8217;y do dzisiaj\u00a0\u2013 jak wygl\u0105da\u0142y?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy milestone to w og\u00f3le dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce jest taka bran\u017ca i mo\u017cna si\u0119 tym zajmowa\u0107. Ko\u0144czy\u0142em studia na SGH i zawsze gdzie\u015b w moim otoczeniu ten temat by\u0142. Tak naprawd\u0119 to, co mnie kr\u0119ci\u0142o\u00a0\u2013 to jest robienie czego\u015b du\u017cego, czego\u015b spektakularnego. Odnalaz\u0142em to w\u0142a\u015bnie w transakcjach, kt\u00f3re polegaj\u0105 na tym, \u017ce si\u0119 pracuje d\u0142ugo nad jakim\u015b tematem, bo to czasami s\u0105 lata, a przynajmniej miesi\u0105ce. Ale jest potem jakie\u015b du\u017ce wydarzenie, kt\u00f3re ma mocny impakt na rzeczywisto\u015b\u0107. Nigdy nie by\u0142em zainteresowany robieniem rzeczy takich bardzo rutynowych, powtarzalnych, kt\u00f3re nie mia\u0142yby w\u0142a\u015bnie takich skok\u00f3w, kt\u00f3re mi pasuj\u0105 akurat. Pasuj\u0105 do mojej psychiki. Trafi\u0142em troszk\u0119 przypadkiem do tego typu firmy na studiach. Zorientowa\u0142em si\u0119 mniej wi\u0119cej jak to dzia\u0142a i stwierdzi\u0142em, \u017ce jestem w stanie to robi\u0107 sam. Na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119. Zacz\u0105\u0142em to najpierw robi\u0107 ze wsp\u00f3lnikami. Potem w 2015 roku ju\u017c za\u0142o\u017cy\u0142em w\u0142asn\u0105 firm\u0119, kt\u00f3r\u0105 rozwijam z sukcesem od tego roku.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Co takiego jest potrzebne, \u017ceby za\u0142o\u017cy\u0107 tak\u0105 firm\u0119? Skoro uzna\u0142e\u015b, \u017ce jest to relatywnie \u0142atwe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u017beby za\u0142o\u017cy\u0107 jest potrzebny laptop, Excel, PowerPoint. Po drodze zorientowa\u0142em si\u0119, \u017ce te\u017c przydaje si\u0119 monitor, klawiatura, fajne biuro. I najwa\u017cniejszy zesp\u00f3\u0142 ludzi, kt\u00f3rzy pomagaj\u0105, wspieraj\u0105 i po prostu te\u017c si\u0119 tym pasjonuj\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ale pierwszego dnia zespo\u0142u pewnie nie mia\u0142e\u015b. Zacz\u0105\u0142e\u015b sam. Jak wygl\u0105da\u0142a Twoja przygoda z pierwszym klientem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mia\u0142em u\u0142atwiony start, bo rzeczywi\u015bcie zacz\u0105\u0142em wcze\u015bniej, z dwoma wsp\u00f3lnikami i ju\u017c potem, gdy si\u0119 podzielili\u015bmy\u00a0\u2013 to zacz\u0105\u0142em z jakim\u015b kawa\u0142kiem biznesu. To nie by\u0142 taki start od zera. Ten pierwszy start ze wsp\u00f3lnikami, to te\u017c by\u0142o ra\u017aniej. Tak naprawd\u0119 to nawzajem si\u0119 motywowali\u015bmy, zagrzewali\u015bmy si\u0119 do dzia\u0142ania i wspierali\u015bmy si\u0119 w podejmowaniu decyzji. Najtrudniejsze by\u0142y te pierwsze kroki. Jest to taki biznes, kt\u00f3re ma takie efekty kuli \u015bnie\u017cnej. Im wi\u0119cej si\u0119 ludzi zna, im wi\u0119cej si\u0119 zna temat\u00f3w\u00a0\u2013 zaczyna si\u0119 kojarzy\u0107 i tworzy\u0107 te network, kt\u00f3ry po prostu pomaga generowa\u0107 nowe tematy. I te tematy szybciej, sprawniej zamyka\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>A co spowodowa\u0142o, \u017ce zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 od\u0142\u0105czy\u0107 od wsp\u00f3lnik\u00f3w i prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Generalnie to by\u0142y takie proste, pragmatyczne rzeczy. To by\u0142y kwestie finansowe i kwestia tego, \u017ce mi si\u0119 bardziej to op\u0142aca\u0142o. To jest jedno, a drugie\u00a0\u2013 to po prostu ch\u0119\u0107 bycia swoim sterem, \u017ceglarzem, okr\u0119tem. Chcia\u0142em podejmowa\u0107 decyzje sam i by\u0142o mi to potrzebne do rozwoju. Tak naprawd\u0119 \u015bmieszne, bo troch\u0119 zataczam ko\u0142o. W sumie teraz m\u00f3g\u0142bym mie\u0107 sp\u00f3\u0142k\u0119 ze wsp\u00f3lnikami pewnie. Powoli do tego znowu dojrzewam. Na pewno jak by\u0142em narwanym trzydziestolatkiem\u00a0\u2013 to po prostu jara\u0142em si\u0119 tym, \u017ce mog\u0119 co\u015b zrobi\u0107 sam.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I nie brakowa\u0142o Ci tego nigdy p\u00f3\u017aniej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brakowa\u0142o kogo\u015b z kim mo\u017cna si\u0119 podzieli\u0107 odpowiedzialno\u015bci\u0105? Wiesz co? Na pocz\u0105tku na pewno, bo jak si\u0119 przyzwyczai\u0142em do tego, \u017ce nie musz\u0119 podejmowa\u0107 decyzji, to podejmowanie nagle wszystkich decyzji samemu by\u0142o trudniejsze. Po prostu niekt\u00f3rych temat\u00f3w unika\u0142em na samym pocz\u0105tku. Na przyk\u0142ad zwalniania ludzi. To by\u0142o co\u015b, czym si\u0119 nie zajmowa\u0142em w sp\u00f3\u0142ce jak mia\u0142em wsp\u00f3lnik\u00f3w. A jak musia\u0142em to robi\u0107 sam, to robi\u0142em to niech\u0119tnie i przychodzi\u0142o mi to z trudno\u015bci\u0105. To by\u0142y rzeczy, do kt\u00f3rych musia\u0142em dojrze\u0107. I dojrza\u0142em\u00a0\u2013 przyzwyczai\u0142em si\u0119 ju\u017c do tego. Natomiast wiesz\u00a0\u2013 wiadomo, \u017ce \u0142atwiej jest w grupie w jakich\u015b tam wzgl\u0119d\u00f3w, ale z drugiej strony trzeba mie\u0107 te\u017c bardzo du\u017co pokory i umiej\u0119tno\u015bci, zdolno\u015bci komunikacyjnych, \u017ceby m\u00f3c z kim\u015b prowadzi\u0107 biznes. To jest co, co czego ja dalej dojrzewam. My\u015bl\u0119, \u017ce kiedy\u015b to si\u0119 zmieni.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jest to naprawd\u0119 mega interesuj\u0105ce, tak\u017ce dzi\u0119ki, \u017ce si\u0119 tym dzielisz. Je\u017celi by\u015b si\u0119 m\u00f3g\u0142 pochwali\u0107 troch\u0119 teraz swoj\u0105 firm\u0105\u00a0\u2013 to jakby\u015b w paru zdaniach opowiedzia\u0142 o skali projekt\u00f3w, skali biznesu, zespo\u0142u? Tego, co uwa\u017casz, \u017ce stanowi o warto\u015bci i jest takim \u015bwiadectwem dokona\u0144 na dzi\u015b?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mog\u0119 powiedzie\u0107 co dla mnie jest sukcesem osobistym tak naprawd\u0119. Ja mam najwi\u0119ksz\u0105 satysfakcj\u0119 z tego jak du\u017co si\u0119 nauczy\u0142em i jak du\u017co uda\u0142o mi si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107\u00a0\u2013 rzeczy, kt\u00f3rych nawet sobie nie wyobra\u017ca\u0142em. Nauczy\u0142em si\u0119 przede wszystkim bardzo du\u017co o pracy z lud\u017ami, o tworzeniu zespo\u0142\u00f3w. O budowaniu relacji z lud\u017ami. To jest co\u015b, co tak naprawd\u0119 jest esencj\u0105 tego biznesu i esencj\u0105 tego, co stanowi warto\u015b\u0107 biznes\u00f3w moich klient\u00f3w. Wydaje si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 sprzedajemy firmy, jakie\u015b maszyny do tworzenia cashflow&#8217;u, ale tak naprawd\u0119 to co sprzedajemy, to s\u0105 tak naprawd\u0119 \u017cywe organizmy, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z istot ludzkich. Ka\u017cdy z tych ludzi ma jakie\u015b marzenia, ma \u017cycie, rodzin\u0119. Tak naprawd\u0119 mamy bardzo du\u017cy wp\u0142yw na to, co si\u0119 dzieje w \u017cyciu tych ludzi. Staram si\u0119, \u017ceby by\u0107 takim agentem zmiany na lepsze w \u017cyciu tych firm, kt\u00f3rych moja praca dotyka. I oczywi\u015bcie w\u0142a\u015bcicieli tych firm. Ta moja droga przedsi\u0119biorcza w\u0142a\u015bnie mnie nauczy\u0142a bardzo du\u017co wra\u017cliwo\u015bci i troski tak naprawd\u0119 o ludzi i o to, \u017ceby co\u015b pozytywnego zrobi\u0107 w \u015bwiecie. Je\u017celi chodzi o takie czysto pragmatyczne KPI\u00a0\u2013 to my\u015bl\u0119, \u017ce zrealizowali\u015bmy kilkana\u015bcie transakcji o skali od kilku milion\u00f3w do kilkuset milion\u00f3w z\u0142otych. Prawie do miliarda z\u0142otych praktycznie. Troch\u0119 si\u0119 tego nazbiera\u0142o. Najwi\u0119ksza transakcja, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142em, to by\u0142o ponad dwie\u015bcie milion\u00f3w euro. Co jeszcze mog\u0119 powiedzie\u0107 ciekawego?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Zesp\u00f3\u0142? Mo\u017ce jaki\u015b projekt, kt\u00f3ry mo\u017cesz powiedzie\u0107, \u017ceby kto\u015b m\u00f3g\u0142 do tego sobie zwizualizowa\u0107 jak\u0105\u015b transakcj\u0119.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zesp\u00f3\u0142. Tu mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce to, co nam si\u0119 uda\u0142o\u00a0\u2013 to, \u017ce jeste\u015bmy w stanie ca\u0142kiem ma\u0142ym zespo\u0142em\u00a0\u2013 nie wiem czy teraz si\u0119 nie b\u0119d\u0119 chwali\u0107\u00a0\u2013 jest nas tr\u00f3jka w sumie. W dosy\u0107 ma\u0142ym zestawie jeste\u015bmy w stanie ca\u0142kiem du\u017ce transakcje ud\u017awign\u0105\u0107. I to, co jest unikalne, \u017ce tak naprawd\u0119 prawie wszystkie te nasze transakcje maj\u0105 wymiar mi\u0119dzynarodowy. Czyli tak naprawd\u0119 zazwyczaj jedna strona transakcji jest z innego kraju, ni\u017c druga. Zazwyczaj to jest Polska, ale te\u017c robimy transakcje w r\u00f3\u017cnych egzotycznych miejscach na \u015bwiecie. W bardzo r\u00f3\u017cnych krajach pracujemy, mamy klient\u00f3w. W Polsce mieli\u015bmy klient\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w Europy. Mamy klient\u00f3w w Azji. Bardzo du\u017co satysfakcji daje mi to, \u017ce jestem w stanie znale\u017a\u0107 porozumienie z lud\u017ami z r\u00f3\u017cnych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata, z r\u00f3\u017cnych kultur. Tak naprawd\u0119 to jest fajne, \u017ce znajdujemy wsp\u00f3lny j\u0119zyk i wsp\u00f3lne warto\u015bci. Co tak naprawd\u0119 w dzisiejszym \u015bwiecie mo\u017ce nie jest takie proste.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jakie narz\u0119dzia\u00a0\u2013\u00a0na drodze Twojego rozwoju jako przedsi\u0119biorcy\u00a0\u2013 pomog\u0142y Ci zdoby\u0107 te kompetencje, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142e\u015b? Od zwalniania ludzi, przez by\u0107 mo\u017ce skuteczniejsz\u0105 komunikacj\u0119, rozw\u00f3j empatii, ale te\u017c pewne umiej\u0119tno\u015bci twarde, kt\u00f3re nabywasz. Kt\u00f3rych nie wyci\u0105gn\u0105\u0142e\u015b tylko z edukacji na studiach, ale te\u017c w procesie. Te Excele my\u015bl\u0119, \u017ce troch\u0119 ewoluowa\u0142y od czasu SGH do dzisiaj.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jest bardzo wielowymiarowe pytanie. Z jednej strony to jest po prostu do\u015bwiadczenie. Nauczy\u0142em si\u0119 takiego cyklu zbierania do\u015bwiadcze\u0144, wyci\u0105gania wniosk\u00f3w i korygowania. To ju\u017c mi wesz\u0142o w krew po prostu. Wydaje mi si\u0119, \u017ce to jest takie podej\u015bcie do \u017cycia, kt\u00f3re dla mnie si\u0119 sprawdza, \u017ce do\u015bwiadczam czego\u015b. Patrz\u0119 czy to jest to, co mi si\u0119 podoba, czego chc\u0119\u00a0\u2013 i potem zachowuj\u0119 si\u0119 inaczej w podobnej sytuacji. Tego typu postawa sprawdza mi si\u0119 i jestem w stanie poprawia\u0107 sobie dzi\u0119ki temu jako\u015b\u0107 biznesu i portfel klient\u00f3w, z kt\u00f3rymi pracuj\u0119. Jestem w stanie by\u0107 skutecznym, czy bardziej skutecznym managerem, czy liderem w mojej firmie. Nie wchodz\u0105c mo\u017ce w szczeg\u00f3\u0142y\u00a0\u2013 to jest wydaje mi si\u0119 taka esencja tego, do czego to si\u0119 sprowadza. Natomiast kompetencje, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 by\u0142y potrzebne z tych kompetencji mi\u0119kkich\u00a0\u2013 to umiej\u0119tno\u015b\u0107 komunikacji z lud\u017ami, rozumienie ludzi. W jakim\u015b stopniu wczuwanie si\u0119 w ich sytuacj\u0119, ale te\u017c z zachowaniem dystansu i ch\u0142odnego podej\u015bcia do r\u00f3\u017cnych sytuacji. Natomiast je\u017celi chodzi o prac\u0119 ju\u017c wewn\u0105trz firmy\u00a0\u2013 to jest na pewno motywowanie ludzi. To jest tworzenie dla nich komfortowych warunk\u00f3w do pracy, ale niezbyt komfortowych. Czyli w jakim\u015b stopniu te\u017c jest to asertywno\u015b\u0107 i zdolno\u015b\u0107 do korygowania zachowa\u0144, kt\u00f3re nie pomagaj\u0105 w rozwijaniu organizacji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czy poza do\u015bwiadczeniem s\u0105 jakie\u015b kursy, ksi\u0105\u017cki, podcasty lub te rozmowy? Takie do\u015bwiadczenia edukacyjno-intelektualne, kt\u00f3re poza nauk\u0105 na w\u0142asnych b\u0142\u0119dach czy na eksperymentach\u00a0\u2013 pomog\u0142y Ci w tej \u015bcie\u017cce?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powiem Ci, \u017ce by\u0142o tego tak du\u017co, \u017ce nie wiedzia\u0142bym do ko\u0144ca od czego zacz\u0105\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce fundamentalna wiedza jest z pogranicza psychologii i coachingu. Kt\u00f3ra z jednej strony pomaga mi zrozumie\u0107 klient\u00f3w i wyzwania, z kt\u00f3rymi si\u0119 mierz\u0105\u00a0\u2013 i komunikowa\u0107 si\u0119 lepiej z nimi. Z drugiej strony to te\u017c jest kwestia pracy z moim zespo\u0142em i pomagania im w wyj\u015bciu na wy\u017cyny swoich mo\u017cliwo\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To jest ciekawe. Wizualizuj\u0105c\u00a0\u2013 nazwijmy to kolokwialnie\u00a0\u2013 finansist\u0119, cz\u0142owieka, kt\u00f3ry siedzi w sferze projekt\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 oparte w du\u017cym stopniu o ocen\u0119 warto\u015bci i nast\u0119pnie wymian\u0119 tej warto\u015bci za pieni\u0105dz\u00a0\u2013 powiedzenie o kompetencjach coachingowo-psychologicznych brzmi bardzo ciekawie. M\u00f3g\u0142bym zaryzykowa\u0107, \u017ce egzotycznie, ale w takim pozytywnym tego s\u0142owa znaczeniu. Rozumiem to ju\u017c z kontekstu naszej dotychczasowej rozmowy\u00a0\u2013 dlaczego tak jest. Chcia\u0142bym zrozumie\u0107\u00a0\u2013 je\u017celi spotka\u0142by\u015b koleg\u0119, kt\u00f3ry ma te kompetencje twarde, kt\u00f3re Ty te\u017c mia\u0142e\u015b, a chce pracowa\u0107 nad kompetencjami mi\u0119kkimi\u00a0\u2013 to co by\u015b mu poleci\u0142? Jest jaka\u015b jedna ksi\u0105\u017cka? Jakie\u015b jedno do\u015bwiadczenie? Czy jaki\u015b jeden spos\u00f3b, \u017ceby zg\u0142\u0119bi\u0107 ten obszar? Albo mo\u017ce co\u015b zapad\u0142o Ci w pami\u0119\u0107\u00a0\u2013 co rzeczywi\u015bcie wp\u0142yn\u0119\u0142o na Twoj\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119? Mo\u017ce jakie\u015b do\u015bwiadczenie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uwa\u017cam, \u017ce ka\u017cdy ma swoj\u0105 drog\u0119. I co\u015b, co by\u0142o dla mnie u\u017cyteczne na jakim\u015b etapie\u00a0\u2013 niekoniecznie b\u0119dzie dla kogo\u015b innego w\u0142a\u015bciwe. Nie chcia\u0142bym tu jako\u015b endorsowa\u0107\u00a0jakich\u015b konkretnych autor\u00f3w.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ka\u017cdy mo\u017ce swoj\u0105 osobist\u0105 decyzj\u0119 podejmie. Tak\u017ce nie musisz si\u0119 obawia\u0107 tego, \u017ce to b\u0119dzie jaka\u015b jedna prawda. Natomiast fajnie by by\u0142o gdyby\u015b podzieli\u0142 si\u0119 czym\u015b, co zapad\u0142o Tobie w pami\u0119\u0107 i by\u0142o przydatne dla Ciebie. To, czy kto\u015b z tego korzysta czy nie, to b\u0119dzie jego osobista decyzja.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie staram si\u0119 wskaza\u0107 kogo\u015b takiego, kogo bym jednoznacznie ocenia\u0142 pozytywnie. Czy wskaza\u0107 jak\u0105\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119, ale nie jest to \u0142atwe. Nawet nie mam nic na p\u00f3\u0142ce. Mog\u0119 Ci powiedzie\u0107, \u017ce ostatnio na przyk\u0142ad czytam g\u0142\u00f3wnie o wielkich inwestorach dzisiejszych czas\u00f3w. Tak naprawd\u0119 tu odnajduj\u0119 bardzo du\u017co m\u0105dro\u015bci.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jacy to s\u0105 na przyk\u0142ad inwestorzy, kt\u00f3rzy s\u0105 wielcy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Teraz jestem w trakcie czytania takiej ksi\u0105\u017cki \u201e<a href=\"https:\/\/www.goodreads.com\/book\/show\/54303127-richer-wiser-happier\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Richer wiser happier<\/a>\u201d. Na razie by\u0142 go\u015b\u0107, kt\u00f3ry si\u0119 nazywa William P. Green. By\u0142a oczywi\u015bcie historia o Buffett&#8217;cie. By\u0142 Howard Marks. Ostatnio te\u017c inspiruj mnie\u00a0\u2013 a jest bardzo modnym i p\u0142odnym aktorem\u00a0\u2013 Ray Dalio, kt\u00f3rego ksi\u0105\u017cki czytam. I w sumie <a href=\"https:\/\/www.goodreads.com\/book\/show\/34536488-principles\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>Principles<\/em><\/a>\u00a0na przyk\u0142ad m\u00f3g\u0142bym jednoznacznie poleci\u0107. Jest tam tak du\u017co praktycznie sprawdzonych informacji, \u017ce trudno zb\u0142\u0105dzi\u0107 z nimi. Po prostu s\u0105 rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 praktycznie sprawdzone. Bardzo fajna by\u0142a historia opisana przed Reida Hoffmana, o kulturze Netflixa &#8222;No rules rules&#8221;. Te\u017c by\u0142a bardzo fajna. Z historii o Amazonie du\u017co wyci\u0105gn\u0105\u0142em. Te\u017c by\u0142a bardzo inspiruj\u0105ca. Google te\u017c zamieszcza du\u017co informacji o swoich metodach managerskich. Teraz Alphabet. Te\u017c jest tam du\u017co fajnych metod do pracy z zespo\u0142em. Natomiast tak naprawd\u0119 je\u017celi chodzi o prac\u0119 z klientami\u00a0\u2013 to po prostu najwi\u0119cej zawdzi\u0119czam chyba moim klientom. By\u0107 uczestnikiem takiego procesu sprzeda\u017cy firmy, gdzie kto\u015b dorobek trzydziestu lat \u017cycia, czy pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu, czy dwudziestu\u00a0\u2013 sprzedaje, zamyka rozdzia\u0142\u00a0\u2013 to jest niesamowity wgl\u0105d w ich ca\u0142\u0105 histori\u0119. \u0141\u0105cznie z r\u00f3\u017cnymi historiami rodzinnymi. Da\u0142o mi to tak naprawd\u0119 bardzo fajn\u0105 optyk\u0119 na ca\u0142y cykl kariery przedsi\u0119biorcy. Dzi\u0119ki temu, \u017ce zobaczy\u0142em tyle tych historii, to jestem w stanie kogo\u015b pozna\u0107, spotka\u0107 i z tego ca\u0142ego baga\u017cu r\u00f3\u017cnych historii innych ludzi, kt\u00f3re znam\u00a0\u2013 jak potoczy\u0142y si\u0119 ich losy w podobnych etapach \u017cycia\u00a0\u2013 wydaje mi si\u0119, \u017ce jestem w stanie jakie\u015b wzorce obserwowa\u0107 i pom\u00f3c ludziom podejmowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe decyzje \u017cyciowe.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ciekawe jest dla mnie to, jak firma decyduje o wyborze partnera, kt\u00f3ry pomaga w takiej transakcji? Co jest tym g\u0142\u00f3wnym motywatorem? Wyobra\u017cam sobie, czy obserwuj\u0119, \u017ce kiedy s\u0105 powiedzmy dwa podmioty, kt\u00f3re na siebie trafi\u0105\u00a0\u2013 to one mniej ch\u0119tnie korzystaj\u0105 z takiego wsparcia. Cz\u0119sto pr\u00f3buj\u0105 si\u0119 same porozumie\u0107. Oczywi\u015bcie to zale\u017cy od skali, bo wiadome jest, \u017ce przy pewnej skali nie jest tak \u0142atwo samodzielnie m\u0105drze przeprowadzi\u0107 tak\u0105 transakcj\u0119, \u017ceby ona by\u0142a bezpieczna. Przy mniejszej skali zazwyczaj taka pr\u00f3ba samodzielnego pouk\u0142adania tego procesu. Chc\u0119 zrozumie\u0107 gdzie jest uwa\u017casz taka kluczowa warto\u015b\u0107\u00a0\u2013 na przyk\u0142ad Waszej us\u0142ugi. I w\u0142a\u015bnie Waszej us\u0142ugi. Rozmawia\u0142em z r\u00f3\u017cnymi przedsi\u0119biorcami czy te\u017c uczestniczy\u0142em w r\u00f3\u017cnych projektach oko\u0142o transakcyjnych. Obserwuj\u0119, \u017ce r\u00f3\u017cne s\u0105 pogl\u0105dy na temat takich partner\u00f3w w transakcji. Niekt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, \u017ce trzeba bra\u0107 biggest name, bo to jest najwi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo. \u201eBierzmy firm\u0119, kt\u00f3ra zatrudnia tysi\u0105c os\u00f3b i jest na ka\u017cdym rynku\u201d. Wtedy oni powiedzieli: \u201eTaki go\u015bciu z Polski, co on mi tu w tej Korei pomo\u017ce?\u201d. Chc\u0119 zrozumie\u0107 jaki jest ten mindset i jakie jest Twoim zdaniem to core value, kt\u00f3re dostarczacie? Kt\u00f3re powoduje, \u017ce na przyk\u0142ad firma, kt\u00f3ra jest dziesi\u0119\u0107 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w od Waszego biura decyduje si\u0119 z Wami pracowa\u0107 przy zakupie, lub przy sprzeda\u017cy sp\u00f3\u0142ki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jest bardzo ciekawe pytanie. Tak naprawd\u0119 obserwuj\u0105c ju\u017c ewolucj\u0119 tego polskiego rynku widz\u0119, \u017ce bardzo si\u0119 zmieni\u0142. O ile kilkana\u015bcie lat temu dla wi\u0119kszo\u015bci przedsi\u0119biorc\u00f3w spotkanie z doradc\u0105 M&amp;A\u00a0to by\u0142a ich pierwsza edukacja o rynku i po mo\u017cliwo\u015bciach\u00a0\u2013 to teraz jest ju\u017c du\u017co ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 \u015bwiadomi. Wiedz\u0105 o co chodzi w tym biznesie i \u015bwiadomie podchodz\u0105 do zakupu tego typu us\u0142ug. Kiedy\u015b tak ocenia\u0142em klient\u00f3w, czy rozumiej\u0105 co to jest EBIDTA\u00a0czy nie rozumiej\u0105. Czy wiedz\u0105 co to jest. Teraz ju\u017c generalnie nie spotykam si\u0119 z kim\u015b, kto by nie wiedzia\u0142 co to jest EBIDTA. My\u015bl\u0119, \u017ce post\u0119p jest du\u017cy. W sumie to jest \u015bmieszne, bo EBIDTA ma coraz mniejsze znaczenie przy wycenach. Zw\u0142aszcza tych wynajmowanych firm.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tak jej cz\u0119sto nie ma w og\u00f3le, a i tak uzyskuj\u0105 wspania\u0142e wyceny. Raczej chyba opieramy si\u0119 na dynamice wzrostu bardziej. I na potencjale rynku. Potencja\u0142 rynku i dynamika wzrostu, a nie realna rentowno\u015b\u0107 w takim tradycyjnym, fundamentalnym uj\u0119ciu.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak, ale to tak na marginesie. Natomiast generalnie ka\u017cdy klient ma jakie\u015b swoje priorytety. Oczekuje czego\u015b innego od doradc\u00f3w. Niekt\u00f3rzy\u00a0\u2013 i dla doradc\u00f3w to jest najbardziej komfortowa sytuacja\u00a0\u2013 po prostu mam bardzo du\u017cy ju\u017c nap\u0142yw ofert czy zapyta\u0144 o sprzeda\u017c firmy. Po prostu potrzebuj\u0105 kogo\u015b, \u017ceby to zmanagowa\u0142 i rzetelnie taki proces przeprowadzi\u0142. Tutaj jest kwestia znalezienia kogo\u015b, kto zrobi to w spos\u00f3b pouk\u0142adany, przemy\u015blany i ma dobre zdolno\u015bci negocjacyjne. Komunikacyjne tak naprawd\u0119. \u017beby po prostu si\u0119 dogada\u0107 z lud\u017ami. To jest taki bread and butter projekt. Kt\u00f3ry mo\u017ce nie jest super rentowny, natomiast daje przewidywalne wyniki, bo z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem po prostu jest transakcja do zrobienia. Mamy te\u017c cz\u0119sto takich klient\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 biznesy bardzo niszowe. Bardzo wyj\u0105tkowe. I tak naprawd\u0119 nie bardzo wiadomo co z nimi zrobi\u0107. Tu wchodzi tak naprawd\u0119 ju\u017c kwestia unikalnej wiedzy. Kontakt\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 w\u0142a\u015bnie w tym specyficznym obszarze. My teraz skupiamy si\u0119 na tym, \u017ceby w r\u00f3\u017cnych niszach bran\u017cy software szczeg\u00f3lnie\u00a0\u2013 zbudowa\u0107 sobie tego typu kompetencje i po prostu robi\u0107 sobie takie mikro segmenty, w kt\u00f3rych znamy r\u00f3\u017cnych graczy. Rozumiemy, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 ta bran\u017ca si\u0119 rozwija. I jeste\u015bmy w stanie doda\u0107 jaki\u015b taki ekstra smaczek, kt\u00f3rego tak naprawd\u0119 kto\u015b nie jest w stanie wytworzy\u0107 bez du\u017cej inwestycji czasu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Podaj przyk\u0142ady takich grup. Takich nisz software&#8217;owych.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy\u015b bardzo intensywnie zajmowa\u0142em si\u0119 bran\u017c\u0105 hostingu. To s\u0105 domeny internetowe, serwery. I tu przetoczy\u0142a si\u0119 fala przez Europ\u0119 \u015arodkowo-Wschodni\u0105. Taka gie\u0142dowa firma R22 by\u0142a najbardziej aktywna na tym rynku. Tutaj uda\u0142o nam si\u0119 kilka transakcji zrealizowa\u0107, zbudowa\u0107 tego typu kompetencje. Teraz mamy te\u017c bardzo ciekawe insighty i kompetencje w obszarze r\u00f3\u017cnego rodzaju software&#8217;u do zarz\u0105dzania dokumentami, obiegu dokument\u00f3w, tworzenia contentu. Tutaj te\u017c ju\u017c kilka transakcji albo mamy zrobionych, albo jeste\u015bmy w trakcie tych transakcji. Tak metodycznie chcemy budowa\u0107 zrozumienie i kontakty w bran\u017cach, \u017ceby m\u00f3c dostarcza\u0107 unikaln\u0105 warto\u015b\u0107 dla naszych klient\u00f3w, kt\u00f3rej nikt inny nie b\u0119dzie w stanie tak \u0142atwo odtworzy\u0107. Jest te\u017c kwestia tak naprawd\u0119 bycia takim otwartym na r\u00f3\u017cnego rodzaju kultury. I pozytywnie nastawionym do ludzi, bo tak naprawd\u0119 doradca M&amp;A\u00a0jest takim frontem do sprzedawania firmy klienta. Jest twarz\u0105 tej firmy dla ludzi po drugiej stronie \u015bwiata bardzo cz\u0119sto. To, co my budujemy, tworzymy\u00a0\u2013 to jest taki pozytywny, ciep\u0142y wizerunek, \u017ceby by\u0107 uniwersalnie, pozytywnie postrzeganym. Nie ka\u017cdemu musi si\u0119 podoba\u0107 biznes, ale wa\u017cne jest, \u017ceby zawsze by\u0142 pozytywnie podany. W spos\u00f3b, kt\u00f3ry przekazuje nadziej\u0119, wzrost, rozw\u00f3j. Dzi\u0119ki temu jest \u0142atwiej cokolwiek sprzeda\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To jest naprawd\u0119 bardzo fajne i ciekawe dla mnie, bo czuj\u0119, \u017ce jest du\u017co wi\u0119cej socjotechniki, ni\u017c finans\u00f3w w tym biznesie. To jest naprawd\u0119 bardzo interesuj\u0105ca i ciekawa obserwacja. Socjotechnika to mo\u017ce takie mocne s\u0142owo, ale mam na my\u015bli psychologia, customer service, zrozumienie ludzi i tworzenie jakiej\u015b historii, opowie\u015bci, kt\u00f3ra styka si\u0119 po obu stronach tego r\u00f3wnania. Z tego co m\u00f3wisz\u00a0\u2013 s\u0142ysz\u0119, \u017ce najcz\u0119\u015bciej Wasi klienci to s\u0105 sprzedaj\u0105cy. Czy te\u017c zajmujecie si\u0119 takim poszukiwaniem sp\u00f3\u0142ek na konkretnych rynkach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Robimy i to, i to. W tej chwili skupiamy si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na sprzedawaniu firm. Natomiast wynika to troch\u0119 te\u017c z punktu gdzie jeste\u015bmy w cyklu koniunkturalnym\u00a0\u2013 \u017ce po prostu si\u0119 op\u0142aca to robi\u0107, bo firmy s\u0105 wysoko wyceniane. Jak b\u0119d\u0105 nisko wyceniane, to pewnie bardziej w cenie b\u0119dzie to, \u017ceby dobrze kupi\u0107. Staramy si\u0119 to r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 i utrzymywa\u0107 dobre relacje i z kupuj\u0105cymi, i ze sprzedaj\u0105cymi. \u017beby mie\u0107 r\u00f3\u017cne mo\u017cliwo\u015bci, w zale\u017cno\u015bci od sytuacji.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Zatem kiedy Ty sprzedasz swoj\u0105 firm\u0119? Maj\u0105c t\u0119 wiedz\u0119, maj\u0105c t\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107. Wiedz\u0105c, \u017ce jest koniunktura. Jak to wygl\u0105da z Twojej osobistej perspektywy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cz\u0119sto szewc bez but\u00f3w chodzi. Ja akurat my\u015bl\u0119 o tym i zastanawia\u0142em si\u0119 nad tym. Zbieram pomys\u0142y. Generalnie jest to biznes, kt\u00f3ry jest w du\u017cym stopniu oparty na relacjach i jest oparty na mojej osobie. Nie kwalifikuj\u0119 si\u0119 on do takich oczywi\u015bcie sprzedawalnych firm. Bardzo wiele firm tego rodzaju, kt\u00f3re ja prowadz\u0119\u00a0\u2013 czyli generalnie bankowo\u015bci inwestycyjnego\u00a0\u2013 przez wiele lat po prostu jest w takim uk\u0142adzie partnerskim. Przypuszczam, \u017ce taki najprostszy i najbardziej oczywisty scenariusz, to jest po prostu zbudowanie takiej\u00a0 firmy partnerskiej. W pewnym momencie si\u0119 wycofam z aktualnego zarz\u0105dzania. Raczej b\u0119d\u0119 po prostu mentorem dla nowego pokolenia, kt\u00f3re by tak\u0105 firm\u0119 przej\u0119\u0142o.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tego Ci oczywi\u015bcie \u017cycz\u0119. A jakie by\u0142yby takie TOP3, TOP5 rzeczy, kt\u00f3re my\u015blisz, \u017ce ka\u017cdy przedsi\u0119biorca, kt\u00f3ry chce sprzeda\u0107 swoj\u0105 firm\u0119, to od razu mo\u017ce poprawi\u0107, lepiej pokaza\u0107, zwr\u00f3ci\u0107 na ni\u0105 uwag\u0119\u00a0\u2013 \u017ceby podnie\u015b\u0107 wycen\u0119 i prawdopodobie\u0144stwo transakcji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My\u015bl\u0119, \u017ce pierwsza rzecz to jest spojrze\u0107 w siebie, w g\u0142\u0105b siebie. I zastanowi\u0107 si\u0119 czego chc\u0119 od \u017cycia. I zrozumie\u0107 siebie. Co jest dla niego wa\u017cne. To, co generalnie jest driverem transakcji, to w du\u017cym stopniu jest ch\u0119\u0107. Je\u017celi kto\u015b b\u0119dzie tego chcia\u0142, to w jaki\u015b spos\u00f3b do tego dojdzie. Zw\u0142aszcza je\u017celi ma elastyczno\u015b\u0107 co do czasu. Po prostu przestawi my\u015blenie o firmie na tak\u0105 firm\u0119, kt\u00f3r\u0105 buduje si\u0119 na sprzeda\u017c\u00a0\u2013 i j\u0105 sprzeda w pewnym momencie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>I jakie s\u0105 te kryteria, kt\u00f3re definiuj\u0105 firm\u0119, kt\u00f3ra jest gotowa na sprzeda\u017c? Powiedzmy\u00a0\u2013 prowadz\u0119 firm\u0119. Jakie kroki powinienem podj\u0105\u0107 od razu, \u017ceby podnie\u015b\u0107 jej warto\u015b\u0107 niezale\u017cnie od sytuacji?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przechodz\u0105c do takich pragmatycznych kwestii to wydaje mi si\u0119, \u017ce najbardziej wa\u017cne s\u0105 powtarzalne przychody. Czyli klienci, kt\u00f3rzy nie s\u0105 ad hoc&#8217;owi, jednorazowi. Tylko tacy, kt\u00f3rzy zostawiaj\u0105 jakie\u015b pieni\u0105dze\u00a0\u2013 w abonamencie czy co roku w jakich\u015b licencjach. Zbudowanie biznesu, kt\u00f3ry jest przewidywalny, bo za t\u0119 przewidywalno\u015b\u0107 p\u0142aci si\u0119 premie. Druga rzecz, to jest zbudowanie niezale\u017cnego managementu. Dop\u00f3ki firma jest zwi\u0105zana z osob\u0105 za\u0142o\u017cyciela, to jest bardzo trudno j\u0105 sprzeda\u0107, bo nie mo\u017cna sprzeda\u0107 osoby. Natomiast co innego sprzeda\u0107 organizacj\u0119, kt\u00f3ra jest oparta na procesach i na pracownikach najemnych. Idealnie jeszcze na jakim\u015b IP, czy rozwi\u0105zaniach technologicznych, kt\u00f3re s\u0105 trudne do odtworzenia. Kolejna rzecz, kt\u00f3ra ma znaczenie\u00a0\u2013 rozbudowanie jakiej\u015b przewagi konkurencyjnej. Rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 po prostu trudne do odtworzenia i zapewniaj\u0105 dobr\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 dla firmy niezale\u017cnie od koniunktury. W dzisiejszych czasach jest troszk\u0119 \u015bmiesznie z t\u0105 rentowno\u015bci\u0105. Bardzo wiele firm nie musi by\u0107 rentownymi, \u017ceby osi\u0105ga\u0107 wysokie warto\u015bci, wysokie wyceny. Natomiast jest wa\u017cny zdrowy mix mi\u0119dzy wzrostem, a rentowno\u015bci\u0105. Nie ma z\u0142otej recepty na to. Natomiast do ka\u017cdego biznesu trzeba dopasowa\u0107 odpowiednie metryki, \u017ceby to zbilansowa\u0107. Ani firma, kt\u00f3ra jest zbyt wyci\u015bni\u0119ta, na kr\u00f3tkoterminowe dochody, ani firma, kt\u00f3ra ma wzrost za wszelk\u0105 cen\u0119\u00a0\u2013 wydaje mi si\u0119\u00a0\u2013 nie jest idealna do sprzedawania.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Co to jest rule of 40?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rule of 40 o nie jest m\u00f3j wynalazek, wi\u0119c nie wiem czy chc\u0119 o tym opowiada\u0107. Natomiast jest to taka metryka, czy suma&#8230; Jest to spos\u00f3b patrzenia na biznesy SaaS&#8217;owe, kt\u00f3ry bierze sum\u0119 wzrostu przychod\u00f3w i wzrostu ebitdy. I dla zdrowego biznesu stara si\u0119 mie\u0107 t\u0119 sum\u0119 gdzie\u015b tam w okolicy czterdziestu przynajmniej. I rozk\u0142ada j\u0105 na procent ebitdy\u00a0i wzrost w r\u00f3\u017cnych proporcjach. Czyli firma, kt\u00f3ra ma czterdzie\u015bci procent wzrostu przychod\u00f3w rok do roku i zero ebitdy\u00a0\u2013 to jest okej. Czy dwadzie\u015bcia i dwadzie\u015bcia. Dwadzie\u015bcia wzrostu przychodu, dwadzie\u015bcia procent ebitdy. Ja tego nie stosuj\u0119, natomiast wydaje mi si\u0119, \u017ce to jest taki fajny schemat, \u017ceby my\u015ble\u0107 o tym, gdzie jest zdrowy trend.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ciekawe. To bardzo warto\u015bciowe. Jakie jeszcze rzeczy zwi\u0105zane ze sprzeda\u017c\u0105 przedsi\u0119biorstwa m\u00f3g\u0142by\u015b przekaza\u0107 czy chcia\u0142by\u015b opowiedzie\u0107\u00a0\u2013 o kt\u00f3re nie zapyta\u0142em, a mog\u0105 by\u0107 przydatne tak bez konsultacji z Tob\u0105\u00a0\u2013 dla kogo\u015b, kto dopiero si\u0119 zaczyna zastanawia\u0107 nad tym tematem i chcia\u0142by si\u0119 zorientowa\u0107 gdzie si\u0119 znajduje?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My\u015bl\u0119, \u017ce jedna wa\u017cna rzecz, o kt\u00f3rej mo\u017ce ludzie nie my\u015bl\u0105 na co dzie\u0144\u00a0\u2013 zw\u0142aszcza je\u017celi prowadz\u0105 firm\u0119 dla siebie, s\u0105 przedsi\u0119biorcami\u00a0\u2013 to jest po prostu prowadzenie spraw firmy w taki spos\u00f3b korporacyjny. Nie zostawianie niedoci\u0105gni\u0119tych rzeczy albo w dokumentacji prawnej, albo w dokumentacji finansowej. Uwa\u017cam, \u017ce niezale\u017cnie od tego, czy kto\u015b kiedy\u015b sprzeda, czy nie sprzeda firmy\u00a0\u2013 po prostu dobrze jest mie\u0107 te wszystkie sprawy pouk\u0142adane, \u017ceby je\u017celi si\u0119 nagle pojawi ta oferta i kto\u015b przyjdzie, zapuka i po\u0142o\u017cy bardzo dobr\u0105 cen\u0119\u00a0\u2013 \u017ceby w dowolnym momencie mo\u017cna by\u0142o otworzy\u0107 ksi\u0119gi, pokaza\u0107, \u017ce tu jest wszystko w porz\u0105dku, \u017ce IP jest uregulowane, \u017ce sprawy nieruchomo\u015bci\u00a0\u2013 patenty, znaki towarowe\u00a0\u2013 wszystko jest w nale\u017cytym porz\u0105dku. \u017beby po prostu nie przesz\u0142a ko\u0142o nosa tego typu oferta, kt\u00f3ra mo\u017ce si\u0119 nie powt\u00f3rzy\u0107, albo nie szybko.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czyli cz\u0119sto s\u0105 ignorowane aspekty formalno-prawne, bo wydaje si\u0119, \u017ce zawsze mo\u017cna to doci\u0105gn\u0105\u0107, a kiedy przychodzi ten moment i jest troch\u0119 ma\u0142o czasu lub nagle mog\u0105 wyj\u015b\u0107 takie zaniedbania zwi\u0105zane z ochron\u0105 w\u0142asno\u015bci intelektualnej czy jakimi\u015b aspektami formalno-prawnymi nawet w finansach, w analizie finans\u00f3w\u00a0\u2013 \u017ce po prostu nie da si\u0119 tej stajni Augiasza szybko oczy\u015bci\u0107 i ta opcja przechodzi, bo due diligence nie jeste\u015bmy w stanie si\u0119 doszuka\u0107 co tak naprawd\u0119 kupujemy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak. Albo traci si\u0119 czas, traci si\u0119 cierpliwo\u015b\u0107. Nie kosztuje to bardzo du\u017co, \u017ceby to prowadzi\u0107 w porz\u0105dku od samego pocz\u0105tku\u00a0\u2013 a daje opcje. Ja jestem wielkim zwolennikiem kreowania opcji, nawet je\u017celi si\u0119 z nich nie korzysta, ale \u017ceby po prostu mie\u0107 i nawet odrzuci\u0107 jak\u0105\u015b opcj\u0119 w\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby si\u0119 utwierdzi\u0107 we w\u0142asnym wyborze.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mam w sumie dwie takie historie, kt\u00f3re mi przychodz\u0105 do g\u0142owy. Kiedy\u015b rozmawia\u0142em z go\u015bciem w Dolinie Krzemowej i pami\u0119tam, \u017ce on mia\u0142 tak\u0105 zasad\u0119, kt\u00f3ra w\u00f3wczas troch\u0119 mnie bawi\u0142a, ale jest w niej jaki\u015b sens. Codziennie rano wstaj\u0105c powiniene\u015b wiedzie\u0107 jak\u0105 warto\u015b\u0107 ma Twoja sp\u00f3\u0142ka dzisiaj. To by\u0142a taka jego mantra. Po prostu musisz wiedzie\u0107 czym zarz\u0105dzasz i jakie value wykreowa\u0142e\u015b na dzisiaj. I je\u017celi by kto\u015b do Ciebie przyszed\u0142\u00a0\u2013 za ile by\u015b to sprzeda\u0142. To my\u015bl\u0119, \u017ce interesuj\u0105ce. A drugi\u00a0\u2013 kiedy\u015b rozmawia\u0142em z takim przedsi\u0119biorc\u0105\u00a0\u2013 to te\u017c my\u015bl\u0119, \u017ce interesuj\u0105ce w kontek\u015bcie tego timingu, o kt\u00f3rym m\u00f3wimy. Kt\u00f3ry m\u00f3wi: \u201eMia\u0142em kiedy\u015b ofert\u0119 na stole, \u017ce kto\u015b chcia\u0142 kupi\u0107 moj\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 za osiemdziesi\u0105t milion\u00f3w, ale pomy\u015bla\u0142em\u00a0\u2013 Nie no, przecie\u017c moja sp\u00f3\u0142ka jest warta du\u017co wi\u0119cej. Zaraz wejdziemy na gie\u0142d\u0119 i za chwil\u0119 ta sp\u00f3\u0142ka b\u0119dzie wyceniona na dwie\u015bcie. To jest \u017caden problem\u201d. I nast\u0105pi\u0142y pewne zmiany na rynku\u00a0\u2013 nie mog\u0119 powiedzie\u0107 co to by\u0142 za rynek\u00a0\u2013 ale jest to ciekawy case. Czyli troch\u0119 nast\u0105pi\u0142a zmiana struktury tego rynku. Ta kategoria, w kt\u00f3rej to by\u0142 taki \u015brodek p\u00f3\u0142ki\u00a0\u2013 czyli ta p\u00f3\u0142\u015brodkowa p\u00f3\u0142ka ma zawsze trudno w tej kategorii. Z jednej strony wesz\u0142a presja tanich produkt\u00f3w wtedy z Chin. Z drugiej strony spo\u0142ecze\u0144stwo zacz\u0119\u0142o konsumowa\u0107 wi\u0119cej produkt\u00f3w premium. I ta \u015brodkowa p\u00f3\u0142ka bez odpowiedniego marketingu zacz\u0119\u0142a si\u0119 kurczy\u0107. Ta firma nadal funkcjonuje, ale historia totalnie si\u0119 rozesz\u0142a po ko\u015bciach i pami\u0119tam to jak dzisiaj, \u017ce ten w\u0142a\u015bciciel powiedzia\u0142: \u201eNie no. Trzeba by\u0142o. Jak jest oferta na stole to trzeba sprzedawa\u0107\u201d. Czy te\u017c by\u015b powiedzia\u0142, \u017ce cz\u0119sto jest tak, \u017ce jak jest oferta na stole to warto si\u0119 zebra\u0107 i zobaczy\u0107, i sprzeda\u0107 &#8211; bo jak jest ssanie, to mo\u017ce warto wykorzysta\u0107 taki timing?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja w mojej karierze widzia\u0142em ju\u017c kilka takich bran\u017c, w kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142o bardzo korzystnie sprzeda\u0107 firmy. I wielu ludzi mia\u0142o tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 i nie skorzysta\u0142o. Je\u017celi si\u0119 jeszcze nad tym zastanawia\u0142o, to jest du\u017ca szansa, \u017ce \u017ca\u0142uj\u0105. Tak by\u0142o na przyk\u0142ad w budowlance po wej\u015bciu do Unii Europejskiej przed Euro. To by\u0142 taki z\u0142oty okres dla bran\u017cy budowlanej, kiedy du\u017co firm wchodzi\u0142o na ten rynek. Du\u017co zagranicznych graczy. Tak by\u0142o w bran\u017cy supermarket\u00f3w i sklep\u00f3w spo\u017cywczych, kt\u00f3ra te\u017c z dziesi\u0119\u0107 lat temu si\u0119 mocno konsolidowa\u0142a. Po prostu te bran\u017ce i te mo\u017cliwo\u015bci si\u0119 pozamyka\u0142y. I tego typu firmy s\u0105 w og\u00f3le niesprzedawalne, albo bardzo spad\u0142y ich wyceny. Nikt nie ma szklanej kuli, \u017ceby wiedzie\u0107 czy akurat ta oferta jest najwy\u017csza i czy to jest w\u0142a\u015bnie ten moment. Natomiast warto zawsze si\u0119 pochyli\u0107 nad ofertami, kt\u00f3re kto\u015b ma na stole i jednak wysili\u0107 si\u0119. Popatrze\u0107 pi\u0119\u0107, dziesi\u0119\u0107 lat do przodu\u00a0\u2013 gdzie zmierza bran\u017ca? Gdzie tego typu bran\u017ca jest w innych krajach? I odnie\u015b\u0107 to do swojej sytuacji i si\u0119 zastanowi\u0107. Mo\u017ce jednak warto. Widzia\u0142em bardzo wiele tego typu sytuacji. Staramy si\u0119 ludziom m\u00f3wi\u0107, \u017ce jest w\u0142a\u015bciwy moment. Nie ka\u017cdy jest na to otwarty i potem te mo\u017cliwo\u015bci po prostu cz\u0119sto znikaj\u0105. My te\u017c nie mamy monopolu na wiedz\u0119. Nie jeste\u015bmy te\u017c w stanie przewidzie\u0107 przysz\u0142o\u015bci na sto procent. Mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 ludziom o r\u00f3\u017cnych trendach, mo\u017cemy spekulowa\u0107, dywagowa\u0107 dok\u0105d ich firma p\u00f3jdzie, ale tak naprawd\u0119 bardzo du\u017co zale\u017cy od decyzji biznesowych. Je\u017celi w tym Twoim przyk\u0142adzie kto\u015b na przyk\u0142ad by stwierdzi\u0142, \u017ce p\u00f3jdzie<strong> <\/strong>w jak\u0105\u015b upmarket, albo mark\u0119 ekonomiczn\u0105, to mo\u017ce by t\u0119 warto\u015b\u0107 wykreowa\u0142. To nie jest tak, \u017ce to jest zawsze statyczna sytuacja.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To prawda. I zreszt\u0105 tak by\u0142o. Ta firma przej\u0119\u0142a tak\u0105 mark\u0119 premium z innego rynku zachodniego, \u017ceby wykorzysta\u0107 istniej\u0105cy brandup marketowy i dzi\u0119ki temu wykorzysta\u0107 troch\u0119 swoj\u0105 skal\u0119 i zasoby dystrybucyjne\u00a0\u2013 a zlewarowa\u0107 si\u0119 mark\u0105, kt\u00f3ra istnia\u0142a i powiedzmy by\u0142a na sprzeda\u017c w\u0142a\u015bnie za granic\u0105. Tam w Niemczech te\u017c by\u0142 taki okres, \u017ce nadal jest du\u017co mittelstufe. Je\u017celi ma si\u0119 odpowiednie kontakty i mo\u017cliwo\u015bci to ju\u017c jest mn\u00f3stwo zdrowych, fajnych firm, gdzie prezes, za\u0142o\u017cyciel\u00a0\u2013 ju\u017c odpuszcza temat. Nie zawsze sukcesorzy chc\u0105 to przejmowa\u0107. Naprawd\u0119 tam jest kopalnia takich projekt\u00f3w. Nie wiem czy te\u017c tam kupujecie czy sprzedajecie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak, zdarzy\u0142o nam si\u0119 kupi\u0107 r\u00f3\u017cne firmy w Niemczech. Cz\u0119sto widz\u0119, \u017ce jest firma, kt\u00f3ra jest na jakiej\u015b g\u00f3rce\u00a0\u2013 ludzie nie sprzedaj\u0105. Potem jest jaki\u015b okres s\u0142abszy, ale potem si\u0119 odbijaj\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Czyli nic nie trwa wiecznie, ale nie zawsze te\u017c to oznacza, \u017ce to jest jaka\u015b decyzja z\u0142a na zawsze. Czy jest jaka\u015b prawda na temat biznesu? Lub jaki\u015b mit dotycz\u0105cy biznesu, kt\u00f3ry jest ci\u0105gle powtarzany\u00a0\u2013 i od razu pojawia Ci si\u0119 przed oczami i m\u00f3wisz: \u201eNie no. Ten mit to jest w og\u00f3le bzdura\u201d, bo jest jaka\u015b jedna rzecz, kt\u00f3ra uwa\u017casz, \u017ce jest uniwersalnie prawdziwa je\u017celi chodzi o biznes. Patrz\u0105c przez pryzmat Twoich licznych do\u015bwiadcze\u0144 jako przedsi\u0119biorcy, ale te\u017c obserwatora cyklu \u017cycia firm i przedsi\u0119biorc\u00f3w.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zazwyczaj udaje mi si\u0119 znale\u017a\u0107 na ka\u017cdy mit kontrprzyk\u0142ad, kt\u00f3ry zaprzecza. Natomiast nie spotka\u0142em jeszcze takiej firmy, kt\u00f3ra by\u0142aby skupiona kliencie, dostarczaniu warto\u015bci klientowi, czy s\u0142u\u017cbie dla robienia czego\u015b dla klienta. Kt\u00f3ra pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej nie odnios\u0142aby sukcesu. My\u015bl\u0119, \u017ce z takim podej\u015bciem do biznesu trudno o pora\u017ck\u0119. Natomiast nie ka\u017cdy z takim podej\u015bciem zaczyna i du\u017co ludzi z biznesu wypada przez to.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Tak my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce w tym biznesie, w kt\u00f3rym dzia\u0142asz, jest te\u017c niesamowicie istotna reputacja i taka przewidywalno\u015b\u0107, zaufanie\u00a0\u2013 to s\u0105 te wszystkie fundamenty w tym biznesie, kt\u00f3ry prowadzisz, kt\u00f3re te\u017c decyduj\u0105 o sukcesie, wi\u0119c trzeba bardzo dba\u0107 o reputacj\u0119 i skupia\u0107 si\u0119 na kliencie. Akurat dok\u0142adnie analogicznie to wygl\u0105da w moim biznesie, wi\u0119c bardzo mocno to czuj\u0119\u00a0\u2013 \u017ce ten w\u0105tek reputacyjny jest szalenie istotny i trzeba bardzo nad tym pracowa\u0107 i mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 konsekwencji r\u00f3\u017cnych ma\u0142ych decyzji, kt\u00f3re si\u0119 podejmuje\u00a0\u2013 jakie one mog\u0105 mie\u0107 prze\u0142o\u017cenie na ogl\u0105d og\u00f3lny organizacji oraz na relacje z klientami. To jest og\u00f3lna rzecz, o kt\u00f3rej my\u015bl\u0119, \u017ce wielu przedsi\u0119biorc\u00f3w\u00a0\u2013 niezale\u017cnie od ich sta\u017cu\u00a0\u2013 nie my\u015bli, bo czasem my\u015bli bardziej o produkcie, albo my\u015bli bardziej o budowaniu imperium. S\u0105 te elementy wizerunkowe, takie relacyjne, kt\u00f3re potrafi\u0105 naprawd\u0119 przekre\u015bli\u0107 szanse i odbi\u0107 si\u0119 echem, wi\u0119c te\u017c uwa\u017cam, \u017ce jak si\u0119 kreuje warto\u015b\u0107 i jest si\u0119 przyzwoitym\u00a0\u2013 to, to jest naprawd\u0119 bardzo op\u0142acalna strategia. Inne strategie te\u017c dzia\u0142aj\u0105, ale zazwyczaj to jest short term, wi\u0119c jak obserwuj\u0119 takie bardzo agresywne strategie rozwoju biznesu to my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce to musi by\u0107 po prostu hit and run. W d\u0142ugiej perspektywie agresja po prostu si\u0119 raczej nie broni na rynku. Zgodzisz si\u0119? Czy masz zupe\u0142nie inn\u0105 opini\u0119? Bo mo\u017cesz mie\u0107 te\u017c inn\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zgadzam si\u0119 z Tob\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Marcin, co Ty robisz kiedy nie pracujesz? Wydajesz si\u0119 by\u0107 cz\u0142owiekiem uporz\u0105dkowanym. M\u00f3wisz w spos\u00f3b wywa\u017cony. Masz to wszystko przemy\u015blane. Nie s\u0142ysz\u0119 \u017ceby\u015b kiedykolwiek odczuwa\u0142 stres zwi\u0105zany z prac\u0105, a by\u0107 mo\u017ce to Ci si\u0119 zdarza. Czy masz jakie\u015b hobby, kt\u00f3re Ci pozwalaj\u0105 balansowa\u0107 napi\u0119cia zwi\u0105zane z prac\u0105? Czy w og\u00f3le nie ma tych stres\u00f3w? Co ciekawego robisz kiedy nie pracujesz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja mam og\u00f3lnie bardzo ciekawe \u017cycie. Teraz jestem w trakcie zmian logistycznych w moim \u017cyciu. Troch\u0119 reorganizacji sposobu w jaki funkcjonuj\u0119. Po Covidzie zamieszka\u0142em w lesie pod Warszaw\u0105. To sobie bardzo chwal\u0119. Teraz jestem w trakcie organizowania sobie te\u017c drugiego \u017cycia, na Maderze. I mnie to zajmuje, bo kupi\u0142em sobie tam domek. Bardzo sobie te\u017c ceni\u0119 wspania\u0142\u0105 dziewczyn\u0119, z kt\u00f3r\u0105 jestem, Emili\u0119. Dostaj\u0119 od niej bardzo du\u017co wsparcia. Staram si\u0119 te\u017c j\u0105 wspiera\u0107 w jej i osobistych, i zawodowych planach. Staram si\u0119 jak najwi\u0119cej korzysta\u0107 z tego, \u017ce mam takie mo\u017cliwo\u015bci sp\u0119dzania czasu na wolnym powietrzu. Czytam dosy\u0107 du\u017co ksi\u0105\u017cek. Teraz po\u015bwi\u0119cam du\u017co czasu, \u017ceby zbudowa\u0107 sobie kompetencje w obszarze inwestowania. Co tak naprawd\u0119\u00a0\u2013 ale to ju\u017c wysz\u0142o w naszej rozmowie\u00a0\u2013 sprzedawanie firm to nie jest to samo. Ja cz\u0119sto patrz\u0119 na m\u00f3j biznes jako taki outsourcing dzia\u0142u marketingu i sprzeda\u017cy. Zbudowany na kompetencjach finansowych. Po prostu robimy produkt finansowy z naszych przedsi\u0119biorstw i naszych klient\u00f3w. Inwestowanie teraz jest takim moim tematem, w kt\u00f3rym chc\u0119 si\u0119 rozwin\u0105\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ciekawe. Jakie inwestowanie masz na my\u015bli?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwszy temat, kt\u00f3rym si\u0119 zaj\u0105\u0142em to tak naprawd\u0119 rynki publiczne. I tak naprawd\u0119 zrozumienie psychologii tych rynk\u00f3w i dynamiki rynk\u00f3w. \u017beby po prostu kupowa\u0107 w\u0142a\u015bciwe papiery warto\u015bciowe, akcje\u00a0\u2013 we w\u0142a\u015bciwym momencie. Wiele lat rozumia\u0142em, \u017ce to jest trudne, dlatego si\u0119 tym nie zajmowa\u0142em, ale stwierdzi\u0142em, \u017ce teraz to jest dla mnie ciekawy, w\u0142a\u015bciwy moment, \u017ceby tym si\u0119 zajmowa\u0107. Wydaje mi si\u0119, \u017ce jestem na pocz\u0105tku drogi. Zaczynam troszk\u0119 to rozumie\u0107. Druga rzecz\u00a0\u2013 interesuj\u0119 si\u0119 startup&#8217;ami. Staram si\u0119 znale\u017a\u0107 founder\u00f3w, czy firmy founder\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 zrobi\u0107 co\u015b fajnego dla \u015bwiata, a niekoniecznie mo\u017ce napompowa\u0107 jako\u015b wielki startup i realizowa\u0107 swoje ambicje za cudze pieni\u0105dze. Co te\u017c przekona\u0142em si\u0119, \u017ce tak naprawd\u0119 nie jest \u0142atwe i troch\u0119 jest szukaniem ig\u0142y w stogu siana, ale jest kup\u0119 ludzi z fajnymi pomys\u0142ami. Natomiast te\u017c dobre pomys\u0142y i dobre intencje to nie jest wszystko. Jest te\u017c potrzebna organizacja, determinacja, \u017ceby pieni\u0105dze inwestor\u00f3w dobrze spo\u017cytkowa\u0107 i dowie\u017a\u0107 wynik.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To temat o kt\u00f3rym mogliby\u015bmy d\u0142ugo rozmawia\u0107, bo te\u017c jestem od pewnego czasu w jakim\u015b stopniu aktywny w tym zakresie jak pewnie wiesz. Powiedzia\u0142bym, \u017ce to, co powiedzia\u0142e\u015b\u00a0\u2013 czyli, \u017ce \u017ceby robi\u0107 co\u015b dobrego, ale nie pompowa\u0107\u00a0\u2013 wydaje mi si\u0119, \u017ce najwi\u0119kszym wyzwaniem jest to, \u017ce je\u017celi co\u015b si\u0119 nazywa startup, to fundamentalnie je\u017celi gra buy the rules danego rynku, to niestety musi by\u0107 pompowane troch\u0119. To jest taka moja obawa. Czyli, \u017ce trudno jest tworzy\u0107 co\u015b w spos\u00f3b sustainably, r\u00f3wnocze\u015bnie kwalifikowa\u0107 to do kategorii startup, kt\u00f3ra tak mocno premiuje agresywny wzrost. Takie mam refleksje. Oczywi\u015bcie s\u0105 firmy, kt\u00f3re gdzie\u015b na tym przeci\u0119ciu dzia\u0142aj\u0105. Czyli robi\u0105 co\u015b fajnego. Chocia\u017cby projekt, w kt\u00f3ry te\u017c zainwestowa\u0142em\u00a0\u2013\u00a0SunRoof. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest fajny projekt, kt\u00f3ry wykorzystuje ciekawe trendy. Czy projekt, w kt\u00f3rym doradzam teraz\u00a0\u2013 jeszcze nie b\u0119d\u0119 tutaj si\u0119 tym chwali\u0142, ale my\u015bl\u0119, \u017ce jest te\u017c ciekawy. Taki projekt, kt\u00f3ry mo\u017ce \u0142\u0105czy\u0107 robienie dobrej warto\u015bci z tworzeniem biznesu, ale niestety te kompetencje realizacyjne i pewnego rodzaju granie wedle tych zasad w\u0142a\u015bnie tego rynku\u00a0\u2013 jest konieczne do tego, \u017ceby m\u00f3c zbudowa\u0107 mas\u0119 krytyczn\u0105. To jest trudne dla os\u00f3b, kt\u00f3re maj\u0105 bardziej ideowe podej\u015bcie do tego. Czyli ich g\u0142\u00f3wnym motywatorem jest czynienie tego dobra. R\u00f3wnocze\u015bnie tu trzeba troch\u0119 te\u017c by\u0107 twardym i mocnym zawodnikiem, i zna\u0107 te zasady gry, \u017ceby w nie gra\u0107. \u015awietny kolejny przyk\u0142ad sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra przysz\u0142a mi do g\u0142owy\u00a0\u2013 te\u017c go\u015b\u0107 mojego podcastu\u00a0\u2013 Kacper Adamowicz z Zeme. Uwa\u017cam, \u017ce to te\u017c bardzo ciekawa firma, kt\u00f3ra transformuje rynek recyklingu. Jest startup&#8217;em. Budowana w oparciu o fajne warto\u015bci. Albo Airly, Wiktor Warcha\u0142owski. Te\u017c by\u0142 u mnie w podca\u015bcie. Te\u017c bardzo fajny case. Nie jest to niemo\u017cliwe. Niemniej jednak my\u015bl\u0119, \u017ce trzeba by\u0107 te\u017c dobrym, mocnym przedsi\u0119biorc\u0105 i troch\u0119 gra\u0107 w t\u0119 gr\u0119, kt\u00f3r\u0105 u mnie w podca\u015bcie Andrzej R\u00f3\u017cycki z Tar Heel&#8217;a nazwa\u0142 kopaniem pi\u0142ki do przodu. Czyli to przerzucanie kolejnych rund. Niestety to jest taki troch\u0119 warunek sine qua non\u00a0\u2013 mo\u017ce nie a\u017c tak, ale dla wi\u0119kszo\u015bci projekt\u00f3w\u00a0\u2013 \u017ce trzeba t\u0119 pi\u0142k\u0119 kopa\u0107, \u017ceby ta wycena do pewnego chocia\u017c momentu by\u0142a budowana. \u017beby zbudowa\u0107 mas\u0119 krytyczn\u0105 w oparciu o ten troch\u0119 nab\u0105blowany kapita\u0142. Ciekaw jestem czy te\u017c masz takie obserwacje, czy mo\u017ce jednak widzisz alternatywne scenariusze?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dla mnie wszystkie te napompowane startup&#8217;y s\u0105 zbudowane o za\u0142o\u017cenie, \u017ce da si\u0119 z nich wyj\u015b\u0107 na napompowanej wycenie. I wtedy ca\u0142a ta arytmetyka si\u0119 zgadza i ma to sens. Ta strategia jest pewnie sensowna. Przypuszczam, \u017ce w kr\u00f3tkim okresie, p\u00f3ki jest dobra koniunktura\u00a0\u2013 da si\u0119 bardzo fajnie zarobi\u0107 na tych startup&#8217;ach. Nie mam przekonania, \u017ce za pi\u0119\u0107, dziesi\u0119\u0107 lat te exity b\u0119d\u0105 dalej tak korzystne i, \u017ce rzeczywi\u015bcie to da si\u0119 utrzyma\u0107. \u015awiat, w kt\u00f3rym ja wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu si\u0119 obracam to s\u0105 jednak firmy prywatne, kt\u00f3re zosta\u0142y zbudowane bez zewn\u0119trznego finansowania. St\u0105d wiem, \u017ce si\u0119 da to zrobi\u0107\u00a0\u2013 czy przynajmniej da\u0142o si\u0119 to zrobi\u0107 jeszcze par\u0119 lat temu. Mam troszk\u0119 spokojniejsze podej\u015bcie do tego. Nie szukam, a\u017c tak najbardziej nagrzanych starup&#8217;\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 najbardziej zmotywowane do budowania unicorn\u00f3w, tylko raczej czego\u015b co\u00a0\u2013 tak jak m\u00f3wi\u0142em\u00a0\u2013 co chce s\u0142u\u017cy\u0107 klientowi. I wykorzystuj\u0119 finansowanie zewn\u0119trzne do tego, \u017ceby robi\u0107 to lepiej, ale nie jako cel sam w sobie. \u017beby po prostu napompowa\u0107 balonik i zrobi\u0107 IPO, \u017ceby jaki\u015b kapita\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 do inwestor\u00f3w. Jest to trudne. Szukam z\u0142otego \u015brodka. Natomiast my\u015bl\u0119, \u017ce jeszcze daleka droga przede mn\u0105, \u017ceby si\u0119 tego nauczy\u0107. Natomiast mega ciekawe, daje du\u017c\u0105 satysfakcj\u0119 i fajnie obserwowa\u0107 jak du\u017co ludzi ma fajne pomys\u0142y. Mo\u017cna zobaczy\u0107 i doceni\u0107 ca\u0142\u0105 kreatywno\u015b\u0107 ludzi. Jest to mega inspiruj\u0105ce. Du\u017co z tego przek\u0142adam na sw\u00f3j biznes, na podej\u015bcie do \u017cycia te\u017c.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To w takim razie \u017cycz\u0119 Ci odwrotnie chronologicznie\u00a0\u2013 w\u0142a\u015bciwego algorytmu inwestycji na rynku publicznym i startup&#8217;owym, kolejnych krok\u00f3w w rozwoju Twojego biznesu, w kt\u00f3rym wspierasz klient\u00f3w w sprzeda\u017cy i kupowaniu sp\u00f3\u0142ek. W modelu, w kt\u00f3rym zostaniesz tym mentorem dla kolejnych pokole\u0144. Przepraszam\u00a0\u2013 i wspania\u0142ego rozwoju \u017cycia w dw\u00f3ch domach, w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych miejscach. I super relacji z klientami. Bardzo Ci dzi\u0119kuj\u0119 za t\u0119 rozmow\u0119. My\u015bl\u0119, \u017ce pe\u0142na insight\u00f3w zwi\u0105zanych z transakcjami i wielka przyjemno\u015b\u0107. Tak\u017ce dzi\u0119ki wielkie za t\u0119 rozmow\u0119. Naszym go\u015bciem dzi\u015b by\u0142 Marcin Majewski.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja te\u017c dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119 i gratuluj\u0119 super roboty, kt\u00f3r\u0105 robisz i inspiruj\u0105cych rozm\u00f3w, kt\u00f3re\u00a0\u2013 jestem przekonany, \u017ce maj\u0105 du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 dla s\u0142uchaczy.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dzi\u0119ki wielkie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u0119ki.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chcesz otrzymywa\u0107 bezp\u0142atnie najciekawsze materia\u0142y, kt\u00f3re pomog\u0105 Ci lepiej prowadzi\u0107 biznes i\u00a0optymalnie rozwija\u0107 karier\u0119?\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zapisz si\u0119 na\u00a0<a href=\"http:\/\/www.gregalbrecht.io\/klub\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.gregalbrecht.io\/klub<\/a>, a\u00a0co pi\u0105tek znajdziesz w\u00a0skrzynce gar\u015b\u0107 inspiruj\u0105cych materia\u0142\u00f3w ze\u00a0\u015bwiata. Do\u0142\u0105cz do\u00a0tysi\u0119cy subskrybent\u00f3w. W\u00a0razie czego, zawsze mo\u017cesz wypisa\u0107 si\u0119 jednym klikni\u0119ciem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szukasz wsparcia w\u00a0prowadzeniu biznesu? Chcesz zosta\u0107 partnerem podcastu? Poznaj Albrecht&amp;Partners i\u00a0um\u00f3w si\u0119 na\u00a0rozmow\u0119:\u00a0<a href=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/\">www.albrechtpartners.com<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marcin Majewski to za\u0142o\u017cyciel Aventis Capital \u2013 butiku M&amp;A, kt\u00f3ry pomaga sprzedawa\u0107 za\u0142o\u017cycielom i kupowa\u0107 grupom kapita\u0142owym sp\u00f3\u0142ki na ca\u0142ym \u015bwiecie. Marcin od 16 lat zajmuje si\u0119 fuzjami i przej\u0119ciami oraz finansami korporacyjnymi. Specjalizuje si\u0119 w sektorze high-tech, us\u0142ugach dla biznesu, produkcji i dystrybucji. W trakcie swojej kariery doradza\u0142 kilkudziesi\u0119ciu przedsi\u0119biorcom i inwestorom. Wcze\u015bniejsze do\u015bwiadczenie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[83,99],"tags":[85],"class_list":["post-4076","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podcast","category-sprzedaz","tag-biznes"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4076"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4076\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4076"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4076"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4076"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}