{"id":4049,"date":"2021-11-15T00:00:00","date_gmt":"2021-11-15T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/albrechtpartners.com\/krzysztof-wojewodzic-escola\/"},"modified":"2023-11-10T12:04:45","modified_gmt":"2023-11-10T12:04:45","slug":"krzysztof-wojewodzic-escola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/krzysztof-wojewodzic-escola\/","title":{"rendered":"Krzysztof Wojewodzic \u2013 ESCOLA: Od startupu EdTech przez ministerstwo po lidera rynku mobile w Polsce"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/krzysztofwojewodzic\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Krzysztof Wojewodzic<\/a> \u2013 seryjny przedsi\u0119biorca technologiczny z doktoratem z zakresu modeli biznesowych w IT, CEO <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/escola-s-a\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Escola S.A.<\/a> \u2013 grupy marek skupionych wok\u00f3\u0142 rynku mobile, kt\u00f3ra w ci\u0105gu 2 lat funkcjonowania jako sp\u00f3\u0142ka akcyjna, wytworzy\u0142a ponad 20 aplikacji dla sektora bankowego, farmaceutycznego, paliwowego, czy FMCG.\u00a0<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krzysztof jako dwudziestokilkulatek za\u0142o\u017cy\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 Fun English (e-kursy angielskiego dla dzieci), kt\u00f3ra po wej\u015bciu na rynek zakup\u00f3w grupowych i przemodelowaniu na kursy j\u0119zykowe dla doros\u0142ych odnios\u0142a spektakularny sukces. W ci\u0105gu 2 lat zanotowa\u0142a 10-krotny wzrost.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Pos\u0142uchaj podcastu: <strong><strong>Krzysztof Wojewodzic \u2013 ESCOLA: Od startupu EdTech przez ministerstwo po lidera rynku mobile w Polsce<\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/widget.spreaker.com\/player?episode_id=47457723&amp;theme=light&amp;playlist=false\" width=\"100%\" height=\"200px\" frameborder=\"0\"><\/iframe>\n\n\n\t\t<div data-elementor-type=\"container\" data-elementor-id=\"2858\" class=\"elementor elementor-2858\" data-elementor-post-type=\"elementor_library\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6bc6052f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"6bc6052f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-52392cef elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"52392cef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zasubskrybuj Greg Albrecht Podcast<\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-23985f3a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"23985f3a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UC6Dr887Gwr5BxbpxuCG4WuQ\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-42991512 elementor-widget-tablet__width-inherit elementor-widget-mobile__width-auto elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"42991512\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"34\" height=\"33\" src=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/subscription-youtube-1.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2497\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2a21cb71 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"2a21cb71\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">YouTube<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-37236941 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"37236941\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\" href=\"https:\/\/open.spotify.com\/show\/6mOUEu9iUycazH169w6btk\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-68a1e1b4 elementor-widget-tablet__width-inherit elementor-widget-mobile__width-auto elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"68a1e1b4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"33\" height=\"33\" src=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/subscription-spotify-1.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2498\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6a327b4c elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"6a327b4c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Spotify<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-3c6e1d5a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3c6e1d5a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;jet_parallax_layout_list&quot;:[]}\" href=\"https:\/\/podcasts.apple.com\/us\/podcast\/id1364621095\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4334dc9 elementor-widget-tablet__width-inherit elementor-widget-mobile__width-auto elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"4334dc9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"33\" height=\"33\" src=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/subscription-apple-podcasts.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-2483\" alt=\"\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3bc9d800 elementor-widget-tablet__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"3bc9d800\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Apple Podcasts<\/span>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Z naszej rozmowy dowiesz si\u0119 m.in.:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 czego nauczy\u0142a go praca w ministerstwie przy rozwoju projektu e-podr\u0119cznik\u00f3w w Polsce<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 dlaczego wola\u0142 przej\u0105\u0107 Escol\u0119, ni\u017c za\u0142o\u017cy\u0107 w\u0142asn\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 od podstaw<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 jak zarz\u0105dza\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 organizacj\u0105, kt\u00f3ra z jednej strony \u015bwiadczy us\u0142ugi wytworzenia oprogramowania, z drugiej anga\u017cuje swoje zasoby w tworzenie nowych produkt\u00f3w<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 jak wykorzysta\u0107 crowdfunding udzia\u0142owy w swojej dzia\u0142alno\u015bci<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 co jest charakterystyczne wg niego dla przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy odnosz\u0105 sukces<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2013 jak organizuje swoj\u0105 prac\u0119 i dba o dobr\u0105 kondycj\u0119 psychiczn\u0105<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/dr-Krzysztof-Wojewodzic-prezes-zarzadu-Escoli-scaled-1-1024x576.jpg\" alt=\"Krzysztof Wojewodzic \u2013 ESCOLA: Od rozwoju EdTech w Polsce do jednego z najszybciej rosn\u0105cych software house\u2019\u00f3w w Europie\" class=\"wp-image-6586\"><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Transkrypcja:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Greg Albrecht: Dzi\u015b w Greg Albrecht Podcast, Krzysztof Wojewodzic. Tw\u00f3rca firmy Escola. Cze\u015b\u0107, Krzysztof!\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krzysztof Wojewodzic: Cze\u015b\u0107, Greg!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Powiedz mi, jaka jest geneza firmy Escola? Czym si\u0119 zajmujecie, i sk\u0105d ta firma si\u0119 pojawi\u0142a na \u015bwiecie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bnie chcia\u0142bym tutaj opowiedzie\u0107 o jakiej\u015b superwizji, \u017ce po prostu urodzi\u0142em si\u0119 my\u015bl\u0105c ju\u017c o tym, czy, b\u0119dzie Escola, i jaki odniesie sukces na New York Stock Exchange, bo cz\u0119sto takie historie czytamy w Internetach. Prawda jest bardzo prozaiczna. Ja w owym czasie, czyli to by\u0142 rok 2016, w\u0142a\u015bnie z\u0142o\u017cy\u0142em sw\u00f3j doktorat. By\u0142em pracownikiem uczelni, i my\u015bla\u0142em o powrocie do biznesu, bo faktycznie uda\u0142o mi si\u0119 wyexitowa\u0107 dwie sp\u00f3\u0142ki, takie EdTech-owe, wcze\u015bniej. Kompletnie nie mia\u0142em na to pomys\u0142u. Nie mia\u0142em \u017cadnej wizji, superpomys\u0142u. Nie by\u0142o tak, \u017ce co tydzie\u0144 mia\u0142em, czy co miesi\u0105c, budzi\u0142em si\u0119 z krzykiem w nocy, i my\u015bla\u0142em: \u201eMhm. Jaki genialny produkt zaraz zbuduj\u0119!\u201d<strong> <\/strong>Nic bardziej mylnego. By\u0142o tak, \u017ce zadzwoni\u0142 do mnie Rafa\u0142 Zaorski, kt\u00f3rego zna\u0142em z konferencji jakich\u015b w\u0142a\u015bnie edukacyjnych. I powiedzia\u0142, \u017ce chcia\u0142by sprzeda\u0107 Escol\u0119, bo chce si\u0119 skupi\u0107 na swojej g\u0142\u00f3wnej dzia\u0142alno\u015bci spekulacyjnej. Jakiej\u015b Forex-owej. Te osoby, kt\u00f3re go kojarz\u0105, to wiedz\u0105, czym si\u0119 Rafa\u0142 Zaorski zajmuje. Mniej wi\u0119cej dwa tygodnie p\u00f3\u017aniej, podpisywali\u015bmy papiery zakupu sp\u00f3\u0142ki. \u017beby by\u0142o jeszcze \u015bmieszniej, w jakim uk\u0142adzie wszed\u0142em w Escol\u0119, w owym czasie, to by\u0142em chyba dwa dni po tym telefonie, na imprezie. Spotka\u0142em mojego koleg\u0119, Przemka Py\u017ala, kt\u00f3rego pozna\u0142em na Kubie, na wycieczce. Powiedzia\u0142em mu: \u201eHej Przemek! W\u0142a\u015bnie nied\u0142ugo b\u0119d\u0119 kupowa\u0142 sp\u00f3\u0142k\u0119. Czy fajnie znajdujesz ten pomys\u0142?\u201d.<strong> <\/strong>Powiedzia\u0142: \u201eO, super! Bo ja w\u0142a\u015bnie sprzeda\u0142em kawa\u0142ek dzia\u0142ki na Wilanowie, to mo\u017ce zainwestujemy razem\u201d.<strong> <\/strong>M\u00f3wi\u0119: \u201eSuper, ale wiesz \u2013 Ty jeste\u015b bardziej sprzedaj\u0105cy. Ja w sumie te\u017c&#8221;. On m\u00f3wi: &#8222;Nie, ja mam takiego szwagra, kt\u00f3ry b\u0119dzie naszym CTO\u201d. I to by\u0142 pierwszy uk\u0142ad Escoli. Z tych wsp\u00f3lnik\u00f3w zosta\u0142em tylko ja. Przemkowi si\u0119 urodzi\u0142o dziecko. Wtedy stwierdzi\u0142, \u017ce chce si\u0119 zaj\u0105\u0107 czym\u015b innym. Teraz prowadzi sw\u00f3j start up Planet Heroes. Kuba si\u0119 zaj\u0105\u0142 czym\u015b zupe\u0142nie innym. Tak\u017ce to pokazuje, \u017ce te mity za\u0142o\u017cycielskie, kt\u00f3re si\u0119 cz\u0119sto tworzy post factum \u2013 \u017ce to by\u0142a jaka\u015b wielka wizja, \u017ce po prostu nie mog\u0142em spa\u0107, \u017ceby co\u015b wielkiego zrealizowa\u0107 \u2013 s\u0105 bardzo cz\u0119sto mylne, i tak dok\u0142adnie by\u0142o w przypadku tego za\u0142o\u017cenia Escoli.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>To jest ciekawa historia, bo de facto m\u00f3wisz \u2013 nie by\u0142o to za\u0142o\u017cenie, tylko by\u0142o to przej\u0119cie.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To prawda. My zacz\u0119li\u015bmy od kupienia w\u00f3wczas pi\u0119cioosobowego software house-u. Ja pami\u0119tam do dzisiaj, bo moj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 obaw\u0105 by\u0142o to, \u017ce jak my kupimy Escol\u0119, to ci pracownicy si\u0119 zwolni\u0105. \u017beby by\u0142o zabawniej, to Rafa\u0142 zapomnia\u0142 nam powiedzie\u0107 przed transakcj\u0105, \u017ce ci ludzie ju\u017c otrzymali wypowiedzenia. Jak ju\u017c otrzymali wypowiedzenia, to byli ma\u0142o sk\u0142onni zosta\u0107. Ja wtedy przywioz\u0142em kopert\u0119, w kt\u00f3rej by\u0142o pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy z\u0142otych. Po\u0142o\u017cy\u0142em j\u0105 na stole, w Gda\u0144sku \u2013 gdzie Escola ma swoj\u0105 g\u0142\u00f3wn\u0105 siedzib\u0119, i powiedzia\u0142em: \u201eCh\u0142opaki, je\u015bli zostaniecie wszyscy, to te pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy jest dla was do podzia\u0142u\u201d, ale je\u015bli cho\u0107 jedna osoba odejdzie, to nie b\u0119dzie nic do podzia\u0142u. To by\u0142o takie zagranie troch\u0119 pokerowe, \u017ceby jakby ktokolwiek z tych pi\u0119ciu os\u00f3b pomy\u015bla\u0142, \u017ceby odej\u015b\u0107, to b\u0119dzie pod czujnymi oczami pozosta\u0142ych koleg\u00f3w. I to zadzia\u0142a\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dlaczego zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 przej\u0105\u0107 istniej\u0105c\u0105 firm\u0119, zamiast budowa\u0107 j\u0105 od podstaw? Jaka by\u0142a r\u00f3\u017cnica, je\u017celi chodzi o tak naprawd\u0119 jeden z tych dw\u00f3ch scenariuszy, bo mog\u0119 sobie pomy\u015ble\u0107, \u017ce w zasadzie zacz\u0105\u0107 czasem od pocz\u0105tku, jest \u0142atwiej, bo budujesz to wedle swoich w\u0142asnych zasad. W taki spos\u00f3b, kt\u00f3ry odpowiada Tobie. A w takiej niewielkiej firmie, mog\u0105 by\u0107 jakie\u015b takie elementy, kt\u00f3re jeszcze nie do ko\u0144ca b\u0119d\u0105 tutaj dzia\u0142a\u0142y na korzy\u015b\u0107.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 zakupu Escoli, by\u0142a ch\u0119\u0107 kupienia referencji. To znaczy, zupe\u0142nie inaczej rozmawia si\u0119 z firmami, kt\u00f3re my chcieli\u015bmy obs\u0142ugiwa\u0107 \u2013 a by\u0142y to du\u017ce firmy, a co najmniej \u015brednie. Je\u017celi kto\u015b m\u00f3wi: \u201eHej! W\u0142a\u015bnie za\u0142o\u017cy\u0142em software house, czy jak\u0105\u015b agencj\u0119 tworz\u0105c\u0105 oprogramowanie na zam\u00f3wienie\u201d, ni\u017c: \u201eJeste\u015bmy firm\u0105 z dziesi\u0119cioletni\u0105 histori\u0105, kt\u00f3ra obs\u0142ugiwa\u0142a Citibank, Orlen, Lotos, Get In Bank\u201d. I wymieniaj dalej, nie? Tak naprawd\u0119 za to zap\u0142acili\u015bmy. Uwa\u017cam, \u017ce by\u0142a to uczciwa transakcja. To znaczy \u2013 zap\u0142acili\u015bmy tak naprawd\u0119 za referencje. W og\u00f3le transakcja by\u0142a tak ustrukturyzowana, \u017ce my kupili\u015bmy zorganizowan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstwa. Poniewa\u017c w takiej firmie, w kt\u00f3rej przez dziesi\u0119\u0107 lat przewin\u0119\u0142o si\u0119 par\u0119 projekt\u00f3w unijnych, wiadomo by\u0142o, \u017ce te\u017c nie wszystko b\u0119dzie idealnie. Nie chcieli\u015bmy bra\u0107 na siebie, na karb, tych rzeczy powiedzmy negatywnych, ale chcieli\u015bmy kupi\u0107 te referencje. Czyli transakcja by\u0142a ustrukturyzowana tak, \u017ce mo\u017cemy korzysta\u0107 z referencji. Mo\u017cemy dalej obs\u0142ugiwa\u0107 klient\u00f3w, ale nie bierzemy na siebie kontynuacji tej pi\u0119cioletniej konieczno\u015bci obs\u0142ugi jakich\u015b tam projekt\u00f3w unijnych. Czyli wzi\u0119li\u015bmy to, co dobre. Wyci\u0105gn\u0119li\u015bmy rodzynki z ciasta. I w\u0142a\u015bciwie tyle. Te referencje by\u0142y bardzo przydatne. Tam w referencjach by\u0142y \u2013 tak jak wspomnia\u0142em \u2013 banki, firmy paliwowe. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich obs\u0142ugujemy do dzisiaj, i s\u0105 naszymi istotnymi klientami. Tak\u017ce na pewno by\u0142o warto zap\u0142aci\u0107 za firm\u0119 ju\u017c istniej\u0105c\u0105. Plus pami\u0119taj Greg, ja nie jestem programist\u0105. Ja pr\u00f3bowa\u0142em studiowa\u0107 IT, po doktoracie. Pr\u00f3bowa\u0142em p\u00f3j\u015b\u0107 na in\u017cynierskie studia informatyczne. Nie da\u0142em rady. Jestem \u2013 jak to si\u0119 m\u00f3wi \u2013 tymi, co wyrzucaj\u0105 ich ze studi\u00f3w. Jednak nie da\u0142em rady ze wzgl\u0119du na specyficzn\u0105 atmosfer\u0119 upupiania, kt\u00f3ra przynajmniej na tej uczelni, na kt\u00f3rej ja studiowa\u0142em, panowa\u0142a. T\u0142umaczenia nam, \u017ce nic si\u0119 nie znamy. Jeste\u015bmy g\u0142upi, i w og\u00f3le. Pr\u00f3bowano nam t\u0142umaczy\u0107 na MS Project, jak si\u0119 robi projekty, kiedy ja ju\u017c robi\u0142em projekty w innych narz\u0119dziach, w spos\u00f3b bardziej nowoczesny. Ta dychotomia mi\u0119dzy tym, \u017ce kto\u015b uwa\u017ca\u0142 mnie za sko\u0144czonego idiot\u0119, i wszystkich na sali. Nie nazywam specjalnie uczelni, na kt\u00f3rej studiowa\u0142em. A jednocze\u015bnie pokazuje mi rzecz, z jakiej\u015b poprzedniej epoki informatycznej \u2013 ta dychotomia, ta dwuznaczno\u015b\u0107 tego mi nie odpowiada\u0142a. Dlatego zrezygnowa\u0142em z tych studi\u00f3w. Natomiast par\u0119 na pewno rzeczy warto studiowa\u0107. Nie wiem business process modeling, to projektowanie proces\u00f3w. To by\u0142o co\u015b z czego skorzysta\u0142em, i korzystam do dzi\u015b. Ca\u0142a firma z tego korzysta. Wracaj\u0105c do historii \u2013 kupili\u015bmy referencje, na pewno by\u0142o warto. Ja nie b\u0119d\u0105c osob\u0105 techniczn\u0105, mi zale\u017ca\u0142o, \u017ceby by\u0142o tam kilku programist\u00f3w ju\u017c na pok\u0142adzie, kt\u00f3rzy poci\u0105gn\u0105 to od strony w\u0142a\u015bnie technologicznej, i wycen, rozm\u00f3w z klientami \u2013 takich technicznych.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u00f3wi\u0142e\u015b, \u017ce to nie jest Twoja pierwsza firma. To mo\u017ce cofnijmy si\u0119 jeszcze do Twoich pocz\u0105tk\u00f3w przedsi\u0119biorczo\u015bci. Jaki by\u0142 pierwszy moment, w kt\u00f3rym zdecydowa\u0142e\u015b si\u0119 zarabia\u0107 pieni\u0105dze na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okej. Tu te\u017c b\u0119d\u0119 musia\u0142 Ci\u0119 zawie\u015b\u0107, bo to jest podcast kierowany do przedsi\u0119biorc\u00f3w. Ja nigdy nie czu\u0142em si\u0119 przedsi\u0119biorc\u0105. Nadal si\u0119 zupe\u0142nie nie czuj\u0119 przedsi\u0119biorc\u0105. Ten mit jakiego\u015b tam entrepreneurshipu. Jakiego\u015b takiego&#8230; cz\u0119sto mi si\u0119 kojarzy to z jakim\u015b takim hustlingiem, ci\u015bni\u0119ciem, zdobywaniem szczyt\u00f3w, niezale\u017cno\u015bci\u0105. W og\u00f3le jako\u015b nie wpisuje si\u0119 w m\u00f3j taki mindset jako foundera. Ja si\u0119 bardzo dobrze czu\u0142em na etacie. Bardzo dobrze czu\u0142em si\u0119 na uczelni. Bardzo dobrze czu\u0142em si\u0119 jako w\u0142a\u015bciciel, jako partner w sp\u00f3\u0142kach. W ka\u017cdej roli czuj\u0119 si\u0119 dobrze, i nie czuj\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie jestem stworzony do tego, \u017ceby by\u0107 przedsi\u0119biorc\u0105. Zaraz powiem jak to si\u0119 zacz\u0119\u0142o. Ot\u00f3\u017c moja historia edukacyjna jest zwi\u0105zana z pedagogik\u0105, z psychologi\u0105, i z zarz\u0105dzaniem. Czyli mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce moim marzeniem by\u0142y dwie rzeczy. Albo by\u0107 jakim\u015b takim kadrowym, czy kadrow\u0105. HR-em to si\u0119 potem nazywa\u0142o. Taki jest m\u00f3j pierwszy tytu\u0142 magistra, a drugi andragogiem, czyli osob\u0105 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 edukacj\u0105 doros\u0142ych. By\u0142em w r\u00f3\u017cnych ko\u0142ach naukowych, zwi\u0105zanych w\u0142a\u015bnie z nauczaniem doros\u0142ych. Z psychologi\u0105. Potem pojecha\u0142em na studia do Wielkiej Brytanii. Tam obroni\u0142em licencjat z psychologii, i potem pojecha\u0142em na stypendium do Stan\u00f3w Zjednoczonych, do Illinois. Tam zajmowa\u0142em si\u0119 czym\u015b, co si\u0119 nazywa Education Administration. Ju\u017c wtedy w mojej g\u0142owie by\u0142o wielkie marzenie. B\u0119d\u0119 nauczycielem. Pewnie angielskiego. Zrobi\u0142em te\u017c kwalifikacj\u0119 w kolegium nauczycielskim. I potem kiedy\u015b, b\u0119d\u0119 dyrektorem szko\u0142y. Udziela\u0142em si\u0119 w stowarzyszeniu kierownik\u00f3w kadry o\u015bwiatowej. Zrobi\u0142em papiery na to, \u017ceby kiedy\u015b by\u0107 dyrektorem szko\u0142y. To by\u0142o moje wielkie marzenie. By\u0142em te\u017c czynnym anglist\u0105, przez pewien czas. M\u00f3j kolega, Pawe\u0142 Kowalczyk, z podstaw\u00f3wki, gimnazjum \u2013 zadzwoni\u0142 do mnie, i powiedzia\u0142, \u017ce: \u201eS\u0142uchaj, mam tu taki projekt. Robimy szko\u0142\u0119 j\u0119zykow\u0105 online\u201d. A to by\u0142 taki kolega, kt\u00f3ry by\u0142 pierwszym, kt\u00f3ry mia\u0142 maila u nas w gimnazjum. Wiecie, jak ludzie zak\u0142adali maile, to on by\u0142 tym pierwszy, kt\u00f3ry za\u0142o\u017cy\u0142 maila. On by\u0142 tym pierwszym, kt\u00f3ry robi\u0142 stron\u0119 internetow\u0105. On ju\u017c w gimnazjum programowa\u0142. By\u0142 osob\u0105, kt\u00f3r\u0105 uwa\u017ca\u0142em za bardzo techniczn\u0105, ale nie b\u0119d\u0119 te\u017c ukrywa\u0142, \u017ce nie uwa\u017ca\u0142em go za osob\u0119, kt\u00f3ra szczeg\u00f3lnie jest taka bardzo dobra do kontakt\u00f3w. I on chyba te\u017c to czu\u0142. Chcia\u0142, \u017cebym ja si\u0119 zaj\u0105\u0142 jakby koordynacj\u0105 wytwarzania tego produktu. Dzisiaj pewnie bym si\u0119 nazwa\u0142 product ownerem. Wtedy chyba mia\u0142em jaki\u015b taki tytu\u0142, typu dyrektor do spraw produktu, czy co\u015b takiego. Faktycznie ci\u0105gn\u0119li\u015bmy ten projekt. W nim inwestorem by\u0142, i jest do dzisiaj<a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/micha%C5%82-lach-aa14b415a\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Micha\u0142 Lach<\/a>. To jest cz\u0142owiek, kt\u00f3ry K2 za\u0142o\u017cy\u0142. Wiecie, 2007 rok, szko\u0142a j\u0119zykowa online. Totalna abstrakcja. To by\u0142a tak naprawd\u0119 strona internetowa do e-learningu, gdzie mo\u017cna by\u0142o powtarza\u0107 s\u0142\u00f3wka. Bazuj\u0105c na algorytmie zbli\u017conym do super memo. Mo\u017cna by\u0142o robi\u0107 r\u00f3\u017cne \u0107wiczenia. Troszeczk\u0119 poczyta\u0107 gramatyki. Ja tam odpowiada\u0142em za to, \u017ceby zrobi\u0107 filmy j\u0119zykowe. W\u0142a\u015bnie po\u015bwi\u0119cone gramatyce. Usprawni\u0107 troch\u0119 ten ca\u0142y system do nauczania. I jakby ja mia\u0142em tam obiecane pewne udzia\u0142y. T\u0119 obietnic\u0119 skonwertowa\u0142em na to, \u017ce dostali\u015bmy projekt z takiego znanego programu 8.1, na to, \u017ceby zrobi\u0107 analogiczny program, ale dla dzieci. Ten program si\u0119 nazywa\u0142 FunEnglish. Czyli mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce m\u00f3j pierwszy exit, to by\u0142o skonwertowanie si\u0119 na sp\u00f3\u0142k\u0119 c\u00f3rk\u0119, w kt\u00f3rej znalaz\u0142em inwestora, Bart\u0142omieja Postka, kt\u00f3ry by\u0142 takim inwestorem, \u017ce my\u015bmy si\u0119 znali ze studi\u00f3w, i jego ojciec, obieca\u0142 mu, \u017ce dostanie pieni\u0105dze na mieszkanie, jak sko\u0144czy studia. Ja go nam\u00f3wi\u0142em, \u017ceby zamiast mieszkania, kupi\u0142 sobie po\u0142ow\u0119 FunEnglish. I tak si\u0119 sta\u0142o. On uwierzy\u0142 w to, \u017ce to b\u0119dzie kiedy\u015b fajna firma. Zacz\u0119li\u015bmy to ci\u0105gn\u0105\u0107 razem. Powiem szczerze, pocz\u0105tki FunEnglish, by\u0142y bardzo trudne. To znaczy opierali\u015bmy si\u0119 na tych pieni\u0105dzach unijnych. Nie mieli\u015bmy kompetencji technicznych. Ja, ani Bart\u0142omiej. Wynaj\u0119li\u015bmy agencj\u0119 interaktywn\u0105, \u017ceby nam to robi\u0142a. Sz\u0142o to powoli, kosztowa\u0142o relatywnie du\u017co. Zjada\u0142o bud\u017cet. W projekcie trzeba by\u0142o napisa\u0107 co\u015b, wi\u0119c napisali\u015bmy, \u017ce zrobimy czterysta lekcji. To jest du\u017co. My\u015bmy sobie podzielili, \u017ce tam b\u0119dzie sto fotolekcji, sto film\u00f3w, sto gier, i sto jakich\u015b tam piosenek. Jakby wszystko okej, tylko zrobienie stu gier w\u00f3wczas \u2013 one chyba jeszcze opiera\u0142y si\u0119 na Flash-u, to by\u0142o sporo roboty. Na to szybko zacz\u0105\u0142 nam si\u0119 przepala\u0107 bud\u017cet przez t\u0119 agencj\u0119. Uratowa\u0142 nas przypadek. Znowu. Poniewa\u017c Bartek Postek, akurat jecha\u0142 na \u015blub Adama Bicza. To dzisiaj jest prezes takiej du\u017cej gie\u0142dy BitCoin-owej, polskiej. W\u0142a\u015bciwie mi\u0119dzynarodowej, ale dzia\u0142aj\u0105cej mi\u0119dzy innymi w Polsce. I oni razem jad\u0105c, Bartek nam\u00f3wi\u0142 go, \u017ceby zosta\u0142 naszym CTO. Do dzisiaj pami\u0119tam \u2013 zarabia\u0142 trzy i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca netto, za pe\u0142ny etat. Chyba na umow\u0119 o dzie\u0142o, albo zlecenia. W ka\u017cdym razie, to by\u0142y te czasy. 2008, czy 2009 rok, kiedy CTO m\u00f3g\u0142 zarabia\u0107 trzy i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca. Faktem jest, \u017ce ten CTO by\u0142 jakby \u015bwie\u017co po studiach, ale ju\u017c pracowa\u0142 dla Niemc\u00f3w, wi\u0119c widzia\u0142 pieni\u0105dze w euro. Du\u017co powa\u017cniejsze, ale uwierzy\u0142 w nasz\u0105 wizj\u0119. Tak naprawd\u0119, dalej to sz\u0142o lepiej technicznie. W sensie, umieli\u015bmy ju\u017c to robi\u0107, ale nie by\u0142o jakiego\u015b prze\u0142omu. Nie by\u0142o czego\u015b, co si\u0119 nazywa break even point, dzisiaj ju\u017c wiem. Czym\u015b, co zmieni\u0142o losy FunEnglish, by\u0142o wej\u015bcie zakup\u00f3w grupowych. Nie wiem, czy pami\u0119tasz, by\u0142 Groupon, CityDeal, Gruper, i tak dalej. W owych czasach, tak naprawd\u0119 kluczowe w tym biznesie by\u0142o to, \u017ceby mie\u0107 magicznie ma\u0142y margines. Czyli, \u017ceby koszty by\u0142y mo\u017cliwie niskie. Je\u017celi jeste\u015b fryzjerem, je\u017celi jeste\u015b restauratorem, to masz pewne koszty. Je\u017celi dajesz pi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent zni\u017cki na swoja us\u0142ug\u0119, plus jeszcze musisz si\u0119 podzieli\u0107 z Grouponem, to Tobie zostanie trzydzie\u015bci procent realnie, warto\u015bci us\u0142ugi. Je\u017celi jeste\u015b restauratorem, to, to Tobie produkuje obr\u00f3t, a zajmuje miejsce w lokalu. Je\u017celi jeste\u015b fryzjerem, podobnie. Zajmuj\u0105 Ci ludzie miejsce, ale tak naprawd\u0119 mo\u017cesz to zrobi\u0107, \u017ceby spopularyzowa\u0107 swoje miejsce. Ludzie robili to w nadziei, \u017ce ten klient zostanie, i potem b\u0119dzie przychodzi\u0142 po regularnej cenie. Co si\u0119 kompletnie nie dzia\u0142o, bo potem przychodzi\u0142 drugi fryzjer, drugi restaurator. W ten spos\u00f3b ten mit Groupona si\u0119 do\u015b\u0107 szybko wyczerpa\u0142. Natomiast w przypadku us\u0142ug, kt\u00f3rych marginalny koszt jest zerowy, czyli e-learningu \u2013 tutaj my mogli\u015bmy obni\u017ca\u0107 ceny naszych us\u0142ug o dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent. Co wi\u0119cej, wiadomo ile kosztuje mniej wi\u0119cej us\u0142uga fryzjerska. Ka\u017cdy mo\u017ce sprawdzi\u0107 na stronie, \u017ce to kosztuje dwie\u015bcie z\u0142otych, czy sto z\u0142otych, czy pi\u0119\u0107dziesi\u0105t, wi\u0119c je\u017celi dasz rabat, to wiadomo, ile to musi kosztowa\u0107. W przypadku kursu j\u0119zykowego online, mo\u017cesz tam napisa\u0107, \u017ce kosztuje on dwie\u015bcie z\u0142otych, ale mo\u017cesz napisa\u0107, \u017ce kosztuje on tysi\u0105c z\u0142otych, i dajesz od tego dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t procent rabatu. A jak wiemy \u2013 ludzie kochaj\u0105 rabaty. W ten spos\u00f3b uda\u0142o nam si\u0119 odnie\u015b\u0107 do\u015b\u0107 du\u017cy sukces. Co wi\u0119cej, zauwa\u017cyli\u015bmy w naszym ruchu na stronie, \u017ce korzystaj\u0105 z tego nie tylko dzieci, ale r\u00f3wnie\u017c doro\u015bli. Po prostu lubi\u0105 te gry, i te filmiki. Wiecie, kto\u015b kto zaczyna przygod\u0119 z angielskim, bardzo cz\u0119sto nie chce wchodzi\u0107 ju\u017c w doros\u0142y kurs, tylko lubi pogra\u0107 w jakie\u015b gry, pos\u0142ucha\u0107 piosenek. I c\u00f3\u017c si\u0119 okaza\u0142o? \u017be przemalowali\u015bmy nasz kurs na<a href=\"https:\/\/angielski123.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Angielski123<\/a>. I to odnios\u0142o spektakularny sukces. Chyba zwrot z inwestycji by\u0142 dziesi\u0119ciokrotny. Stwierdzili\u015bmy, \u017ce okej. Je\u017celi rozbili\u015bmy tutaj \u015bwink\u0119 z pieni\u0119dzmi, no to teraz musimy znale\u017a\u0107, gdzie tych \u015bwinek jest wi\u0119cej. Tutaj wszed\u0142em ja, kt\u00f3ry uwa\u017cam, jestem do\u015b\u0107 niez\u0142y w skalowaniu sp\u00f3\u0142ek. Powiedzia\u0142em okej. Teraz rozrysowa\u0142em tak\u0105 matryc\u0119 i m\u00f3wi\u0119: \u201eTu s\u0105 kraje. Tych kraj\u00f3w na \u015bwiecie jest kilkadziesi\u0105t du\u017cych. Niemcy, Francja, Kanada, Stany Zjednoczone. A to s\u0105 j\u0119zyki. Angielski, to jest tylko jeden z nich\u201d. Wiecie, Amerykanie ucz\u0105 si\u0119 francuskiego. Kanadyjczycy z francuskoj\u0119zycznej ucz\u0105 si\u0119 angielskiego. W\u0142osi mog\u0105 si\u0119 uczy\u0107 niemieckiego, i tak dalej. Z tej matrycy wynika\u0142o, \u017ce powinni\u015bmy zrobi\u0107 tam kilkaset stron internetowych. T\u0142umaczy\u0107 te nasze kursy. Znajdowa\u0107 ka\u017cdego chodz\u0105cego i \u0142adnego Erasmusa, i nagrywa\u0107 w studiu filmy z nim, i robi\u0107 po prostu wielki e-learning na ca\u0142y \u015bwiat. I sprzeda\u0107 go na Grouponie. Jak nacisn\u0119li\u015bmy ju\u017c ten peda\u0142 gazu na t\u0119 sp\u00f3\u0142k\u0119, to w ci\u0105gu dw\u00f3ch lat tam si\u0119 dziesi\u0119ciokrotny wzrost pokaza\u0142. Pami\u0119tam MCI mia\u0142 dla nas propozycj\u0119 inwestycyjn\u0105, przy wycenie dwunastu milion\u00f3w z\u0142otych. A ja stwierdzi\u0142em, \u017ce dla mnie to jest za du\u017co. I tu w\u0142a\u015bnie jest dow\u00f3d na to, \u017ce ta moja g\u0142owa nie jest wcale founderska. \u017be ja nie do ko\u0144ca wierz\u0119, \u017ce ten model grouponowy jest taki, jak to si\u0119 m\u00f3wi sustainable, trwa\u0142y. \u017be on si\u0119 wyczerpie, \u017ce korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnych us\u0142ug grouponowych, restauracji \u2013 widzia\u0142em, \u017ce ta ba\u0144ka mo\u017ce zaraz p\u0119kn\u0105\u0107. Przy tym, nie by\u0142em pewien, czy my jako sp\u00f3\u0142ka b\u0119dziemy w stanie spiwotowa\u0107 odpowiednio szybko, by ten produkt mia\u0142 tak\u0105 jako\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozwoli na sprzeda\u017c tego w normalnych cyklach sprzeda\u017cowych. Stwierdzi\u0142em, \u017ce to jest niez\u0142y pomys\u0142 na wyj\u015bcie ze sp\u00f3\u0142ki, bo inwestorzy ch\u0119tni do zakupu, byli. Tak si\u0119 de facto sta\u0142o. Po prostu opu\u015bci\u0142em sp\u00f3\u0142k\u0119 w trybie dosy\u0107 szybkim, bo sp\u00f3\u0142ka by\u0142a wyj\u0105tkowo atrakcyjna dla inwestor\u00f3w. Dw\u00f3ch kupuj\u0105cych, to byli aktualni pracownicy. By\u0142o te\u017c dw\u00f3ch inwestor\u00f3w zewn\u0119trznych. Jeden, w\u0142a\u015bciciel jakiej\u015b galerii handlowych, kt\u00f3ry na IT niewiele si\u0119 zna\u0142, ale widz\u0105c takie spektakularne wzrosty, by\u0142 sk\u0142onny zakupi\u0107 moje udzia\u0142y. I ja nagle, maj\u0105c dwadzie\u015bcia cztery, czy pi\u0119\u0107 lat, nagle mia\u0142em sporo got\u00f3wki na koncie. Zero pomys\u0142u na cokolwiek, ale czu\u0142em ogromn\u0105 misj\u0119. Takie mia\u0142em odczucia. Po pierwsze czu\u0142em ogromn\u0105 misj\u0119, \u017ce s\u0142uchajcie \u2013 znam si\u0119 na tym EdTech-u, na e-learningu, na cyfrowej edukacji. <strong>W mi\u0119dzyczasie pracy w FunEnglish, zarejestrowa\u0142em te\u017c pierwszy w Polsce, internetowy podr\u0119cznik do angielskiego, o nazwie FunEnglish.<\/strong> Co ciekawe, w owym czasie 2011 rok \u2013 ministerstwo wymaga\u0142o, aby podr\u0119cznik by\u0142 w formie fizycznej, z\u0142o\u017cony w ministerstwie. Nasz podr\u0119cznik by\u0142 SaaS-em. By\u0142 internetowy. Wyprodukowali\u015bmy tak\u0105 p\u0142ytk\u0119 dla pani, kt\u00f3ra to w ministerstwie odpala\u0142a. Kt\u00f3ra mia\u0142a plik, jaki\u015b tam autorun odpala\u0142 jej przegl\u0105dark\u0119 ze stron\u0105 funenglish.pl\/podrecznik. I ona to wk\u0142ada\u0142a, i m\u00f3wi: \u201eO, fajnie\u201d. A my\u015bmy jeszcze w mi\u0119dzyczasie przecie\u017c mogli wszystko zmienia\u0107. Takie by\u0142y czasy. Dzisiaj pewnie te kopie w ministerstwie s\u0105, jako dowody, jak wygl\u0105da ten podr\u0119cznik. W\u00f3wczas, to by\u0142 2012 rok \u2013 ministerstwo zaczyna\u0142o taki projekt \u201eCyfrowa szko\u0142a\u201d. To by\u0142 taki czas, kiedy tak naprawd\u0119 nie wiadomo by\u0142o, do czego ta cyfryzacja prowadzi w kontek\u015bcie edukacji. Wiele kraj\u00f3w, Portugalia, Turcja \u2013 decydowa\u0142o si\u0119 na zakup laptopa, dla ka\u017cdego dziecka. Wierz\u0105c, \u017ce to mo\u017ce podnie\u015b\u0107 jako\u015b\u0107 edukacji. To by\u0142a wielka hipoteza. Nikt tego nie wiedzia\u0142. Czy kupowa\u0107 tablety, czy kupowa\u0107 komputery. A mo\u017ce nic nie kupowa\u0107? Wiadomo by\u0142o, \u017ce ta cyfryzacja jakby nast\u0119puje, i nie wiadomo troch\u0119, jak si\u0119 do niej ustosunkowa\u0107. Natomiast Ministerstwo Edukacji, zrobi\u0142o taki pilotowy program, gdzie pi\u0119\u0107set szk\u00f3\u0142 dosta\u0142o te laptopy. Do tego by\u0142y szkolenia dla nauczycieli, i do tego powstawa\u0142y e-podr\u0119czniki. Ja by\u0142em odpowiedzialny za t\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 e-podr\u0119cznikow\u0105. Wzi\u0105\u0142em udzia\u0142 \u2013 troch\u0119 nie maj\u0105c pomys\u0142u, jaki powinien by\u0107 dalszy krok, ale wiedz\u0105c, \u017ce jestem pierwszym autorem podr\u0119cznika SaaS-owego, internetowego \u2013 pomy\u015bla\u0142em: <strong>\u201eMo\u017ce to jest moja misja? Zmieni\u0142em jaki\u015b tam mikro\u015bwiat w startupie. Teraz zmieni\u0119 \u015bwiat edukacji w Polsce\u201d.<\/strong> By\u0142em naprawd\u0119, wiesz&#8230; dwudziestopi\u0119cioletnim, misyjnym cz\u0142owiekiem. Ze startupu, do ministerstwa. To by\u0142o po prostu, jak zderzenie&#8230; Musz\u0119 przyzna\u0107, teraz jak na to patrz\u0119, by\u0142o to solidne zderzenie ze \u015bcian\u0105, przy dosy\u0107 du\u017cej pr\u0119dko\u015bci. Od razu pojawi\u0142y si\u0119 komentarze w gazecie, \u017ce tak: \u201eKrzysztof Wojewodzic, kto to w og\u00f3le jest? Jaki\u015b startup. Pewnie zrobi\u0142 to po to, \u017ceby jakie\u015b tam swoje produkty&#8230; Pewnie udzia\u0142\u00f3w wcale nie sprzeda\u0142, tylko zaparkowa\u0142 u koleg\u00f3w. I pewnie chce sprzedawa\u0107 swoje produkty\u201d. Masa takich publikacji. Po drugie: \u201eNie ma wykszta\u0142cenia technicznego, nie jest informatykiem. Sko\u0144czy\u0142 jakie\u015b zarz\u0105dzanie. Co to w og\u00f3le jest? Przecie\u017c to powinien informatyk koordynowa\u0107.\u201d Po trzecie: \u201eZamach na wolno\u015b\u0107. Rz\u0105d robi e-podr\u0119czniki. Przecie\u017c to powinny robi\u0107 wydawnictwa.\u201d<strong> <\/strong>Nagle, w wieku dwudziestu pi\u0119ciu lat, ja co drugi dzie\u0144 pojawia\u0142em si\u0119 w gazetach, w wiadomo\u015bciach. Mia\u0142em wej\u015bcia na \u017cywo. Nie pami\u0119tam \u2013 w jakich\u015b Wydarzeniach Polsatu. Gdzie kto\u015b od razu m\u00f3wi mi, \u017ce b\u0119d\u0105 mnie oczernia\u0107. Po prostu takie zderzenie ostre, \u017ce tutaj to idzie na gruby PR, \u017ce to nie s\u0105 \u017carty. To by\u0142y jeszcze troszeczk\u0119 inne czasy. W sensie, media by\u0142y troch\u0119 bardziej pluralistyczne. W\u0142adza by\u0142a troch\u0119 bardziej otwarta na jak\u0105\u015b tak\u0105 og\u00f3ln\u0105 krytyk\u0119. Pojawi\u0142o si\u0119 co\u015b takiego jak dyskusja. Nie by\u0142o jeszcze tak mocno wszystko tworzone pod komunikaty. Chocia\u017c ju\u017c wtedy pami\u0119tam, w 2013 roku, ten dzia\u0142 promocji w Ministerstwie Edukacji, by\u0142 tym bardzo wa\u017cnym. To znaczy naprawd\u0119 nie da\u0142o si\u0119 przepuszcza\u0107 nic, bez dzia\u0142u promocji. Tylko w\u00f3wczas, jak ja by\u0142em akurat w ministerstwie, pracowa\u0142em dla ministerstwa \u2013 to ministerk\u0105 edukacji by\u0142a pani Krystyna Szumilas, kt\u00f3ra jest niezwykle pracowit\u0105, ale bardzo skryt\u0105, nie\u015bmia\u0142\u0105 osob\u0105. Ona nie chodzi\u0142a do telewizji. W\u0142a\u015bciwie chodzi\u0142a jakby z musu. Je\u015bli mia\u0142a okazj\u0119, to chodzi\u0142y inne osoby, i to by\u0142em ja. S\u0142uchaj, \u017cadnego treningu, przygotowania medialnego. \u017badnego. Dwudziestopi\u0119cioletni go\u015b\u0107, nagle wyst\u0119puje co drugi dzie\u0144, b\u0119d\u0105c twarz\u0105 tego projektu. Czy mi to wychodzi\u0142o dobrze, czy nie? Ja naprawd\u0119 nie wiem. Do dzisiaj si\u0119 dziwi\u0119, \u017ce oni mnie pu\u015bcili bez elementarnego przeszkolenia, jak si\u0119 zachowywa\u0107? Co opowiada\u0107? Natomiast na pewno mnie to du\u017co nauczy\u0142o. Nauczy\u0142o mnie to, \u017ce w\u0142a\u015bnie zderzasz si\u0119 nagle z sytuacj\u0105 zupe\u0142nie niezamierzon\u0105. Musisz szybko reagowa\u0107. Nagle zobaczy\u0142em jak wa\u017cne s\u0105 te komunikaty mediowe. Jak trzeba o nie walczy\u0107. I, \u017ce marketing wiele pomaga. Ja je\u017adzi\u0142em bardzo du\u017co po Polsce. Promowa\u0142em to w r\u00f3\u017cnych o\u015brodkach edukacji. Opowiada\u0142em. I tak naprawd\u0119 mia\u0142em tak\u0105 du\u017c\u0105 rol\u0119 na froncie tego projektu, za kt\u00f3ry odpowiada\u0142o oko\u0142o trzysta os\u00f3b. \u017beby te e-podr\u0119czniki wytworzy\u0107. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce tak szybko jak si\u0119 zacz\u0119\u0142o \u2013 to trwa\u0142o oko\u0142o p\u00f3\u0142tora roku. Ja tam naprawd\u0119 zostawi\u0142em serce, w Ministerstwie Edukacji. Do dzisiaj mam ogromny sentyment do tego czasu. By\u0142 ca\u0142y czas nap\u00f3r, przypominam PR-owy na mnie, \u017ce ja ju\u017c p\u00f3\u0142tora roku tu siedz\u0119, i tylko my\u015bl\u0119, jak tu wprowadzi\u0107 swoj\u0105 firm\u0119 na salony. I drugi nap\u00f3r, \u017ce ten e-podr\u0119cznik, nagle ust\u0105pi\u0142 pomys\u0142owi zrobienia papierowego podr\u0119cznika. I, \u017ce ci sami autorzy, kt\u00f3rzy robili cyfrowe podr\u0119czniki, nagle maj\u0105 robi\u0107 papierowe. To by\u0142o dla mnie troch\u0119 dziwne, bo ja nie po to przyszed\u0142em, \u017ceby robi\u0107 papierowy podr\u0119cznik. Ja przyszed\u0142em, \u017ceby cyfryzowa\u0107, unowocze\u015bnia\u0107. Ja odszed\u0142em decyzj\u0105 mojego szefa, pana Dmochowskiego-Lipskiego, kt\u00f3ry by\u0142 absolwentem Harvardu. To te\u017c by\u0142y ciekawe czasy, bo absolwenci Harvardu pracowali na salonach. Jemu to zreszt\u0105 nie pomog\u0142o, bo miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej, r\u00f3wnie\u017c straci\u0142 swoje stanowisko. Taka by\u0142a historia ministerialna. I musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce po tym&#8230; Mo\u017ce jeszcze powiem jeden w\u0105tek, \u017ceby unaoczni\u0107 s\u0142uchaczom, jak wygl\u0105da ten \u015bwiat polityki z bliska. Ja po prostu kt\u00f3rego\u015b dnia, zosta\u0142em zaproszony. Ju\u017c czu\u0142em, \u017ce jakie\u015b chmury si\u0119 zbieraj\u0105. Zgi\u0105\u0142em sw\u00f3j dysk dzie\u0144 wcze\u015bniej, z komputera. Mo\u017ce jeszcze w\u0105tek bezpiecze\u0144stwa danych w ministerstwie A.D. 2013. Ciekaw jestem czy co\u015b si\u0119 zmieni\u0142o przez osiem lat. Przez ca\u0142e p\u00f3\u0142tora roku, nie rozstrzygn\u0105\u0142 si\u0119 przetarg na nowy sprz\u0119t dla cz\u0142onk\u00f3w mojego zespo\u0142u. W zwi\u0105zku z tym pracowa\u0142em na prywatnym sprz\u0119cie, kt\u00f3ry absolutnie nie mia\u0142 \u017cadnych standard\u00f3w bezpiecze\u0144stwa. Raz zgubi\u0142em torb\u0119 na Mo\u015bcie Poniatowskiego. Poniewa\u017c je\u017adzi\u0142em na rowerze. Ca\u0142e dane przetarg\u00f3w, pi\u0119\u0107dziesi\u0105t milion\u00f3w z\u0142otych, mog\u0142o spokojnie sobie wyciekn\u0105\u0107. Dogoni\u0142em w ko\u0144cu tego \u017cula. Tylko spodnie mi zabra\u0142, a komputer uratowa\u0142em, ale standardy bezpiecze\u0144stwa by\u0142y zerowe. Wszystko na prywatnym komputerze. Ja sobie jeszcze zgrywa\u0142em rzeczy, jako jaki\u015b backup. Jakby w razie czego mi pr\u00f3bowali ten komputer, m\u00f3j prywatny zabra\u0107. Po prostu zosta\u0142em zaproszony kt\u00f3rego\u015b dnia, i zosta\u0142y mi podane dwie kartki. Jedna z nich, to by\u0142o jakie\u015b tam wypowiedzenie ostrzejsze, drugie \u0142agodniejsze. Z wyp\u0142at\u0105 dw\u00f3ch, czy trzech jeszcze wynagrodze\u0144. Zosta\u0142o mi powiedziane, \u017ce nie wyjd\u0119 stamt\u0105d, p\u00f3ki kt\u00f3rej\u015b z nich nie podpisz\u0119. Serce mi stan\u0119\u0142o. Bardzo taka stresuj\u0105ca sytuacja, bo ja bardzo wierzy\u0142em w ten projekt. \u017badnego telefonu do prawnika, czy co\u015b. Po prostu nie wiedzia\u0142em jak si\u0119 zachowa\u0107. Podpisa\u0142em t\u0119, kt\u00f3ra da\u0142a mi jeszcze dwie, czy trzy pensje. Po\u017cegna\u0142em si\u0119, spakowa\u0142em rzeczy, i wyszed\u0142em stamt\u0105d, \u017ceby praktycznie nigdy tam nie wr\u00f3ci\u0107. Przyznam, \u017ce wpad\u0142em w taki stan, kiedy mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce w \u017cyciu by\u0142em najbli\u017cej depresji. Nie by\u0142a to depresja, nie s\u0105dz\u0119, ale zdarza\u0142o mi si\u0119 tak, \u017ce biega\u0142em po Wale Miedzeszy\u0144skim, i zdarza\u0142o mi si\u0119 przystan\u0105\u0107, i zap\u0142aka\u0107 \u2013 autentycznie, \u017ce: \u201eJejku, ja tam zostawi\u0142em swoje serce, Ja tak bardzo wierzy\u0142em w ten projekt, a zosta\u0142em tak po prostu wyrzucony stamt\u0105d.\u201d I to przez cz\u0142owieka, do kt\u00f3rego mia\u0142em bardzo du\u017cy szacunek. Jak wspomnia\u0142em, pan Dmochowski-Lipski, r\u00f3wnie\u017c nied\u0142ugo tam zagrza\u0142. R\u00f3wnie\u017c stamt\u0105d odszed\u0142. By\u0142em naprawd\u0119 zagubiony. Z jednej strony by\u0142em na szczycie. Ja rozumiem polityk\u00f3w. W tym sensie empatyzuj\u0119 z nimi, \u017ce maj\u0105 ten g\u0142\u00f3d w\u0142adzy, \u017ce to tak uzale\u017cnia, \u017ce pan Marcinkiewicz, kt\u00f3ry przesta\u0142 by\u0107 premierem \u2013 on potem dziwnie si\u0119 zachowywa\u0142, bo jeste\u015b otoczony. Jechali\u015bmy jak\u0105\u015b Skod\u0105 Superb. Jedziesz ministerialnym po Alejach Ujazdowskich. To jest ekscytacja, naprawd\u0119. To daje Ci taki dreszczyk emocji, kt\u00f3rego nawet biznes Ci nie da. Pod tym wzgl\u0119dem troch\u0119 rozumiem. I b\u0119d\u0105c tam na szczycie \u2013 spotykaj\u0105 si\u0119 z Tob\u0105 wiceprezesi Intela, Apple-a, Microsoftu, Google. Wiceprezesi na \u015bwiat. \u017beby Ci\u0119 przekona\u0107, \u017ceby\u015b kupi\u0142 ten sprz\u0119t dla Polski, \u017ce jednak fajnie, \u017ceby Polska kupi\u0142a dwie\u015bcie, pi\u0119\u0107set tysi\u0119cy komputer\u00f3w, z procesorami Intela. A nagle jeste\u015b nikim. Nie masz ju\u017c tych wszystkich znajomych, bo za nic nie odpowiadasz. Nie dysponujesz kilkudziesi\u0119cioma milionami z\u0142otych bud\u017cetu, czy wi\u0119cej. W takim stanie si\u0119 znalaz\u0142em. Nie mog\u0142em si\u0119 w tym odnale\u017a\u0107 przez pewien czas. Nie wiedzia\u0142em, czy szuka\u0107. My\u015bla\u0142em przez pewien czas: \u201eMo\u017ce zasypi\u0105 mnie zaraz propozycje. Ci wydawcy, kt\u00f3rzy mnie nienawidzili przed chwil\u0105, zaraz b\u0119d\u0105 mnie chcieli mie\u0107 na pok\u0142adzie, bo ja przecie\u017c znam wszystkich. Ja mam dobre uk\u0142ady w ministerstwie\u201d. Pomy\u015bla\u0142em chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej: \u201eNo nie. Nie mam, bo przecie\u017c w\u0142a\u015bnie zosta\u0142em z niego wyrzucony, wi\u0119c nie mam \u017cadnych dobrych uk\u0142ad\u00f3w\u201d. My\u015bla\u0142em, \u017ce mo\u017ce p\u00f3jd\u0119 do Google, i Inteli. No tak, ale korporacje du\u017ce? Nie wiedzia\u0142em, jaka jest moja droga. Zupe\u0142nie. Wiedzia\u0142em, \u017ce do startupu nie chc\u0119 wraca\u0107. Wiedzia\u0142em z jak\u0105 traum\u0105 te\u017c to si\u0119 wi\u0105za\u0142o, \u017ce to jest ci\u0105g\u0142e ryzyko. Przecie\u017c, \u017ceby odpali\u0107 FunEnglish, po\u017cycza\u0142em sto tysi\u0119cy z\u0142otych od moich rodzic\u00f3w, i chwa\u0142a Bogu \u2013 po pierwsze, \u017ce mieli te sto tysi\u0119cy, i po drugie, \u017ce mog\u0142em je odda\u0107 przy exicie. To by\u0142y naprawd\u0119 trudne momenty. Nie wiedzia\u0142em naprawd\u0119, co ze sob\u0105 zrobi\u0107. Z pomoc\u0105 przyszed\u0142 blog profesora Rybi\u0144skiego. W\u00f3wczas rektora Vistuli, kt\u00f3ry napisa\u0142 bardzo ciekawe og\u0142oszenie. Najlepsze og\u0142oszenie o prac\u0119, jakie w \u017cyciu czyta\u0142em. Je\u017celi kto\u015b s\u0142ucha, to mo\u017ce by\u0107 dla Was ciekawa podpowied\u017a. Jaki\u015b HR, czy kto\u015b, kto wrzuca og\u0142oszenia o prac\u0119. By\u0142o tam napisane dziesi\u0119\u0107 KPI. Nie by\u0142o napisane, \u017ce masz mie\u0107 wy\u017csze wykszta\u0142cenie, \u017ce masz mie\u0107 osiem lat do\u015bwiadczenia, \u017ce masz umie\u0107 angielski. Nie. By\u0142o napisane: \u201eTwoim celem jest przeprowadzi\u0107 dwadzie\u015bcia tysi\u0119cy student\u00f3w, przez MUG. Twoim celem jest przeszkoli\u0107 50% kadry w e-learningu, w takim, i takim systemie.\u201d I by\u0142o dziesi\u0119\u0107 takich rzeczy. Koniec. Nie by\u0142o napisane kim masz by\u0107. Czy masz by\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0105, kobiet\u0105, ile lat do\u015bwiadczenia, i tak dalej. Ja poszed\u0142em na t\u0119 rozmow\u0119 o prac\u0119. Powiedzia\u0142em, \u017ce zrobi\u0142em podr\u0119cznik, zrobi\u0142em kawa\u0142 roboty w cyfrowej szkole. Znam si\u0119 na tym e-learningu ca\u0142kiem nie\u017ale. I ch\u0119tnie bym realizowa\u0142 te cele. Rekrutacja trwa\u0142a chyba ze dwa miesi\u0105ce. By\u0142a bardzo wieloetapowa. Pami\u0119tam, \u017ce te\u017c pr\u00f3bowa\u0142em aplikowa\u0107 do Akademii Leona Ko\u017ami\u0144skiego, gdzie wydaje mi si\u0119, \u017ce mo\u017ce troch\u0119 Akademia Leona Ko\u017ami\u0144skiego, w kt\u00f3rej teraz pracuj\u0119 \u2013 troch\u0119 \u017ca\u0142owa\u0107. Ten projekt, kt\u00f3ry stworzyli\u015bmy na Vistuli \u2013 <a href=\"https:\/\/www.vistula.edu.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Vistula<\/a> to jest czwarta najlepsza prywatna uczelnia, dla tych, kt\u00f3rzy nas s\u0142uchaj\u0105, i nie znaj\u0105 akurat tej uczelni warszawskiej. W tej chwili, online studiuje ponad tysi\u0105c os\u00f3b. To s\u0105 najwi\u0119ksze studia online by far, w Polsce. I w\u0142a\u015bciwie jedyne takie unikalne. My\u015bmy jeszcze pomi\u0119dzy, przej\u0119li Polish Open University. Inne uczelnie, kt\u00f3re by\u0142y w tym dobre. Po prostu je kupowali\u015bmy. Czyli wtedy troch\u0119 nabra\u0142em do\u015bwiadczenia w akwizycjach. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce \u015bwietnie rozkr\u0119cili\u015bmy projekt. Od pocz\u0105tku, od pomys\u0142u, od zera os\u00f3b w\u0142a\u015bciwie. Z profesorem Rybi\u0144skim, i pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kadry, uda\u0142o nam si\u0119 zrobi\u0107 \u015bwietnie studia online, z kt\u00f3rych jestem bardzo dumny. Trwaj\u0105 do dzisiaj. Tak\u017ce taka by\u0142a przygoda. W tym czasie pisa\u0142em doktorat, w czasie kt\u00f3rego, po prostu spisa\u0142em swoje do\u015bwiadczenia startupowe, z modeli biznesowych. Troszeczk\u0119 opisa\u0142em te\u017c modele biznesowe otwarte. Czyli jak to jest, \u017ce Wikipedia jest za darmo, a si\u0119 utrzymuje? Jak to jest, \u017ce Google, czy Facebook s\u0105 za darmo, i si\u0119 utrzymuj\u0105? Opisa\u0142em po prostu r\u00f3\u017cne modele biznesowe. Szczeg\u00f3lnie w zakresie tych aspekt\u00f3w Internetu, za kt\u00f3re w og\u00f3le nie p\u0142acimy. Na tym si\u0119 rozdzia\u0142 ko\u0144czy. Po doktoracie ju\u017c przyszed\u0142em do Escoli. Mo\u017ce jeszcze zrobi\u0119 takie wtr\u0105cenie, \u017ce w mi\u0119dzyczasie, po tym exicie, pr\u00f3bowa\u0142em te\u017c zosta\u0107 inwestorem. Mia\u0142em takie wyobra\u017cenie, \u017ce sprzeda\u0142em sp\u00f3\u0142k\u0119, mam \u2013 w\u00f3wczas mi si\u0119 wydawa\u0142o \u2013 mas\u0119 pieni\u0119dzy. Chocia\u017c z dzisiejszej perspektywy, to jest odpowiednik \u015bredniej wielko\u015bci mieszkania w Warszawie. Pr\u00f3bowa\u0142em zainwestowa\u0107 w startupy. Chodzi\u0142em na wiele spotka\u0144. Takich rund inwestycyjnych. Ostatecznie zainwestowa\u0142em w jedn\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119. Centrum Druku 3D. Tak, zarobi\u0142em, ale powiem szczerze, \u017ce chyba gdybym kupi\u0142 mieszkanie, to bym zarobi\u0142 wi\u0119cej. To mi pokaza\u0142o, po pierwsze \u2013 jak trudno znale\u017a\u0107 dobry startup. Po drugie \u2013 jak d\u0142uga jest praca, i wytrwa\u0142a, z founderem \u2013 \u017ceby z tego nieoszlifowanego diamentu, po latach, zrobi\u0107 co\u015b, co b\u0119dzie zarabia\u0107. Wiele rzeczy pr\u00f3bowali\u015bmy. Na wiele rzeczy przepalili\u015bmy te pieni\u0105dze inwestor\u00f3w. To mi troch\u0119 u\u015bwiadomi\u0142o, \u017ce ja chyba nie chcia\u0142bym by\u0107 inwestorem. Tym trzeba si\u0119 zajmowa\u0107 profesjonalnie. To by\u0142a te\u017c taka nauczka, \u017ce je\u017celi kto\u015b si\u0119 do mnie zg\u0142asza z inwestycj\u0105, \u017ceby swoimi pieni\u0119dzmi \u2013 Krzysztofa Wojewodzica, to od tego czasu nie zdarzy\u0142o mi si\u0119 w to praktycznie wchodzi\u0107. Tyle.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ciekawe. Du\u017co interesuj\u0105cych w\u0105tk\u00f3w poruszy\u0142e\u015b. Dzi\u0119ki Ci za to, bo to jest naprawd\u0119 bogata historia. Pe\u0142na mocnych do\u015bwiadcze\u0144. Wyobrazi\u0142em sobie, jak gonisz jakiego\u015b \u017cula po mo\u015bcie, \u017ceby odzyska\u0107 komputer, w kt\u00f3rym s\u0105 poufne dane. Rzeczywi\u015bcie nie\u017ale mnie to rozbawi\u0142o. Ciekawe te\u017c w\u0105tki dla mnie, na przyk\u0142ad, bo nie mam \u017cadnych do\u015bwiadcze\u0144 z polityk\u0105 intencjonalnie, wi\u0119c fajnie tego pos\u0142ucha\u0107. Nie trzeba r\u00f3wnocze\u015bnie by\u0107 tego cz\u0119\u015bci\u0105. Odno\u015bnie inwestowania, to mog\u0142a by\u0107 te\u017c kwestia okresu, w kt\u00f3rym by\u0142e\u015b w tych tematach startupowych, czy chcia\u0142e\u015b si\u0119 w nie anga\u017cowa\u0107, bo my\u015bl\u0119, \u017ce to te\u017c bardzo wyewoluowa\u0142o. Dzisiaj ten rynek wygl\u0105da zupe\u0142nie inaczej. Warto, \u017ceby\u015b si\u0119 zastanowi\u0142 jednak nad inwestowaniem w startupy. Tymczasem mo\u017cemy wr\u00f3ci\u0107 do Escoli. Czyli przeszed\u0142e\u015b przez te wszystkie etapy. Doszed\u0142e\u015b do Escoli. Dzisiaj prowadzisz biznes, kt\u00f3ry \u015bwiadczy us\u0142ugi deweloperskie. Czy tak to dok\u0142adnie mo\u017cna podsumowa\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bciwie do ko\u0144ca 2020 roku, tak. Byli\u015bmy czystym software house-m. Takim zdrowym, mar\u017cowym. Czyli ko\u0144cz\u0105c 2020 rok, mieli\u015bmy sze\u015b\u0107 milion\u00f3w przychodu, milion zysku. W 2021 roku, troch\u0119 na skutek przypadku, troch\u0119 na skutek porad rady nadzorczej \u2013 du\u017cych nacisk\u00f3w rady nadzorczej Escoli, pomy\u015bleli\u015bmy, \u017ce chcemy i\u015b\u0107 w produkty. Ja si\u0119 przed tym wzbrania\u0142em. Jak widzisz nie przypadkiem ta moja historia ma znaczenie. Przekona\u0142em si\u0119, \u017ce produkty daj\u0105 oczywi\u015bcie niesamowit\u0105 skal\u0119, ale te\u017c s\u0105 bardzo ryzykowne. Cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z jakim\u015b okre\u015blonym na przyk\u0142ad partnerem. Jak w naszym wypadku. Wtedy FunEnglisha, z Grouponem. I, \u017ce pocz\u0105tki s\u0105 niezwykle trudne. Zawsze pocz\u0105tki s\u0105 trudne w biznesie, dlatego te\u017c chcia\u0142em kupi\u0107 Escol\u0119, jako gotowy software house, bo pierwszy rok, dwa, to jest w\u0142a\u015bnie budowanie takich absolutnych podstaw biznesu. Dlaczego poszli\u015bmy w te produkty? Te\u017c troch\u0119 za spraw\u0105 przypadku. Takiego szukania okazji biznesowych. Troch\u0119 intencji, \u017ce faktycznie je\u017celi produkujemy nadwy\u017cki got\u00f3wkowe, jako sp\u00f3\u0142ka, plus jeste\u015bmy sp\u00f3\u0142k\u0105 inwestowaln\u0105 \u2013 ja od pocz\u0105tku mia\u0142em takie za\u0142o\u017cenie. Ze wzgl\u0119du na swoje do\u015b\u0107 traumatyczne prze\u017cycia finansowe, jak to w startupie produktowym, chcia\u0142em, \u017ceby\u015bmy od pocz\u0105tku mieli inwestora lub inwestor\u00f3w. St\u0105d w 2017 i 2019 roku, mieli\u015bmy dwie rundy inwestycyjne. Trzeci\u0105 w 2021 roku. Gdzie \u0142\u0105cznie zebrali\u015bmy ponad trzy miliony z\u0142otych na dalszy rozw\u00f3j. Dlaczego weszli\u015bmy w produkty? W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce one, je\u017celi ma si\u0119 zapas got\u00f3wki, mog\u0105 stworzy\u0107 takie wielokrotne przebicie. Du\u017co wi\u0119ksze ni\u017c us\u0142ugi. Us\u0142ugi maj\u0105 bardzo du\u017cy sens, i uwa\u017cam, \u017ce prowadzenie software house-u w Polsce, to jest kr\u00f3lewski biznes. Masz mar\u017c\u0119, mo\u017cesz sobie wyp\u0142aca\u0107 dywidend\u0119. Nadal jest dysproporcja mi\u0119dzy jako\u015bci\u0105 i cen\u0105. W sensie cena i jako\u015b\u0107 w Polsce, zakupu us\u0142ug programistycznych, jest bardzo dobra, wzgl\u0119dem tego, co mo\u017cna sprzeda\u0107 w Niemczech, w Anglii, w Szwajcarii, w Skandynawii, w Stanach Zjednoczonych. Nadal wi\u0119kszo\u015b\u0107 software house-\u00f3w, opiera si\u0119 na ten dysproporcji. Ona si\u0119 zacie\u015bnia. Z roku na rok. Je\u017celi godzina dewelopera w Polsce, niech \u015brednio kosztuje sto z\u0142otych, a Ty jeste\u015b w stanie j\u0105 sprzeda\u0107 za sze\u015b\u0107dziesi\u0105t euro. Oczywi\u015bcie s\u0105 tam pewne rzeczy, kt\u00f3re trzeba ponie\u015b\u0107. Koszty sprzeda\u017cy, koszty utrzymania tego zespo\u0142u. Jakie\u015b koszty biura, wyjazd\u00f3w, integracji, szkole, i tak dalej. To nadal powinno zostawa\u0107 Ci zdrowo kilkana\u015bcie procent tej czystej mar\u017cy, kt\u00f3ra zostaje. Je\u017celi masz pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioosobow\u0105 firm\u0119, kt\u00f3ra generuje osiem milion\u00f3w, to zostaje Ci milion z\u0142otych w kieszeni. Super sprawa. Czy jest jeden, czy dw\u00f3ch, czy nawet czterech founder\u00f3w. Bardzo dobry biznes. Z roku na rok powinien rosn\u0105\u0107. Je\u017celi masz firm\u0119 nie pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioosobow\u0105, ale pi\u0119\u0107setosobow\u0105, to wtedy robi\u0105 si\u0119 pieni\u0105dze razy dziesi\u0119\u0107. Dziesi\u0119\u0107 milion\u00f3w. To ilu by tych founder\u00f3w nie by\u0142o, to mo\u017cna naprawd\u0119 sobie co roku kupowa\u0107 fajne mieszkanie. Albo jak si\u0119 jest jedynym, to nie wiem&#8230; o\u015brodek narciarski. Tak wygl\u0105da ta rzeczywisto\u015b\u0107. W <a href=\"https:\/\/www.sodapl.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">SoDA<\/a>, czyli stowarzyszeniu, kt\u00f3re zrzesza te software house-y, mamy sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t firm, z kt\u00f3rych my\u015bl\u0119, \u017ce z po\u0142owa, podziela tak\u0105 histori\u0119. To znaczy, naprawd\u0119 s\u0105 \u015bwietnymi sp\u00f3\u0142kami dywidendowymi. Mamy po drugiej stronie te\u017c sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re naprawd\u0119 robi\u0105 swoje produkty. Cz\u0119sto to idzie w ramach jakiej\u015b ewolucji. Nie wiem \u2013 Divante powo\u0142a\u0142o swoje spinoff-y. To nie jest jedyny przyk\u0142ad. Ten po prostu jest najbardziej rozpoznawalny. Jest wiele software house-\u00f3w, kt\u00f3re pr\u00f3buj\u0105 zrobi\u0107 jaki\u015b sw\u00f3j produkt. Poniewa\u017c taki produkt mo\u017ce zgarnia\u0107 naprawd\u0119 ogromne rundy inwestycyjne. One wiedz\u0105 jak technicznie go wytworzy\u0107. Pami\u0119tajmy, \u017ce startupy, chocia\u017c maj\u0105 t\u0119 biznesow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, czasem nie\u017ale rozkr\u0119con\u0105 \u2013 to maj\u0105 ogromny problem, \u017ceby zrobi\u0107 dobrze produkt pod k\u0105tem technicznym, \u017ceby on naprawd\u0119 dzia\u0142a\u0142. Poza tym, jest ca\u0142a sfera rzeczy w Internecie, kt\u00f3rych ludzie w og\u00f3le nie rozumiej\u0105, i nie wiedz\u0105. Ludzie rozumiej\u0105 sukces Booksy. Okej. Aplikacja do rezerwowania wizyt u fryzjer\u00f3w, czy innych wizyt, ale s\u0142uchaj, s\u0105 jakie\u015b takie narz\u0119dzia, typu nie wiem&#8230; Zapier, kt\u00f3re integruj\u0105 rzeczy. Co\u015b si\u0119 przetwarza po API, i co\u015b tam si\u0119 wyrzuca. Tego nie jeste\u015b w stanie nikomu wyt\u0142umaczy\u0107, kto si\u0119 nie zajmuje IT. Te sp\u00f3\u0142ki s\u0105 warte miliony. Takich narz\u0119dzi, kt\u00f3rych w og\u00f3le nie wida\u0107, i nie da si\u0119 o nich \u0142atwo opowiedzie\u0107 \u2013 s\u0105 setki, jak nie tysi\u0105ce. Nadal jest potrzeba na wiele setek. Takim przyk\u0142adem \u2013 ju\u017c przechodz\u0105c do produkt\u00f3w Escoli, jest Escola Headless LMS. Nasz najbardziej udany produkt tegoroczny, kt\u00f3ry zarobi\u0142 ponad milion z\u0142otych. Mo\u017ce nawet dojdzie do p\u00f3\u0142tora miliona netto. W pierwszym roku. Co ten produkt robi? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 LMS-\u00f3w to s\u0105 monolity. Najbardziej znany jest pewnie Moodle, z kt\u00f3rego korzystaj\u0105 uczelnie. Jaki\u015b tam Blackboard.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Co to jest LMS?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Learning Management System. Czyli system do e-learningu. Tam, gdzie wk\u0142adasz te tre\u015bci e-learningowe. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych system\u00f3w, gdzie wrzucamy ten e-learning, to jest monolit. Albo ewentualnie, je\u017celi m\u00f3wimy o ma\u0142ych rozwi\u0105zaniach, takich WP Idea \u2013 pewnie wiele os\u00f3b zna \u2013 gdzie wrzucamy te tre\u015bci, to jest jaki\u015b tam konfigurator, gdzie zrzucamy to z klock\u00f3w. Je\u015bli chcesz co\u015b wi\u0119cej, na przyk\u0142ad jeste\u015b ju\u017c jak\u0105\u015b tam \u015bredniej wielko\u015bci firm\u0105, czy du\u017c\u0105 firm\u0105, to chcesz skonfigurowa\u0107 co\u015b szybko. Co odpowiada Twoim potrzebom, ale nie chcesz wchodzi\u0107 w Custom Software Development. Czyli to napisa\u0107 od zera. Bo to zajmie czas, bo to nigdy nie wiadomo, czy b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107. Do tego si\u0119 robi r\u00f3\u017cne rozwi\u0105zania headless-owe. Teraz s\u0105 popularne Headless CMS-y. Czyli co\u015b, co nie ma frontend-u. Nie jest wielkim monolitem, kt\u00f3ry od pocz\u0105tku musi by\u0107 ustalony. Ma okre\u015blone parametry. I m\u00f3wi\u0119 \u2013 to odnios\u0142o du\u017cy sukces. Sprzedali\u015bmy to w Stanach Zjednoczonych, w Anglii, w Polsce. Faktycznie tam mar\u017ce s\u0105 du\u017ce. Ju\u017c zg\u0142osi\u0142y si\u0119 do nas fundusze. Mamy fajnego wsp\u00f3\u0142inwestora, Artura Jab\u0142o\u0144skiego z Digitalka. Przy okazji kupili\u015bmy te\u017c <a href=\"https:\/\/myvod.io\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">myVOD<\/a>. Czyli te\u017c portal do stworzenia e-learningu. Taki konfigurator. Po prostu, gdzie\u015b tam czuli\u015bmy, \u017ce ten e-learning, to mo\u017ce by\u0107 du\u017ca szansa. Mnie d\u0142ugo rada nadzorcza namawia\u0142a na produkty, a nawet na jaki\u015b produkt e-learning-owy. Tylko ja maj\u0105c tak du\u017c\u0105 wiedz\u0119 \u2013 powiedzia\u0142bym eksperck\u0105 \u2013 jak dzia\u0142a rynek e-learningu, jak dzia\u0142aj\u0105 te r\u00f3\u017cne platformy \u2013 nie chcia\u0142em w to wchodzi\u0107. Jest co\u015b takiego jak syndrom oszusta, czy syndrom eksperta, \u017ce jak bardzo du\u017co wiesz, to masz poczucie, \u017ce nic nie wiesz, \u017ce wszystko ju\u017c jest. Ja by\u0142em absolutnie przekonany, \u017ce w e-learningu ju\u017c wszystko zosta\u0142o wytworzone, bo ja przecie\u017c&#8230; Gdzie kto\u015b mi nie powiedzia\u0142: \u201eAle mam super pomys\u0142!\u201d, to ja m\u00f3wi\u0142em: \u201eNo, ale to jest. Takie i takie rozwi\u0105zania\u201d. Natomiast m\u00f3j CTO, Mateusz, wymy\u015bli\u0142, \u017ce mo\u017cna zrobi\u0107 taki bezg\u0142owy headless-owy LMS. To okaza\u0142o si\u0119 ca\u0142kiem fajne. To nadal jest na pocz\u0105tkowej fazie rozwoju. Dopiero to rozkr\u0119camy, ale ju\u017c jest ten proof of concept, \u017ce to dzia\u0142a. Odzwierciedlony wynikami finansowymi. Mamy jeszcze kilka innych produkt\u00f3w, w kt\u00f3re zainwestowali\u015bmy. Szybko wymieni\u0119. <a href=\"https:\/\/meetinga.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Meetinga<\/a>, aplikacja eventowa. Konkurencja Eventory. Jest to PupileVet. To jest takie Booksy, ale w\u0142a\u015bnie do weterynarzy. Jest <a href=\"https:\/\/heseya.com\/pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Heseya<\/a>, to jest taki e-commerce. Troszeczk\u0119 bardziej z\u0142o\u017cony, ni\u017c WooCommerce, ale jeszcze nie Magento. Czyli te\u017c taki konfigurator. Te\u017c mo\u017cna to zrobi\u0107 headless-owo. Te\u017c ma ju\u017c troch\u0119 klient\u00f3w. I jest <a href=\"https:\/\/frivo.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Frivo<\/a>, czyli aplikacja do zamawiania jedzenia, ale nie w modelu Pyszne.pl, tylko w modelu takim, \u017ce przychodzisz do jakiego\u015b lokalu, i zamawiasz na miejscu. Co mo\u017ce nie jest specjalnie potrzebne w restauracji, ale w barze, na otwartym powietrzu, czy na evencie, zlocie foodtruck\u00f3w \u2013 stanie w kolejce czasem bywa bardzo uci\u0105\u017cliwe, a Frivo pozwala Ci troch\u0119 jak nie wiem&#8230; te ekrany w McDonaldsie, czy w KFC, czy ich aplikacja \u2013 pozwala Ci przeskoczy\u0107 kolejk\u0119. Takie jest nasze has\u0142o: \u201cFrivo, przeskocz kolejk\u0119\u201d. To jest te\u017c aplikacja, kt\u00f3r\u0105 nabyli\u015bmy. Ona by\u0142a ju\u017c gotowa. Po prostu mieli\u015bmy partnera, kt\u00f3ry ma osiem du\u017cych miejsc takich gastronomicznych. W tym jedno najwi\u0119ksze w Polsce. HotSpot. Taki bar jak <a href=\"https:\/\/www.laplaya.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">La Playa<\/a> w Warszawie. Czyli bar na otwartym powietrzu. Najwi\u0119kszy w Polsce. I oni korzystali z tego rozwi\u0105zania. Zaproponowali nam, \u017ceby wej\u015b\u0107 w sp\u00f3\u0142k\u0119, i w to zainwestowa\u0107. I tak te\u017c zrobili\u015bmy. Ja ju\u017c nie inwestuj\u0119 swoimi pieni\u0119dzmi. Natomiast pieni\u0119dzmi Escoli. W ciekawe produkty inwestujemy Heseya te\u017c kupili\u015bmy sze\u015b\u0107dziesi\u0105t procent sp\u00f3\u0142ki, bo widzieli\u015bmy w tym, w e-commerce, du\u017cy potencja\u0142. Chcieli\u015bmy wej\u015b\u0107 tam jak\u0105\u015b nog\u0105 Escoli, ale nie wiedzieli\u015bmy kt\u00f3r\u0105. Od lewej, czy od prawej nogi. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jeden z naszych pracownik\u00f3w, ze swoimi kolegami, rozwija takie rozwi\u0105zanie, wi\u0119c po prostu stworzyli\u015bmy razem tak\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119. Szukamy. Nie powiem, \u017ce wszystkie te produkty wypal\u0105. Od razu powiem. Nie wierz\u0119, \u017ce wszystkie pi\u0119\u0107 firm, w kt\u00f3re zainwestowali\u015bmy \u2013 to za dwa lata b\u0119dziesz o nich czyta\u0142 w Strefie Inwestor\u00f3w, i w Forbsie. Jak b\u0119dziesz czyta\u0142 o jednej, czy dw\u00f3ch, to b\u0119d\u0119 uwa\u017ca\u0142 to za du\u017cy sukces. Mamy na to jaki\u015b tam plan. Inwestujemy w ka\u017cd\u0105 z tych sp\u00f3\u0142ek. Chcemy je doprowadzi\u0107 do samodzielno\u015bci. Tak jak uczy\u0142 w\u0142a\u015bnie Tomek Karwatka z Divante. \u017beby to by\u0142 w\u0142asny zesp\u00f3\u0142, \u017ceby oni stali si\u0119 niezale\u017cni. I, \u017ceby mogli ca\u0142kowicie samodzielnie prowadzi\u0107 biznes, a my jako Escola, b\u0119dziemy tam po prostu jakim\u015b inwestorem. Taki model trenowa\u0142a Audioteka, z K2. Taki model ma Piwik PRO z ClearCode. Ten software house, gdzie w\u0142a\u015bnie mamy rozdzielne biznesy, gdzie na jakim\u015b etapie agencja, czy software house, pomog\u0142y to rozkr\u0119ci\u0107. Zarobi\u0142y na tym do\u015b\u0107 mocno ekspotencjalnie. Do tego chcemy d\u0105\u017cy\u0107. Wydaje mi si\u0119, \u017ce tam jest te\u017c du\u017co wi\u0119cej ekscytacji ni\u017c w wytwarzaniu oprogramowania na zlecenie. Dodam, \u017ce te\u017c mam tak\u0105 obaw\u0119, \u017ce przy rosn\u0105cych pensjach w Polsce, kt\u00f3re coraz bardziej doszlifowuj\u0105 do tych pensji zagranicznych \u2013 wiesz, na ca\u0142ym \u015bwiecie jest inflacja, ale Polska jest tutaj taka dosy\u0107 na forpoczcie tej inflacji. I to musi si\u0119 wi\u0105za\u0107 te\u017c z podwy\u017ckami. Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce dzia\u0142alno\u015b\u0107 software house-owa, w takim modelu \u201ekupuj\u0119 do\u015b\u0107 tanio w Polsce, sprzedaj\u0119 dro\u017cej za granic\u0105\u201d, za chwil\u0119 ten margines b\u0119dzie si\u0119 kurczy\u0142. To oczywi\u015bcie si\u0119 zmienia, bo przestaje decydowa\u0107 cena, ale decyduje jako\u015b\u0107. To znaczy polscy programi\u015bci s\u0105 obiektywnie bardzo dobrzy. I bardzo cz\u0119sto ju\u017c si\u0119 spotykam w przetargach, \u017ce nie decyduje to, \u017ce \u201eOkej. Ja daj\u0119 za czterdzie\u015bci euro, a Niemcy daj\u0105 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t. Tylko ja te\u017c daj\u0119 sze\u015b\u0107dziesi\u0105t euro. Niemcy daj\u0105 prawie sze\u015b\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107, siedemdziesi\u0105t&#8230;\u201d, ale jak kto\u015b m\u00f3wi: \u201eNo tak, ale tu naprawd\u0119 ci Polacy, ta Escola, daj\u0105 bardzo dobr\u0105 jako\u015b\u0107. Czasem nawet lepsz\u0105, ni\u017c lokalny deweloperzy, gdzie rynek jest ju\u017c bardzo wydrenowany z talent\u00f3w\u201d.<strong> <\/strong>To zaczyna te\u017c powoli funkcjonowa\u0107 dla niekt\u00f3rych software house-\u00f3w, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 wybi\u0107 na to, \u017ce ju\u017c w og\u00f3le nie ma znaczenia sk\u0105d Ty jeste\u015b. Czy Ty jeste\u015b z Polski, z Ukrainy, z Bia\u0142orusi, czy z Niemiec. Po prostu, Twoja marka, Twojego software house-u, jest uznawana mi\u0119dzynarodowo, za gwarantuj\u0105c\u0105 dobr\u0105 jako\u015b\u0107. W wytwarzaniu oprogramowania na zlecenie, to g\u0142\u00f3wnie zamawiaj\u0105 du\u017ce firmy, kt\u00f3re chc\u0105 mie\u0107 ma\u0142e ryzyko. Czyli mie\u0107 kogo\u015b, kto to dostarczy. Bez op\u00f3\u017anie\u0144.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak od strony operacyjnej zarz\u0105dzacie tak\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 organizacj\u0105? Kt\u00f3ra z jednej strony \u015bwiadczy us\u0142ugi wytworzenia oprogramowania, bierze udzia\u0142 w przetargach, z drugiej strony anga\u017cuje swoje zasoby w tworzenie nowych produkt\u00f3w? To na pewno \u0142\u0105czy si\u0119 z zupe\u0142nie r\u00f3\u017cnymi stylami pozyskiwania klient\u00f3w. Tworzenie budowania zaanga\u017cowania oddzielnymi zespo\u0142ami, i tak dalej. \u0141atwo jest straci\u0107 koncentracj\u0119 na tym, co naprawd\u0119 si\u0119 liczy.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Masz sto procent racji. Mo\u017ce chcia\u0142by\u015b zosta\u0107 naszym doradc\u0105 na sta\u0142e?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Zapraszam. Oczywi\u015bcie. Zajmuj\u0119 si\u0119 takimi rzeczami. Je\u017celi macie z tym trudno\u015bci, to z przyjemno\u015bci\u0105. Powiedz jak sobie z tym radzicie dzisiaj, w takim razie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jest du\u017ca trudno\u015b\u0107. Jeste\u015bmy ciut za ma\u0142\u0105 organizacj\u0105, \u017ceby sobie z tym poradzi\u0107. Mamy w tej chwili oko\u0142o sze\u015b\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107 os\u00f3b w grupie kapita\u0142owej. My\u015bl\u0119, \u017ce gdyby\u015bmy mieli tak z trzydzie\u015bci, trzydzie\u015bci pi\u0119\u0107 wi\u0119cej, to by by\u0142o tak idealnie, \u017ceby sobie poradzi\u0107 operacyjnie, z t\u0105 trudno\u015bci\u0105. Mamy cztery wydzielone sp\u00f3\u0142ki c\u00f3rki. Sp\u00f3\u0142ki z.o.o., kt\u00f3re kontrolujemy. Faktycznie troszeczk\u0119 brakuje i programist\u00f3w, i te\u017c product owner\u00f3w. Rekrutujemy intensywnie, \u017ceby w\u0142a\u015bnie wydziela\u0107 ka\u017cdy zesp\u00f3\u0142. Najbli\u017cej tego jeste\u015bmy w\u0142a\u015bnie w tym Escola LMS. I popatrz, od razu jest to odzwierciedlone w wynikach finansowych tej sp\u00f3\u0142ki. W bardzo spektakularnych wzrostach. Jestem przekonany, \u017ce gdyby\u015bmy tak\u0105 sytuacj\u0119 mieli w innych sp\u00f3\u0142kach, w innych produktach \u2013 r\u00f3wnie\u017c ro\u015bliby\u015bmy du\u017co szybciej, ale na pewnym etapie, nie mieli\u015bmy tej odwagi, czy mo\u017cliwo\u015bci finansowych. W wakacje 2021, zrobili\u015bmy rund\u0119 na ponad dwa miliony z\u0142otych. W\u0142a\u015bnie z takim celem. Po pierwsze, zakupu dw\u00f3ch software house-\u00f3w. Jeden kupili\u015bmy we wrze\u015bniu. Lada dzie\u0144 b\u0119dziemy og\u0142asza\u0107 zakup drugiego. To ju\u017c mamy zrobione. I druga rzecz, to jest w\u0142a\u015bnie inwestycja w te produkty. \u017beby\u015bmy nie mieli dylematu. Tak jak m\u00f3wisz, tym trzeba zarz\u0105dza\u0107. Software house, to s\u0105 bardzo \u0142atwe pieni\u0105dze. Tak, to s\u0105 mar\u017ce. Okej. Kupuj\u0119 t\u0119 godzin\u0119 programisty za te sto z\u0142otych. Sprzedaj\u0119 za pi\u0119\u0107dziesi\u0105t euro. Umiemy w matematyk\u0119. Wiemy, \u017ce to jest op\u0142acalne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Powiedzia\u0142e\u015b, \u017ce to s\u0105 \u0142atwe pieni\u0105dze, ale to jest oczywi\u015bcie znowu tak samo, jak Twoja perspektywa tego, \u017ce ju\u017c system LMS istnieje. Mo\u017ce wydaje Ci si\u0119, \u017ce to jest \u0142atwe, ale my\u015bl\u0119, \u017ce to nie jest \u0142atwe uniwersalnie. Trzeba zbudowa\u0107 system, kt\u00f3ry dzia\u0142a, \u017ceby m\u00f3c ocenia\u0107 to, \u017ce to jest \u0142atwe.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">No tak. Przy pewnej skali. Je\u017celi popatrzysz na software house-y, kt\u00f3re maj\u0105 50+ os\u00f3b, to ja chyba nie znam \u017cadnego, kt\u00f3ry nie ro\u015bnie. Znam jeden, ale on obs\u0142ugiwa\u0142 bran\u017c\u0119 lotnicz\u0105, i w Covidzie troch\u0119 im si\u0119 pogorszy\u0142o. To jest jedyny przypadek. Po prostu jak ju\u017c zbudujesz pewn\u0105 skal\u0119, to wiesz \u2013 system polece\u0144. Musisz ju\u017c mie\u0107 zbudowany system sprzeda\u017cy. To po prostu samo ro\u015bnie. Je\u017celi mamy klient\u00f3w w Norwegii \u2013 jak\u0105\u015b tysi\u0105c osobow\u0105 organizacj\u0119, to my mamy tych pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu deweloper\u00f3w, i pi\u0119tna\u015bcie os\u00f3b jakiej\u015b obs\u0142ugi, to przecie\u017c oni mogliby nas wch\u0142on\u0105\u0107 niemal jednego dnia. My po prostu nie jeste\u015bmy w stanie tak szybko rekrutowa\u0107. Pisz\u0105 co tydzie\u0144: \u201eEj, czy macie React Developera? Czy macie jakiego\u015b Full Stack Developera?\u201d A my m\u00f3wimy: \u201eRobimy co mo\u017cemy, \u017ceby rekrutowa\u0107\u201d.<strong> <\/strong>To si\u0119 samo nap\u0119dza. Szczeg\u00f3lnie w roku 2021, gdzie to wybuch\u0142o, po prostu. Zapotrzebowanie na software development. I to nie jest taki nasz jedyny klient. Ka\u017cdy software house, powy\u017cej pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu os\u00f3b, jaki znam \u2013 po prostu nie nad\u0105\u017ca z rekrutacj\u0105. Wszyscy m\u00f3wi\u0105: \u201eNo, szukamy, szukamy ludzi.\u201d, a co wi\u0119cej \u2013 to jeste\u015bmy my. Przypominam, \u017ce obok nas, nie wiem Nike, w Gda\u0144sku, otwiera biuro. Ma Atlassian. Maj\u0105 ci wszyscy inni, kt\u00f3rzy p\u0142ac\u0105 po trzydzie\u015bci tysi\u0119cy w g\u00f3r\u0119, na faktur\u0119. Za project managera. Come on! S\u0105 naprawd\u0119 firmy, kt\u00f3re musz\u0105 przep\u0142aca\u0107 rynek, bo po pierwsze, maj\u0105 nie zawsze tak super atrakcyjn\u0105 ofert\u0119, bo to jest jednak wielkie korpo. Po drugie s\u0105 nowe. Je\u017celi wchodzi Nike do Gda\u0144ska, to oczywi\u015bcie, jest magia Nike, \u017ce dostaniesz zni\u017ck\u0119 na Nike. Oczywi\u015bcie fajnie, ale fajnie by by\u0142o jeszcze przekona\u0107 dewelopera do zmiany pracy. Do tego potrzebujesz po prostu bardzo wysokiej pensji. My dzia\u0142amy w takim otoczeniu konkurencyjnym. W zwi\u0105zku z tym, wszyscy potrzebujemy ludzi. A ci ludzie przecie\u017c nie bior\u0105 si\u0119 z powietrza. My sobie ich nawzajem podbieramy. Oczywi\u015bcie jest jaki\u015b bacz, jaka\u015b partia tych junior\u00f3w, kt\u00f3rzy awansuj\u0105 na regular\u00f3w. Ci regularzy awansuj\u0105 na senior\u00f3w, ale to nie jest p\u00f3\u0142 miliona rocznie. To jest jaka\u015b tam sko\u0144czona liczba os\u00f3b, kt\u00f3re ko\u0144cz\u0105 informatyk\u0119, lub okoliczne kierunki. Coders Lab (<a href=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/marcintchorzewski\/\">pos\u0142uchaj podcastu<\/a>), i te wszystkie inne bootcamp-y \u2013 dwoj\u0105 si\u0119, i troj\u0105, \u017ceby produkowa\u0107 tych programist\u00f3w. Przepraszam, \u017ce to tak okre\u015blam, ale s\u0142uchajcie, to jest produkcja oprogramowania, wi\u0119c s\u0105 te\u017c ludzie, kt\u00f3rzy w tym bior\u0105 udzia\u0142. Tych ludzi po prostu bardzo, bardzo brakuje. Zauwa\u017ccie, \u017ce to te\u017c nie jest tak. S\u0142uchajcie, ja studiowa\u0142em pedagogik\u0119, i psychologi\u0119. To nie jest te\u017c tak, \u017ce id\u0105c na studia ludzie my\u015bl\u0105: \u201eO, w czym by tu si\u0119 zakr\u0119ci\u0107? P\u00f3jd\u0119 na informatyk\u0119, bo tam jest du\u017ca potrzeba rynkowa. I tam s\u0105 dobre pieni\u0105dze\u201d. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b si\u0119 tak decyduje. Moja \u017cona, kt\u00f3ra uwa\u017cam, ma mo\u017ce nawet mniejsze, ni\u017c ja \u2013 takie talenty \u015bci\u015ble analityczno-informatyczne, posz\u0142a na informatyk\u0119 bardzo oportunistycznie \u2013 \u017ce tam b\u0119d\u0105 dobre pieni\u0105dze. I nie pomyli\u0142a si\u0119. W wieku dwudziestu trzech lat, zarabia\u0142a super pieni\u0105dze. I spe\u0142nia si\u0119 jako przedstawicielka tej bran\u017cy. To bardzo r\u00f3\u017cnie bywa. Niemniej, ludzi brakuje. I nie da si\u0119 ich wyczarowa\u0107 z powietrza. M\u00f3wi\u0119 \u2013 walczymy mi\u0119dzy sob\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>No w\u0142a\u015bnie, i tutaj jest zawsze pytanie w takim razie, o podejmowanie decyzji odno\u015bnie tego, czy warto eksplorowa\u0107 te wszystkie \u015bcie\u017cki, maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce zasoby s\u0105 ograniczone? Ci\u0119\u017cko jest je powi\u0119kszy\u0107, a r\u00f3wnocze\u015bnie, \u017ce \u017ceby rzeczywi\u015bcie wytworzy\u0107 produkt \u2013 bo zacz\u0119li\u015bmy od tego, \u017ce prowadzenie software house-u, jest w cudzys\u0142owie proste. Z tego wzgl\u0119du, \u017ce masz mar\u017c\u0119 na programi\u015bcie, wi\u0119c jak go jeste\u015b w stanie utrzyma\u0107, i odpowiednio motywowa\u0107, to, to powinno generowa\u0107 po prostu czyst\u0105 mar\u017c\u0119. A przy produkowaniu produkt\u00f3w, jest mn\u00f3stwo innych kompetencji, kt\u00f3re s\u0105 zupe\u0142nie osobne. Te\u017c ci\u0119\u017cko Wam b\u0119dzie tworzy\u0107 synergi\u0119, bo ka\u017cdy z tych produkt\u00f3w jest kierowany do troch\u0119 innej grupy docelowej, co r\u00f3wnie\u017c wymaga tak naprawd\u0119, troch\u0119 odkrywania Ameryki na nowo, za ka\u017cdym razem. Bardzo ciekawi mnie to, bo widz\u0119, \u017ce wiele rzeczywi\u015bcie software house-\u00f3w, ma t\u0119 koncepcj\u0119 tworzenia swoich produkt\u00f3w. Tylko, \u017ce gdyby to by\u0142o takie proste, \u017ce wystarczy sam produkt napisa\u0107, to naprawd\u0119 \u015bwiat by\u0142by prosty. Natomiast ten element marketingowy, te\u017c jest istotny tutaj. Jak pozyskiwali\u015bcie finansowanie jeszcze powiedz mi, bo to jest ciekawa rzecz bardzo?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W stu procentach masz racj\u0119, \u017ce ka\u017cdy produkt, ka\u017cda firma, to jest inny \u015bwiat. Mo\u017ce jeszcze powiem jedno \u2013 dlaczego software house, uwa\u017cam, \u017ce jest te\u017c \u0142atwiejszy? Dlatego, \u017ce nie tylko generuje mar\u017ce, ale generuje mar\u017ce ju\u017c dzisiaj, zaraz, teraz. W produkt, trzeba najpierw, przez par\u0119 lat inwestowa\u0107. Tu sprzeda\u0142em jakie\u015b us\u0142ugi software-owe. Na koniec miesi\u0105ca: &#8222;Dzie\u0144 dobry. To jest faktura do moich klient\u00f3w. Tyle przepracowali\u015bmy godzin. Takie zrobili\u015bmy projekty. Prosz\u0119 mi tutaj pieni\u0105\u017cki do r\u0105czki zap\u0142aci\u0107. Je\u015bli s\u0105 jakiekolwiek k\u0142opoty z p\u0142atno\u015bci\u0105, to wyci\u0105gamy wtyczki, wyci\u0105gamy zabawki. Od\u0142\u0105czamy produkt, albo programist\u00f3w&#8221;. Tak\u017ce relatywnie szybki jest ten cash flow, a to te\u017c jest bardzo wa\u017cne. Szczeg\u00f3lnie na pocz\u0105tkowym okresie rozwoju firmy, gdzie zapomnij o jakimkolwiek kredycie, czy mo\u017cliwo\u015bciach finansowania tego. Teraz o produkcie. Jak m\u00f3wisz \u2013 ka\u017cdy, to jest inny \u015bwiat. W produkcie wszystko musi si\u0119 kr\u0119ci\u0107 nie wok\u00f3\u0142 technologii, tylko wok\u00f3\u0142 produktu. Bardzo cz\u0119sto mo\u017cna sprzeda\u0107 produkt niedopracowany. Ja uwa\u017cam, \u017ce na rok 2021, nasz Escola LMS, w mojej g\u0142owie, on jest jeszcze bardzo niedopracowany. B\u0119dzie jeszcze wymaga\u0142 ogromnej ilo\u015bci pracy, \u017ceby by\u0142 taki na \u015bwiatowym poziomie. Mimo to, uda\u0142o si\u0119 go sprzeda\u0107, bo wiadomo, \u017ce to troch\u0119 nadrobili\u015bmy custom software developmentem. Czasami troch\u0119 zaczarowali\u015bmy, gdzie\u015b dok\u0142adaj\u0105c co\u015b ekstra. Absolutnie to jest niezwykle trudne, i wymaga szerokich kompetencji. Jak rekrutujemy product owner\u00f3w, to nie mo\u017ce by\u0107 po prostu product owner, taki kt\u00f3ry zna si\u0119 na product ownerowaniu. On musi si\u0119 zna\u0107 na przyk\u0142ad na e-learningu. I to tak od wielu lat. W sensie nie od dw\u00f3ch lat. Tylko od pi\u0119ciu, dziesi\u0119ciu lat. Minimum. \u017beby rozumia\u0142, \u017ce jest tam osiemdziesi\u0105t r\u00f3\u017cnych platform, i jakie s\u0105 unikalne warto\u015bci naszej platformy? Jak zbudowa\u0107 t\u0119 unikalno\u015b\u0107? Je\u015bli szukamy kogo\u015b do e-commerce-u, to nie mo\u017ce by\u0107 osoba, kt\u00f3ra po prostu interesuje si\u0119 e-commercem, bo kupuje cz\u0119sto na Allegro. Nie. To musi by\u0107 osoba, kt\u00f3ra rozumie, jakie s\u0105 takie smaczki, kt\u00f3re nas wyr\u00f3\u017cni\u0105 na rynku. Je\u015bli szukamy kogo\u015b do Pupili \u2013 tu jest dobry przyk\u0142ad. Twarz\u0105 tej naszej aplikacji, jest Paulina, kt\u00f3ra jest doktork\u0105 weterynarii. Czynnym lekarzem, w kilku klinikach. I ona na swoim Instagramie, non stop publikuje r\u00f3\u017cne ciekawe case-y. \u015awietnie o tym opowiada, i w ten spos\u00f3b buduje nasz marketing. B\u0119d\u0105c twarz\u0105 tej aplikacji. Tam s\u0105 po\u0142\u0105czone r\u00f3\u017cne kompetencje. A jednocze\u015bnie musi pracowa\u0107 sztab deweloper\u00f3w, \u017ceby jej da\u0107 to, co ona chce. I do tego musi by\u0107 kto\u015b, kto ustawia te wszystkie dzia\u0142ania marketingowe. Kto\u015b, kto zrobi priceing. Wymy\u015bli, ile to ma w\u0142a\u015bciwie kosztowa\u0107. Kto\u015b, kto pozyska finansowanie, bo my zak\u0142adamy, \u017ce teraz mi finansujemy jako Escola, ale w kt\u00f3rym\u015b momencie p\u00f3jdziemy do funduszy, i powiemy: \u201eTo jest gotowa sp\u00f3\u0142ka. My mamy w niej x procent udzia\u0142\u00f3w. Uwa\u017camy, \u017ce ona mo\u017ce si\u0119 wyskalowa\u0107. Czy kto\u015b chce w ni\u0105 zainwestowa\u0107?\u201d Je\u015bli b\u0119d\u0105 fajne wyniki, fajna trakcja, to kto\u015b si\u0119 znajdzie. Czyli tak samo we Frivo. To musi by\u0107 kto\u015b, kto w sprzeda\u017cy, w gastronomii si\u0119 zna. Czyli najprawdopodobniej pracowa\u0142 jako manager knajpy. Wie, czego knajpy potrzebuj\u0105. Wie, co sprawia, \u017ce kto\u015b kupi takie rozwi\u0105zanie, albo nie kupi. I to \u201enie kupi\u201d ominie, a to \u201ekupi\u201d, idealnie trafi. Zrobili\u015bmy ostatnio genialn\u0105 kampani\u0119. Jaka jest potrzeba obecnie w gastronomii? Brakuje kelner\u00f3w. Zrobili\u015bmy kampani\u0119, gdzie po prostu rozsy\u0142ali\u015bmy do knajp, i na Facebooku si\u0119 wy\u015bwietla\u0142o, \u017ce to jest Tw\u00f3j wirtualny kelner. \u017be on odci\u0105\u017ca, \u017ce jest dyspozycyjny 24\/7. Po dwunastogodzinnej zmianie, rano przychodzi bez kaca. Bez zm\u0119czenia. \u017be obs\u0142uguje, nie myli si\u0119 w rachunkach, i tak dalej. I po prostu jaki\u015b tam kelner, wrzucone zdj\u0119cie. Mieli\u015bmy z tego fajny zwrot. To trzeba mie\u0107 wyczucie, gdzie w tym rynku, akurat s\u0105 jakie\u015b brakuj\u0105ce ogniwa. Tak\u017ce tak. Absolutnie ka\u017cdy produkt, to jest osobna firma. To, czym my si\u0119 zajmujemy, \u0142adnie nazywa si\u0119 venture building. Czyli my staramy si\u0119 zbudowa\u0107 takie przedsi\u0119biorstwo, z jakiego\u015b niskiego pu\u0142apu, do nieco wy\u017cszego. Kolejnym etapem na pewno jest inwestycja VC, lub jaka\u015b dywidendowo\u015b\u0107. Chocia\u017c ja my\u015bl\u0119, \u017ce przy obecnym systemie, jak buduje si\u0119 sp\u00f3\u0142ki, czyli od razu si\u0119 stara je wepchn\u0105\u0107 na g\u0142\u0119bokie wody, na globalno\u015b\u0107, na du\u017ce inwestycje. Raczej, nast\u0119pnym etapem po venture buildingu, przez Escola, jest runda inwestycyjna. Kolejna, kolejna. I po prostu pe\u0142en ogie\u0144 na \u015bwiatowe rynki. Raczej staramy si\u0119, \u017ceby te nasze produkty mia\u0142y co najmniej potencja\u0142 na \u015bwiatowy rynek.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jak finansowali\u015bcie do tej pory rozw\u00f3j? Zazwyczaj software house-y, w wi\u0119kszo\u015bci, samofinansuj\u0105 si\u0119 z takiego wzrostu organicznego, ze wzgl\u0119du na to, \u017ce generuj\u0105 tak\u0105 mas\u0119 mar\u017cy, \u017ce s\u0105 w stanie sensownie i dynamicznie, rozwija\u0107 si\u0119 organicznie. Powiedzia\u0142e\u015b, \u017ce Wy pozyskiwali\u015bcie finansowanie, co mnie bardzo zaciekawi\u0142o, bo jest to powiedzmy nieoczywiste, a mo\u017ce by\u0107 interesuj\u0105ce. Jestem bardzo ciekaw, jakie to by\u0142y mechanizmy pozyskiwania finansowania. I jakie motywacje za tym sta\u0142y?\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To jest dobre pytanie. Faktycznie, droga, kt\u00f3r\u0105 wybra\u0142a Escola \u2013 software house, finansuj\u0105cy si\u0119 z rund na wczesnym etapie, to jest chyba jedyna taka sytuacja, o jakiej ja s\u0142ysza\u0142em. Przepraszam \u2013 jeszcze mo\u017ce rozwi\u0105zanie pani Ani Stre\u017cy\u0144skiej, MC2. Kt\u00f3re troch\u0119 jest produktowe, ale de facto jest to g\u0142\u00f3wnie software house. Tak, jak w przypadku pani Stre\u017cy\u0144skiej \u2013 my skorzystali\u015bmy w du\u017cej mierze, na wczesnym etapie, z finansowania, dzi\u0119ki marce osobistej, zaufaniu, kt\u00f3re zbudowali\u015bmy nasz\u0105 prac\u0105. W moim wypadku, bardzo pomog\u0142a te\u017c obecno\u015b\u0107 du\u017cych nazwisk w radzie nadzorczej. Profesora Witolda Or\u0142owskiego, profesora Jemielniaka, doktora Madzi\u0144skiego. To pomog\u0142o nam skoncentrowa\u0107 kapita\u0142, kt\u00f3ry na pocz\u0105tku by\u0142 relatywnie niewielki, ale te\u017c wycena by\u0142a do\u015b\u0107 wysoka, jak na pocz\u0105tek. My sprzedawali\u015bmy przysz\u0142o\u015b\u0107. Teraz ju\u017c wiem, \u017ce w\u0142a\u015bnie na gie\u0142dzie trzeba sprzedawa\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107. Ca\u0142a sztuczka polega na tym, \u017ce s\u0105 firmy, kt\u00f3re umiej\u0105 do tej przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 sprzedajesz, \u017ce za dwa lata b\u0119dziemy mieli takie wyniki, i b\u0119dziemy tyle warci. Niekt\u00f3re firmy umiej\u0105 doszlifowa\u0107, inne nie za bardzo. Nieliczne potrafi\u0105 nawet swoje promesy przebi\u0107. Szcz\u0119\u015bliwie, Escola zalicza si\u0119 do tych trzecich. <strong>My drugi rok z rz\u0119du, przebijamy swoje bardzo \u015bmia\u0142e obietnice dla inwestor\u00f3w. Czyli 2019, to by\u0142o 2,6 miliona, i jaki\u015b niewielki zysk. 2020 rok, to by\u0142o sze\u015b\u0107 milion\u00f3w, czyli ponad dwukrotny wzrost, i ten ko\u0142o miliona zysku. Teraz b\u0119dziemy mieli ponad dziesi\u0119\u0107 milion\u00f3w przychodu, i ponad p\u00f3\u0142tora miliona zysku. Mimo inwestycji w produkty.<\/strong> To jest promesa, kt\u00f3r\u0105 inwestorzy lubi\u0105. Ci z pierwszej serii, kupowali akcje za pi\u0119\u0107dziesi\u0105t z\u0142otych. Ci z drugiej, za siedemdziesi\u0105t z\u0142otych. Z trzeciej, sto czterdzie\u015bci pi\u0119\u0107 z\u0142otych. Czyli jak \u0142atwo wywnioskowa\u0107, przy debiucie, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce on b\u0119dzie neutralny, czyli nie b\u0119dzie wzrostu, to ci z pierwszej rundy zarobi\u0105 trzykrotnie. Ci z drugiej, ponad dwukrotnie. Dodam, \u017ce ja te\u017c nie znam wiele sp\u00f3\u0142ek, kt\u00f3re da\u0142y takie mo\u017cliwo\u015bci exitowe na tych rundach. Przynajmniej na Beesfundzie, gdzie my akurat robili\u015bmy pierwsze dwie rundy. My\u015bl\u0119, \u017ce to b\u0119dzie fajna historia. Chcia\u0142bym by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 tej historii. Nie ukrywam. Du\u017co os\u00f3b mnie pyta: \u201eA po co ten debiut? Po pierwsze, macie te pieni\u0105dze. Po drugie, to sporo k\u0142opot\u00f3w zwi\u0105zanych z gie\u0142d\u0105 jest\u201d. My chcemy po prostu dotrzyma\u0107 obietnicy. Kto\u015b wp\u0142aci\u0142 pieni\u0105dze na pocz\u0105tku. To by\u0142o czterysta tysi\u0119cy z\u0142otych, w pierwszej rundzie. W tym sto tysi\u0119cy, to by\u0142 profesor Or\u0142owski, wi\u0119c de facto, tych pieni\u0119dzy dla tych pozosta\u0142ych, by\u0142o du\u017co mniej. Je\u017celi kto\u015b w nas wtedy uwierzy\u0142, to ja bym chcia\u0142 powiedzie\u0107: \u201eBardzo dzi\u0119kujemy Ci teraz. Mo\u017cesz oczywi\u015bcie dalej w nas wierzy\u0107, i ja licz\u0119, \u017ce zarobisz jeszcze wi\u0119cej, ale je\u017celi masz ju\u017c ochot\u0119 wyci\u0105gn\u0105\u0107 swoje pieni\u0105\u017cki po czterech latach, i zrobi\u0107 sobie zwrot z inwestycji razy trzy \u2013 prosz\u0119 bardzo. Jest wielu ch\u0119tnych, kt\u00f3rzy chc\u0105 kupi\u0107 na tym etapie rozwoju sp\u00f3\u0142ki, i wierz\u0105, \u017ce my jeszcze b\u0119dziemy rosn\u0105\u0107\u201d.<strong> <\/strong>Tak\u017ce to jest bardzo uczciwy \u2013 ja bym powiedzia\u0142, \u017ce nawet taki modelowy, wymarzony model inwestowania kapita\u0142owego, gdzie kto\u015b, kto podejmuje wi\u0119ksze ryzyko, na pocz\u0105tku ma wi\u0119kszy zwrot. I my faktycznie dajemy mo\u017cliwo\u015b\u0107 nie tylko papierowych zysk\u00f3w, ale te\u017c dlatego robimy ten debiut, \u017ceby ludzie mogli to skonwertowa\u0107. I jak pyta\u0142e\u015b dlaczego? Powod\u00f3w by\u0142o kilka. Pierwszym by\u0142a ch\u0119\u0107 pozyskania kapita\u0142u. To znaczy, ja mia\u0142em jak\u0105\u015b poduszk\u0119 finansow\u0105, ale nie chcia\u0142em koniecznie inwestowa\u0107 w to swoimi pieni\u0119dzmi, bo wiedzia\u0142em, \u017ce r\u00f3\u017cnie mo\u017ce si\u0119 to sko\u0144czy\u0107. Je\u017celi b\u0119dzie to spektakularny sukces, i uro\u015bniemy wielokrotnie, to ja nadal na tym zarobi\u0119, jako wi\u0119kszo\u015bciowy akcjonariusz. Ja w tej chwili mam po tych wszystkich rundach, po rozdaniu jakiej\u015b tam puli dla rady nadzorczej, dla kluczowych pracownik\u00f3w \u2013 dalej mam wi\u0119kszo\u015bciowy pakiet udzia\u0142\u00f3w. Je\u017celi sp\u00f3\u0142ka odniesie sukces, dalej na tym zarobi\u0119. Je\u015bli sp\u00f3\u0142ka nie powiedzie si\u0119, to te\u017c to ryzyko b\u0119dzie roz\u0142o\u017cone. W pierwszej rundzie by\u0142o stu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu akcjonariuszy. Je\u017celi profesor Or\u0142owski, szef rady, i najwi\u0119kszy w\u00f3wczas inwestor, straci sto tysi\u0119cy \u2013 pewnie b\u0119dzie mu \u017cal, ale jako\u015b mu starczy do pierwszego, z innych \u017ar\u00f3de\u0142 dochodu. To uwa\u017cam, jest taki naprawd\u0119 fajny model w\u0142a\u015bnie finansowania, \u017ce dzielimy si\u0119 ryzykiem zar\u00f3wno pora\u017cki, jak i potencjalnego sukcesu. I te wszystkie ostrze\u017cenia, kt\u00f3re s\u0105 jak mantra powtarzane, \u017ce: \u201eLicz si\u0119 z tym, \u017ce stracisz. Nawet stracisz wszystko\u201d. Bardzo dobrze, \u017ce s\u0105 powtarzane, bo cz\u0119sto ludzie s\u0105 za bardzo rozgrzani. Ja na przyk\u0142ad w pierwszych dw\u00f3ch seriach, w 2017, i 2019 roku \u2013 nikomu ze znajomych nie rekomendowa\u0142em inwestycji w Escol\u0119, gdy do mnie dzwonili. Pisa\u0142em o tym, \u017ce b\u0119dziemy mieli rund\u0119, i tak dalej. Bra\u0142em udzia\u0142 w tym, ale jak do mnie znajomi dzwonili, i pytali: \u201eCzy inwestowa\u0107?\u201d, to ja m\u00f3wi\u0142em: \u201eS\u0142uchaj, no nie wiem. Co mam Ci powiedzie\u0107? Nie wiem, czy to wypali. Mam nadziej\u0119, \u017ce wypali. Chcia\u0142bym, \u017ceby wypali\u0142o. Sam jestem w to zainwestowany, ale nie chcia\u0142bym, \u017ceby\u015b do mnie za dwa lata przyszed\u0142 i powiedzia\u0142 \u2013 Zarobi\u0142em za ma\u0142o, albo nie zarobi\u0142em. Albo co\u015b\u201d. Faktycznie, troch\u0119 sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a w tym roku, jak robili\u015bmy rund\u0119. Mam przekonanie absolutnie, \u017ce jeste\u015bmy na bardzo dobrej trakcji. Musia\u0142by si\u0119 wyj\u0105tkowo za\u0142ama\u0107 rynek, \u017ceby\u015bmy nie szli dalej z takim wzrostem. Faktycznie ten rok poka\u017ce, bo jeszcze si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142, \u017ce idziemy w bardzo dobr\u0105 stron\u0119. Znowu \u2013 mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce za bardzo zainwestujemy w te produkty, \u017ce co\u015b nas zgubi, \u017ce gdzie\u015b nam si\u0119 podwinie noga. I ludzie strac\u0105 pieni\u0105dze. Ja uwa\u017cam, \u017ce to jest bardzo uczciwy zak\u0142ad dla wszystkich: \u201eMo\u017cesz zyska\u0107, mo\u017cesz straci\u0107\u201d.<strong> <\/strong>Dlatego wa\u017cna jest ta transparencja. Ja si\u0119 staram du\u017co komunikacji prowadzi\u0107 z akcjonariuszami, czy z interesariuszami. Kim\u015b, kto nas obserwuje. Bardzo transparentnie opowiadam: \u201eOkej. Tu kupili\u015bmy sp\u00f3\u0142k\u0119, tu zrobili\u015bmy taki ruch. Zawarli\u015bmy jak\u0105\u015b wa\u017cn\u0105 transakcj\u0119\u201d. Oczywi\u015bcie jak ju\u017c si\u0119 jest na gie\u0142dzie, to, to jest obowi\u0105zek taki formalny. Tam trzeba te komunikaty wysy\u0142a\u0107, i tak dalej. Natomiast ja ju\u017c to robi\u0119, poniewa\u017c uwa\u017cam, \u017ce to jest cz\u0119\u015b\u0107 tej umowy, kt\u00f3r\u0105 ja zawar\u0142em z lud\u017ami, kt\u00f3rzy w nas zainwestowali. \u017be ja raz na kwarta\u0142 mam webinar, i opowiadam: \u201eS\u0142uchajcie, to idzie dobrze. To idzie \u015brednio. Tu mo\u017cecie nam pom\u00f3c. Na przyk\u0142ad polecajcie nas\u201d. Wiesz, \u017ce 20-30% naszych nowych zlece\u0144, to s\u0105 polecenia od akcjonariuszy. Je\u017celi Ty zainwestowa\u0142e\u015b w Escol\u0119, za\u0142\u00f3\u017cmy, i gdzie\u015b tam s\u0142yszysz, \u017ce kto\u015b potrzebuje firmy software-owej, do rozwoju jakiego\u015b produktu, i akurat zainwestowa\u0142e\u015b w Escol\u0119, to kogo polecisz? Firm\u0119 x? Czy t\u0119, gdzie masz swoje akcje? Nawet je\u017celi nie masz z tego ani z\u0142ot\u00f3wki, a Twoje akcje na tyle ma\u0142o wa\u017c\u0105, \u017ce wiele na tym nie zarobisz. To jest, uwa\u017cam, bardzo fajny taki aspekt numer dwa. Poza kapita\u0142em. Czyli marketing. Czyli ten system polece\u0144. To, \u017ce zbudowali\u015bmy siatk\u0119 ambasador\u00f3w. Teraz, to jest oko\u0142o czterystu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu akcjonariuszy. To, \u017ce jest o nas do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bno dzi\u0119ki temu. Nie dlatego jest g\u0142o\u015bno, bo ja fajnie opowiadam. Oczywi\u015bcie na pewno to, \u017ce prowadz\u0119 podcast Escola Mobile, czy, \u017ce teraz kupili\u015bmy Mobile Trends Conference, i najwi\u0119ksz\u0105 gal\u0119 tam, mobilow\u0105 \u2013 to ma jakie\u015b prze\u0142o\u017cenie, ale uwa\u017cam, \u017ce jeszcze wi\u0119ksze ma prze\u0142o\u017cenie, \u017ce kto\u015b chce tego s\u0142ucha\u0107. Co najmniej czterysta pi\u0119\u0107dziesi\u0105t os\u00f3b, naszych akcjonariuszy \u2013 chce s\u0142ucha\u0107, jak idzie Escoli, bo tam s\u0105 ich pieni\u0105dze, to ci\u0119\u017cko, \u017ceby nie byli cho\u0107 troch\u0119 zainteresowani, jakie s\u0105 losy tej sp\u00f3\u0142ki. Nie kibicuj\u0105 nam. Nie lajkuj\u0105 nawet. To na pewno jest przyczyn\u0105 naszego ca\u0142kiem przyzwoitego marketingu, jak na skal\u0119 dzia\u0142alno\u015bci, bo pami\u0119tajmy, jeste\u015bmy biznesem dziesi\u0119ciomilionowym. To jak na software house, to jest ma\u0142a, \u015brednia firma. \u015arednie firmy od pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu os\u00f3b, to my jeste\u015bmy w tej ni\u017cszej wadze firm \u015brednich.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bardzo interesuj\u0105ce. Z perspektywy takiej organizacyjnej, jakie rzeczy przekaza\u0142by\u015b komu\u015b, kto chcia\u0142by pozyska\u0107 kapita\u0142 w formie tego crowdfundingu, ale si\u0119 waha? Ma jakie\u015b w\u0105tpliwo\u015bci, obiekcje. Na co trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiesz co? Ja nie wiem, czy ja bym tu kogo\u015b namawia\u0142. Zasadniczo, to ja uwa\u017cam, \u017ce najlepiej o nas, \u015bwiadcz\u0105 nasze wyniki. Dwa lata z rz\u0119du, przekraczamy nasze prognozy, kt\u00f3re by\u0142y do\u015b\u0107 ambitne. Dwa \u2013 jeste\u015bmy jedn\u0105 z szybciej rosn\u0105cych sp\u00f3\u0142ek IT, w og\u00f3le na tle europejskim. By\u0142 ostatnio taki ranking <a href=\"https:\/\/clutch.co\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Clutcha <\/a>. To jest ten portal do polecania us\u0142ug B2B. Chyba najwi\u0119kszy na \u015bwiecie. Tam uplasowali\u015bmy si\u0119 na sz\u00f3stym miejscu chyba na \u015bwiecie, \u017ce szybko bardzo ro\u015bniemy. Ja wiem, \u017ce s\u0105 szybciej rosn\u0105ce firmy, bo jest cho\u0107by <a href=\"https:\/\/spyro-soft.com\/pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Spyrosoft<\/a>, kt\u00f3ry szybciej ro\u015bnie. Oni maj\u0105 akurat model czysto software house-owy, czysto us\u0142ugowy. Nie licz\u0105c Spyrosoft, to niewiele znam sp\u00f3\u0142ek us\u0142ugowych, kt\u00f3re rosn\u0105 w podobnym tempie, czy szybszym ni\u017c Escola.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Przerw\u0119 Ci, bo mia\u0142em na my\u015bli to, je\u017celi ja jestem przedsi\u0119biorc\u0105, i chc\u0119 pozyska\u0107 kapita\u0142 \u2013 jakie lekcje z Waszych do\u015bwiadcze\u0144, m\u00f3g\u0142by\u015b przekaza\u0107 mnie, jako inwestorowi, kt\u00f3ry chcia\u0142by wykorzysta\u0107 crowdfunding udzia\u0142owy w swojej dzia\u0142alno\u015bci?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okej. To przepraszam. Ju\u017c precyzuj\u0119. Ja uwa\u017cam, \u017ce crowdfunding udzia\u0142owy, to jest naprawd\u0119 dobre rozwi\u0105zanie dla kogo\u015b, kto ma ju\u017c pomys\u0142 na biznes, i w\u0142a\u015bnie chcia\u0142by nim troszeczk\u0119 marketingowo zaistnie\u0107. To znaczy, nie wpisuje si\u0119 koniecznie w model, gdzie inwestuj\u0119 venture capital, dlatego, \u017ce tam o tej transakcji b\u0119dzie relatywnie cicho. W sensie pewnie pojawi si\u0119 jaka\u015b notka prasowa, ale nic wi\u0119cej. Nie zbudujesz w tej spos\u00f3b bazy ambasador\u00f3w. Zauwa\u017c, \u017ce nie przypadkiem wchodz\u0105 tam r\u00f3\u017cne browary, gdzie browary w\u0142a\u015bnie potrzebuj\u0105 tych ambasador\u00f3w, kt\u00f3rzy przyjd\u0105 do sklepu monopolowego, czy do knajpy, i powiedz\u0105: \u201ePrzepraszam, a gdzie jest browar Jastrz\u0119bie? A gdzie jest browar Wilk? Bo ja tu jestem akcjonariuszem\u201d. Mazurska Manufaktura, produkcja w\u00f3dki. Czyli jak gdyby wszystkie konopne rozwi\u0105zania s\u0105 bardzo modne. Czyli tam, gdzie po prostu docierasz te\u017c do swojego u\u017cytkownika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u0105 jakie\u015b na\u0142ogi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tak. Gdzie docierasz bezpo\u015brednio do swojego u\u017cytkownika. Etno Cafe. Kolejny przyk\u0142ad. Kawka. Masz grono ambasador\u00f3w, kt\u00f3rzy po prostu b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 prawdopodobnie z Twojego produktu. W tym wzgl\u0119dzie w\u0142a\u015bnie Escola si\u0119 troszeczk\u0119 wyr\u00f3\u017cnia. Na pewno warto tam, gdzie \u0142atwo mo\u017cesz wyja\u015bni\u0107, czym jest Tw\u00f3j produkt. My mieli\u015bmy troch\u0119 z tym trudno\u015b\u0107. Jak wyja\u015bni\u0107 ludziom, temu crowdowi, czym jest nasz produkt. Na pewno charakterystyczne dla nas jest to, \u017ce ten akcjonariat jest nieco mniej rozproszony. Mazurska Manufaktura, to jest ponad tysi\u0105c akcjonariuszy. Escola, czterysta pi\u0119\u0107dziesi\u0105t. Ju\u017c po trzech rundach. To oddaje skal\u0119, \u017ce u nas raczej ten akcjonariusz jest nieco bardziej \u015bwiadomy. Na co radzi\u0142bym uwa\u017ca\u0107 w crowdfundingu? Po pierwsze &#8211; je\u017celi ju\u017c tracisz p\u0142ynno\u015b\u0107, i gubi Ci si\u0119 grunt pod nogami, a takich wiadomo\u015bci mia\u0142em sporo na Messengerze, czy jakich\u015b telefon\u00f3w. Czy wtedy jest dobry crowdfunding? Mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie to b\u0119dzie Tw\u00f3j gw\u00f3\u017ad\u017a do trumny, bo jednak to te\u017c troch\u0119 kosztuje. Jaka\u015b jest op\u0142ata wst\u0119pna dla tych platform. Od dziesi\u0119ciu, do pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy. Plus to b\u0119dzie Ci\u0119 kosztowa\u0142o w reklamach na Facebooku. To b\u0119dzie Ci\u0119 kosztowa\u0142o w jakiej\u015b kampanii marketingowej. My na sta\u0142e ju\u017c w tej chwili korzystamy z agencji PR-owej, na kt\u00f3r\u0105 te\u017c wydajemy par\u0119 tysi\u0119cy miesi\u0119cznie, \u017ceby by\u0142o o nas w miar\u0119 g\u0142o\u015bno. W czasie kampanii, to jest taki must, uwa\u017cam. Musisz w czasie samej kampanii marketingowej, czy chwil\u0119 przed, zrobi\u0107 par\u0119 publikacji. Czym si\u0119 zajmujesz, czym si\u0119 wyr\u00f3\u017cniasz. Je\u017celi nagle og\u0142osisz, krzykniesz na Facebooku: \u201eHej! Zbieramy pieni\u0105dze\u201d.<strong> <\/strong>A ludzie Ci\u0119 nie kojarz\u0105, nie kojarz\u0105 Twojego produktu, to nie zbierzesz, bo crowd na tym polega, \u017ce musisz mie\u0107&#8230; To si\u0119 \u0142adnie nazywa spo\u0142eczno\u015b\u0107. To po prostu jest siatka znajomych. Ludzi, kt\u00f3rzy Ci ufaj\u0105, us\u0142yszeli o Tobie. To jest chyba taki kluczowy parametr. Zbudowa\u0107 t\u0119 siatk\u0119 znajomych, i nie by\u0107 ju\u017c w jakiej\u015b takiej krytycznej sytuacji. Oczywi\u015bcie mieli\u015bmy wyj\u0105tki. Wis\u0142a Krak\u00f3w, gdzie to by\u0142a taka akcja ratunkowa, tak naprawd\u0119. Ratunkowo-crowdfundingowa. I to chyba dwukrotnie przeprowadzona. To nie jest dobry spos\u00f3b. Dla tych os\u00f3b, kt\u00f3re szczeg\u00f3\u0142owo chcia\u0142yby si\u0119 dowiedzie\u0107, to ja nagra\u0142em taki&#8230; Bo bardzo du\u017co mam zapyta\u0144 na ten temat. \u201eJak zrobi\u0107 dobr\u0105 kampani\u0119 crowd? Kiedy, dla kogo?\u201d Nagra\u0142em na ten temat, taki dwudziestominutowy filmik. Kr\u00f3tki i zwi\u0119z\u0142y. Mia\u0142em na ten temat wyst\u0105pienie na Internet Beta, ale osobno nagra\u0142em do Internetu, wi\u0119c mo\u017cemy Greg, <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=qIupq9UZVIg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">podlinkowa\u0107 tutaj ten filmik<\/a>, jakby kto\u015b chcia\u0142 szczeg\u00f3\u0142owo si\u0119 poradzi\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Super. Krzysztof, poza tym, jak prowadzisz t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 biznesow\u0105 od wielu lat, ocieraj\u0105c si\u0119 o polityk\u0119, gubienie komputer\u00f3w, kupowanie sp\u00f3\u0142ek, a teraz tworzenie produkt\u00f3w. R\u00f3wnocze\u015bnie, w jaki\u015b spos\u00f3b rozwijasz si\u0119 te\u017c jako osoba. Jakie s\u0105 Twoje g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a wiedzy, rozwoju, inspiracji, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142by\u015b poleci\u0107, je\u017celi chodzi o rozw\u00f3j, w roli przedsi\u0119biorcy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dobre pytanie. Nie by\u0142em na nie przygotowany, ale zaimprowizuj\u0119 co\u015b zaraz. Ja mog\u0119 powiedzie\u0107 co ja robi\u0119. Co mi pomaga utrzyma\u0107 zdrowy umys\u0142. Ja tego nie traktuj\u0119 jako rozw\u00f3j, ale co\u015b, co pomaga mi utrzyma\u0107 zdrowy umys\u0142. Po pierwsze \u2013 ja wiem, \u017ce w\u0142a\u015bnie w tej kulturze przedsi\u0119biorczo\u015bci, czasem lansowanej na Facebooku, czy Instagramie, jest du\u017co tego hustlingu. Takiego wiesz&#8230; \u201eNie \u015bpi\u0119, wstaj\u0119 o 5 rano. Tyram do 23.\u201d Zreszt\u0105 ci najbardziej znani, typu jaki\u015b Elon Musk, to wprost o tym m\u00f3wi\u0105. Tim Cook, z Apple. Nie identyfikuje si\u0119 z tym. To od razu powiem. Mo\u017ce to jest te\u017c r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy kultur\u0105 pracy w Europie, czy w Polsce, a w Stanach Zjednoczonych. Ja si\u0119 z tym nie identyfikuj\u0119. Staram si\u0119 nie pracowa\u0107 wi\u0119cej ni\u017c sze\u015b\u0107 godzin dziennie. Aczkolwiek oczywi\u015bcie my\u015bl\u0119 du\u017co nad firm\u0105. Wieczorami, czy kiedy biegam, jestem na si\u0142owni. S\u0142ucham podcast\u00f3w. Czytam r\u00f3\u017cne ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re mnie interesuj\u0105. Nie umiem powiedzie\u0107, czy to jest praca, czy nie, ale takiej regularnej pracy, typu przy komputerze, na mailach, nie robi\u0119 wi\u0119cej, ni\u017c sze\u015b\u0107 godzin dziennie. Uwa\u017cam, \u017ce wi\u0119cej po prostu jestem nieefektywny. Zdarza mi si\u0119 te\u017c&#8230; Wiele razy s\u0142ysza\u0142em, \u017ce ludzie maj\u0105 jakie\u015b takie swoje systemy. Tomek Karwatka m\u00f3wi w\u0142a\u015bnie o pracy g\u0142\u0119bokiej. Ty du\u017co m\u00f3wisz o pracy g\u0142\u0119bokiej. Bartek Pucek m\u00f3wi du\u017co o tym, jak tam jakie\u015b systemy, automatyzacji. I swojego takiego planu organizacji kalendarza. Ja jestem niezwykle spontaniczny w tym. Jestem bardzo wyregulowany. Ja te\u017c mo\u017ce dodam, \u017ce ja do\u015b\u0107 wcze\u015bnie zacz\u0105\u0142em przygod\u0119 z takimi rzeczami jak medytacja, jak mindfullness. Jeszcze nie wiedzia\u0142em jak to si\u0119 nazywa, ale mia\u0142em dziesi\u0119\u0107 lat chyba, jak ojciec mnie zapisa\u0142 na kurs medytacji, kt\u00f3ry ja potem powt\u00f3rzy\u0142em do jakich\u015b kolejnych etap\u00f3w. Potem powtarza\u0142em go jako doros\u0142y cz\u0142owiek. Metod\u0105 Silvy to by\u0142o jeszcze. Takie kursy. Ja bardzo du\u017co si\u0119 tym zajmowa\u0142em. Potem zg\u0142\u0119bia\u0142em to w innych wariantach zupe\u0142nie. Faktycznie, sporo medytowa\u0142em. Du\u017co koleg\u00f3w, powiedzmy w gimnazjum si\u0119 ze mnie \u015bmia\u0142o, bo to wtedy w og\u00f3le by\u0142a jaka\u015b abstrakcja. Gdzie\u015b sporo z tego zosta\u0142o, wi\u0119c nie mam problemu, \u017ceby skupi\u0107 si\u0119 natychmiast. Jestem wr\u0119cz epicki, je\u015bli chodzi o zasypianie. Zasypiam na zawo\u0142anie wr\u0119cz. Nigdy nie mia\u0142em problem\u00f3w ze snem. Je\u017celi zam\u00f3wi\u0119 w knajpie, i mam dwadzie\u015bcia minut, jestem w stanie oprze\u0107 si\u0119 o r\u0119k\u0119 i zasn\u0105\u0107. Nawet b\u0119d\u0105c wyspanym. Po prostu mam ogromn\u0105 \u0142atwo\u015b\u0107 zasypiania. Taki czysty umys\u0142. I dbam o niego. Je\u015bli czuj\u0119, \u017ce on si\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b robi zabrudzony, \u017ce jakie\u015b my\u015bli mi uciekaj\u0105, to zaczynam od spisywania rzeczy. Du\u017co pisz\u0119 dziennika. Na komputerze, na kartce. \u017beby po prostu wyrzuci\u0107 te my\u015bli najwa\u017cniejsze. Zawsze jak jest co\u015b do zrobienia, bo nie lubi\u0119 zapomina\u0107 o rzeczach, to jest te\u017c wa\u017cna cecha przedsi\u0119biorcy. Je\u017celi kto\u015b nas s\u0142ucha, to u<strong>wa\u017cam, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 sukces\u00f3w przedsi\u0119biorc\u00f3w, to jest odpowiadanie na maile, i reagowanie na zadania w odpowiednim czasie. Nic wi\u0119cej nie trzeba. Przynajmniej w sprzeda\u017cy, i w obs\u0142udze klienta. Masa os\u00f3b zapomina. Umawia si\u0119 na co\u015b, zapomina. M\u00f3wi, \u017ce co\u015b zrobi, a potem nie zrobi. To jest nagminne. To mi si\u0119 praktycznie nie zdarza. Mam na to sw\u00f3j prosty system. Zapisuj\u0119 zadania i je po prostu wype\u0142niam z jakiej\u015b listy. Dowolnie mo\u017cecie to zorganizowa\u0107.<\/strong> A jak s\u0142ysz\u0119 jakie\u015b wielkie debaty o narz\u0119dziach, czy takie, czy owakie, to znaczy, \u017ce kto\u015b nie umie si\u0119 sam zmotywowa\u0107, i nie ma na to odpowiednich podwalin. Ja nie potrzebuj\u0119 \u017cadnego super systemu wunderlist, i tak dalej. Po prosty wystarcz\u0105 jakie\u015b kropki do tego. Na kartce, lub na komputerze, i po prostu to robi\u0119. I praktycznie nie zdarza mi si\u0119 zapomina\u0107, ale je\u015bli jest du\u017co nagromadzonych my\u015bli&#8230; Du\u017co te\u017c spaceruj\u0119. Po prostu wychodz\u0119, nie wiem&#8230; Mam mi\u0119dzy trzynast\u0105, a pi\u0119tnast\u0105 wolne. Nie mam szefa, nikt mnie nie rozlicza z tych godzin. Pracuj\u0119 z domu, wi\u0119c po prostu wychodz\u0119 na spacer na dwie godziny. W\u0142\u0105czam podcast i spisuj\u0119 jakie\u015b ciekawe spostrze\u017cenia. Nie codziennie mi si\u0119 to oczywi\u015bcie udaje. Tak jak m\u00f3wi\u0119, jest to bardzo nierutynowe. Czasem nie pracuj\u0119 np. do 13 rano. Nie sprawdzam, nie otwieram maili. Bawi\u0119 si\u0119 z dzie\u0107mi, my\u015bl\u0119. Zastanawiam si\u0119 nad jakimi\u015b aspektami. I przychodz\u0105 mi wtedy \u015bwietne pomys\u0142y do g\u0142owy. A czasami, oczywi\u015bcie jak co\u015b si\u0119 dzieje, to wieczorem siedz\u0119, a\u017c sko\u0144cz\u0119. To te\u017c nie jest tak, \u017ce \u017cycie przedsi\u0119biorcy, us\u0142ane jest po prostu palmami i nic nie robieniem. Niestety nie b\u0119d\u0119 tutaj dobrym takim doradc\u0105, jak cz\u0119sto s\u0105 w Internecie, \u017ce musisz mie\u0107 podzielony kalendarz na jaki\u015b tam deepwork, lowwork, middlework. Wiesz, metoda Pomodoro. Ja oczywi\u015bcie to wszystko znam. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich wypr\u00f3bowa\u0142em. Wiem, co akurat mi odpowiada. Nie mam trudno\u015bci ze skupieniem si\u0119 na priorytetach. Tutaj nie b\u0119d\u0119 dobrym doradc\u0105. Natomiast zalecam trening. Czytanie r\u00f3\u017cnych ksi\u0105\u017cek. Wypr\u00f3bowanie r\u00f3\u017cnych metod. Natomiast jak czytam na grupie przedsi\u0119biorc\u00f3w, \u017ce jest jesie\u0144, mam problem, \u017ceby si\u0119 zmotywowa\u0107 do tego, \u017ceby dalej pracowa\u0107. To m\u00f3wi\u0119: \u201eTo jaki z Ciebie przedsi\u0119biorca, je\u017celi Ty nie umiesz si\u0119 zmotywowa\u0107 sam? Nie umiesz si\u0119 kopn\u0105\u0107 w ty\u0142ek, to sorry, ale na pewno nic z tego nie wyjdzie, bo <a href=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/stefan-batory-booksy-kryzys\/\">Stefan Batory (pos\u0142uchaj podcastu)<\/a>, czy Micha\u0142 Sadowski, te\u017c pewnie maj\u0105 trudno\u015bci, \u017ceby si\u0119 zmotywowa\u0107, ale wtedy si\u0119 kopi\u0105 w ty\u0142ek i jad\u0105 dalej. Nie ma co wok\u00f3\u0142 tego robi\u0107 jakiego\u015b halo. Jak nie umiesz, to mo\u017ce inna praca jest dla Ciebie<strong>\u201d. <\/strong>Wiadomo. Ka\u017cdy ma jak\u0105\u015b jesienn\u0105 chandr\u0119, czy co\u015b takiego. Mo\u017cesz mie\u0107 dzie\u0144, czy dwa gorsze, ale je\u017celi og\u00f3lnie nie umiesz si\u0119 zmotywowa\u0107 do roboty, to nic z Ciebie nie b\u0119dzie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>My\u015bl\u0119, \u017ce po prostu pr\u00f3bujesz si\u0119 zajmowa\u0107 nie tym, czym si\u0119 powiniene\u015b zajmowa\u0107. Je\u017celi Ci\u0119 nie motywuje, to, to jest proste. Nie?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u017celi Netflix jest dla Ciebie ciekawszy, czy scrollowanie Facebooka. Dobra, a teraz z konkretnych narz\u0119dzi. Facebook jest dobrym has\u0142em. Poniewa\u017c jestem aktywny w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, i w kt\u00f3rym\u015b momencie zacz\u0105\u0142em widzie\u0107, \u017ce tego jest troch\u0119 za du\u017co. To znaczy jestem zbyt aktywny w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Nie tylko jako producent, bo ja jestem du\u017cym producentem tre\u015bci. Du\u017co wrzucam. Zacz\u0105\u0142em si\u0119 nad tym zastanawia\u0107. Zacz\u0105\u0142em s\u0142ucha\u0107, co na ten temat m\u00f3wi\u0105 eksperci. Znalaz\u0142em takiego eksperta, Kamila \u015aliwowskiego. I zacz\u0119li\u015bmy razem przygotowywa\u0107 kurs. Je\u015bli chcesz czego\u015b si\u0119 nauczy\u0107, zr\u00f3b to sam. Naucz tego innych. Z Kamilem przygotowali\u015bmy kurs <a href=\"https:\/\/cyfrowydobrostan.pl\/kurs\/1791\/cyfrowy-dobrostan-2021\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">CyfrowyDobrostan PL<\/a>. W mi\u0119dzyczasie tworzenia tego kursu, ja si\u0119 sam du\u017co rzeczy nauczy\u0142em. Czyli wy\u0142\u0105czy\u0142em r\u00f3\u017cne autoplaye z Facebooka. Ograniczy\u0142em Facebooka do pi\u0119tnastu minut dziennie. Potem po prostu aplikacja si\u0119 wy\u0142\u0105cza. Instagrama nie musia\u0142em ogranicza\u0107, bo po prostu obserwuj\u0119 tam chyba tylko swoj\u0105 \u017con\u0119 i pi\u0119ciu innych znajomych. Feed si\u0119 ko\u0144czy po minucie. Dodatkowo mam osob\u0119, kt\u00f3ra mi pomaga obs\u0142ugiwa\u0107 moje social media. Tu mo\u017ce zdradz\u0119 ma\u0142y sekret. Nie wrzucam wszystkich post\u00f3w sam. S\u0105 jakie\u015b rutynowe. \u017be jest podcast, jakie\u015b tam zapowiedzi. Nie umiem tego rozdzieli\u0107, ale czasem zdarza si\u0119, \u017ce lajkuj\u0119 swoje w\u0142asne posty. To jest troch\u0119 dziwne, ale to dlatego, \u017ce po prostu patrz\u0119, \u017ce kto\u015b wrzuci\u0142 fajny post akurat na mojego feeda, i wtedy mi si\u0119 podoba, i ja go lajkuj\u0119. Czasami s\u0105 takie sytuacje. Bie\u017c\u0105c\u0105 komunikacj\u0119 pomaga mi jedna osoba obs\u0142ugiwa\u0107. Zwraca mi uwag\u0119, je\u015bli jest co\u015b konkretnie do mnie, bo ludzie pisz\u0105 wiadomo\u015bci, i tak dalej. Wtedy ta osoba mi pomaga. To jest szalone odci\u0105\u017cenie, bo komunikacja w Internecie, na mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, jest taka bie\u017c\u0105ca. Jak kto\u015b pisze na Messengerze, i oczekuje odpowiedzi ju\u017c, teraz, natychmiast. Niekt\u00f3rzy traktuj\u0105 to jak mail, takiego Messengera. Niekt\u00f3rzy jak SMS-a, \u017ce masz natychmiast odpowiedzie\u0107. Ja mam wszystkie powiadomienia na telefonie wy\u0142\u0105czone. Ja si\u0119 nigdy nie powiem. Je\u015bli kto\u015b mnie s\u0142ucha, to mo\u017ce warto wiedzie\u0107. Na Messengera nie patrz\u0119 za cz\u0119sto. Zdarza mi si\u0119 oczywi\u015bcie, ale WhatsApp jest tym, gdzie zagl\u0105dam w og\u00f3le, bo ju\u017c du\u017co os\u00f3b ma mnie na Facebooku, ale m\u00f3j telefon nie wszyscy maj\u0105. To ogranicza mi siatk\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 do mnie napisa\u0107, czy SMS jest jeszcze skuteczniejszy, bo faktycznie co\u015b tam mo\u017ce zadrynda\u0107.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kiedy\u015b te\u017c co\u015b takiego powiedzia\u0142em, jak Ty. Zupe\u0142nie z dobrej woli. Dok\u0142adnie mam te\u017c takie podej\u015bcie do tego, ale zosta\u0142o to potwornie \u017ale odebrane przez r\u00f3\u017cnych ludzi. Na zasadzie takiego bezdusznego izolowania si\u0119 od ludzi, i gwiazdorzenia, ile to os\u00f3b chce do mnie napisa\u0107. Uprzedzam, \u017ce mia\u0142em takie do\u015bwiadczenie. R\u00f3\u017cnie ludzie interpretuj\u0105 wypowiedzi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Okej, to najwy\u017cej to wytniesz.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Nie, spoko. Warto po prostu te\u017c to skomentowa\u0107, bo po prostu dos\u0142ownie powiedzia\u0142em dok\u0142adnie to samo. Wtedy powiedzia\u0142em, \u017ce to nie jest tak, \u017ce nie lubi\u0119 rozmawia\u0107 z lud\u017ami. Lubi\u0119, tylko trzeba tym po prostu zarz\u0105dza\u0107, bo rzeczywi\u015bcie ka\u017cdy z nas, tak naprawd\u0119 najcenniejsz\u0105 rzecz\u0105 jak\u0105 ma, to jest nasza uwaga, i nasz czas tu i teraz. Rzeczywi\u015bcie warto by\u0107 skupionym na tym, na co t\u0119 nasz\u0105 uwag\u0119 wk\u0142adamy, i te\u017c nie da\u0107 innym zarz\u0105dza\u0107 nasz\u0105 uwag\u0105. To nie chodzi o bycie ponad, tylko bardziej o strukturyzowanie swojego czasu, \u017ceby m\u00f3c dostarczy\u0107 warto\u015b\u0107 tym osobom, z kt\u00f3rymi w t\u0119 interakcj\u0119 chcemy wej\u015b\u0107. To tak gwoli didaskali\u00f3w troch\u0119, do tego, co powiedzia\u0142e\u015b. \u017beby nie zabrzmia\u0142o to jak jakie\u015b takie aroganckie, w jakim\u015b uj\u0119ciu.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja my\u015bl\u0119, \u017ce te\u017c wszyscy sobie coraz lepiej zdajemy spraw\u0119 z tego, \u017ce nie mo\u017cemy oczekiwa\u0107 takiej rozmowy synchronicznej, w ka\u017cdym czasie, i w ka\u017cdym momencie. Chcemy mie\u0107 czas, bo akurat jeste\u015bmy z rodzin\u0105, z dzie\u0107mi. Ja bardzo bym nie chcia\u0142, \u017ceby moje dzieci widzia\u0142y tat\u0119 z telefonem. Nawet jak bawi\u0105 si\u0119 w piaskownicy. Oczywi\u015bcie, \u017ce to jest dla niekt\u00f3rych mo\u017ce super strata czasu \u2013 \u00a0 patrze\u0107 jak dzieci si\u0119 bawi\u0105, ale to jest te\u017c pi\u0119kne. Ja si\u0119 bardzo spe\u0142niam w roli rodzica. Jestem z tym okej, \u017ce czas przecieka mi przez palce, i \u017ce tu nie ma KPI, na rodzicielstwo. Innego, ni\u017c czas sp\u0119dzony z twoj\u0105 rodzin\u0105. Nie da si\u0119 powiedzie\u0107: \u201eOkej. Kupi\u0142em dziecku osiemna\u015bcie zabawek w tym roku. Wow. KPI spe\u0142niony\u201d. Nie. Jedynym KPI Twoim na rodzicielstwo&#8230; Czyli, \u017ce: \u201eZabra\u0142em dzieci na Teneryf\u0119\u201d. Super, ale by\u0142e\u015b tam na telefonie? Czy by\u0142e\u015b tam swoj\u0105 dusz\u0105 i cia\u0142em? Jedynym KPI, kt\u00f3ry ja mam w g\u0142owie, nie mierz\u0119 go oczywi\u015bcie, nie odhaczam. Jak wspomnia\u0142em, jestem bardzo spontaniczny, ale staram si\u0119 sp\u0119dza\u0107 ka\u017cd\u0105 woln\u0105 chwil\u0119 z rodzin\u0105. To jest wiele godzin dziennie. Jakbym mia\u0142 to oszacowa\u0107 mi\u0119dzy trzy, a sze\u015b\u0107 godzin dziennie, sp\u0119dzam z rodzin\u0105. W skupieniu. Zdarza mi si\u0119, \u017ce nie mog\u0119 w skupieniu, bo faktycznie jestem jeszcze w pracy. Du\u017co os\u00f3b dzwoni. to jest du\u017ce wyzwanie. My\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdy kto ma rodzin\u0119, i tak intensywnie sobie pracuje w domu, to wie o czym m\u00f3wi\u0119. Natomiast staram si\u0119, \u017ceby moje dzieci nie mia\u0142y obrazu taty z telefonem, czy gdzie\u015b tam odganiaj\u0105cego te dzieci, \u017ce musi co\u015b wa\u017cnego doko\u0144czy\u0107. Tylko by\u0107 z nimi. Jeszcze jedno chcia\u0142em powiedzie\u0107, Greg. My\u015bl\u0119, \u017ce wa\u017cnego, je\u015bli chodzi w\u0142a\u015bnie o t\u0119 produktywno\u015b\u0107, czy systemy. Moim zdaniem, szalenie wa\u017cny jest system zarz\u0105dzania, w og\u00f3le organizacj\u0105. Oczywi\u015bcie cz\u0119\u015b\u0107 z nas jest tymi solo entrepreneur. Albo pracuje w niewielkim zespole, i nie ma specjalnie si\u0119 z kim dzieli\u0107 t\u0105 prac\u0105. Natomiast bardzo wa\u017cny jest dobry system delegowania. Moj\u0105 domen\u0105 s\u0105 dwa \u0107wiczenia. Pierwsze, to jest takie motto, \u017ce wszystko, co mo\u017cesz zdelegowa\u0107, to deleguj. Ja to naprawd\u0119 staram si\u0119 robi\u0107. Moim pracownikiem numer dziesi\u0119\u0107, w Escoli, by\u0142 prawnik. In house, z Deloitte. Z renomowanej kancelarii. Kt\u00f3ry by\u0142 od pocz\u0105tku du\u017co dro\u017cszy, ni\u017c mog\u0142aby sobie sp\u00f3\u0142ka na to pozwoli\u0107. Dlaczego? Dlatego, \u017ce ja chcia\u0142em mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce kwity Escoli b\u0119d\u0105 okej. I od tego czasu sko\u0144czy\u0142y si\u0119 moje rozterki, problemy. Je\u017celi teraz my przyst\u0119pujemy do akwizycji \u2013\u00a0 popatrz, jak\u0105 my jeste\u015bmy ma\u0142\u0105 firm\u0105, ile robimy akwizycji. Zrobili\u015bmy ju\u017c cztery akwizycje. Za chwil\u0119 zrobimy pi\u0105t\u0105. To nie by\u0142oby mo\u017cliwe, gdybym ja musia\u0142 \u015bl\u0119cze\u0107 nad tymi kwitami. Ja czasami pytam mojego prawnika: &#8222;Czy ja musz\u0119 czyta\u0107 to wszystko? Czy mog\u0119 Ci zaufa\u0107?&#8221;. On m\u00f3wi: \u201eNie. Tego akurat nie musisz czyta\u0107\u201d. Jak musz\u0119 co\u015b czyta\u0107, to mi m\u00f3wi. Albo zadaje mi pytania konkretne. Czy wybieramy opcj\u0119 A, B, czy C? Czy negocjujemy ten aspekt, czy nie? My si\u0119 kontaktujemy dwa razy w tygodniu. Plus, to jest osoba, kt\u00f3ra jest cz\u0142onkiem naszego management teamu, wi\u0119c zna wszystkie procesy. Zna klient\u00f3w. Nie musi mnie pyta\u0107, czy to jest wa\u017cne, czy nie? Czy to jest wa\u017cny klient? Czy b\u0119dzie tu problem z tego? Ta osoba to wszystko czuje. Jest z nami bardzo d\u0142ugo. To samo, je\u015bli chodzi o ksi\u0119gow\u0105. Ksi\u0119gowa in house, kt\u00f3rej ja nie musz\u0119 t\u0142umaczy\u0107 wszystkiego po kolei. Kt\u00f3ra jest zaanga\u017cowana. Kt\u00f3ra wykonuje te\u017c kilka innych zada\u0144 pozaksi\u0119gowych, wi\u0119c rozumie ca\u0142\u0105 atmosfer\u0119 firmy. To jest dyrektor generalny, kt\u00f3ry tak jak ja jestem twarz\u0105 tutaj, i si\u0119 staram du\u017co opowiada\u0107, to ta osoba nie ma nawet zdj\u0119cia na LinkedIn. Nie ma zdj\u0119cia na LinkedIn. Nie istnieje tam, w tej przestrzeni. Poniewa\u017c jest skupiona na tym, \u017ce trzeba robi\u0107 rozmowy do wewn\u0105trz. Rozmowy z pracownikami. Trzeba zarz\u0105dza\u0107 projektami, trzeba dowozi\u0107. Nie ma na to czasu, \u017ceby sobie wyst\u0119powa\u0107 w jakich\u015b podcastach, \u017ceby gdzie\u015b wpisy jakie\u015b na Facebooku, \u017ce: \u201eO! Dzisiaj by\u0142em na konferencji Infoshare, i \u015bwietnie si\u0119 bawi\u0142em\u201d. Nie. Po prostu musi zapitala\u0107, \u017cebym ja si\u0119 m\u00f3g\u0142 lansowa\u0107. \u017bebym ja m\u00f3g\u0142 robi\u0107 ten marketing. To jest taki duet, o kt\u00f3rym cz\u0119sto zapominamy, \u017ce za takim Wojewodzicem, kt\u00f3ry jest twarz\u0105, i robi sobie zdj\u0119cia, musi by\u0107 kto\u015b, kto daily basis siedzi, i pilnuje, \u017ceby wszystko si\u0119 wydarzy\u0142o w czasie. W bud\u017cecie. Tak, jak m\u00f3wi\u0119, staram si\u0119. Czasami wiem, \u017ce nawet delegowa\u0142em za bardzo. Zdarzy\u0142o mi si\u0119 to w \u017cyciu par\u0119 razy, ale nigdy nie \u017ca\u0142owa\u0142em, \u017ce mia\u0142em takie deleguj\u0105ce podej\u015bcie, bo wszystkie zespo\u0142y, kt\u00f3re stworzy\u0142em, raczej sprosta\u0142y moim wymaganiom. Jak opowiedzia\u0142em na Vistuli, gdzie wprowadza\u0142em na uczelni agile. Jakie\u015b takie zwinne zarz\u0105dzanie. Ten zesp\u00f3\u0142 si\u0119 \u015bwietnie ma. Jest ca\u0142y czas praktycznie niezmieniony, tylko si\u0119 powi\u0119kszy\u0142. Dosy\u0107 ma\u0142o os\u00f3b od Escoli odchodzi. Czyli ludzie si\u0119 raczej dobrze tu czuj\u0105, bo dzi\u0119ki temu, \u017ce jest du\u017ce delegowanie, to mog\u0105 wzrasta\u0107. Oczywi\u015bcie, nie mog\u0119 zdelegowa\u0107 wszystkiego. Nie mog\u0119 zdelegowa\u0107 wyst\u0105pienia w tym podca\u015bcie, bo pewnie nie by\u0142oby to takie atrakcyjne, gdyby kto\u015b inny pr\u00f3bowa\u0142 wej\u015b\u0107 w moj\u0105 g\u0142ow\u0119. Mo\u017ce za dwa, trzy lata, jak b\u0119d\u0119 w radzie nadzorczej, i b\u0119dzie jaki\u015b nowy prezes. Nie mog\u0119 zdelegowa\u0107 wielu aspekt\u00f3w. Nie wiem&#8230; rozm\u00f3w z lud\u017ami. Odpytywania jak idzie biznes, czy cho\u0107by jakiej\u015b elementarnej kontroli zarz\u0105dczej, jak id\u0105 te nasze cele. Naprawd\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 rzeczy jeste\u015b w stanie delegowa\u0107, i tego trzeba si\u0119 nauczy\u0107, bo wtedy zyskujesz gigantyczn\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu. Jak ja widzia\u0142em tych prezes\u00f3w, kt\u00f3rych ja naprawd\u0119 podziwia\u0142em, to nie by\u0142o tak, \u017ce oni b\u0119d\u0105c na jakiej\u015b konferencji, czy w delegacji, nie mogli oderwa\u0107 telefonu od ucha, albo sprawdzali maila co chwil\u0119, nie. Mieli to na tyle pouk\u0142adane, \u017ce do nich trafia\u0142y te wyj\u0105tkowo wa\u017cne rzeczy. Zdarza si\u0119, \u017ce co\u015b naprawd\u0119 si\u0119 wali. Musisz to naprawi\u0107. Wr\u00f3ci\u0107 nawet z konferencji, i nad tym pracowa\u0107. Powiniene\u015b mie\u0107 do tego czasu, wiele ju\u017c sytuacji rozpatrzonych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jasne. Chodzi o to, \u017ceby czu\u0107 si\u0119 dobrze z tym, \u017ce oddajesz prac\u0119, a nie czu\u0107, \u017ce to jest jakie\u015b ryzyko, czy co\u015b z\u0142ego. My\u015bl\u0119, \u017ce to pozwala rzeczywi\u015bcie przebudowa\u0107 t\u0119 perspektyw\u0119. Czy m\u00f3g\u0142by\u015b, wracaj\u0105c jeszcze na sekund\u0119 tylko medytacji, o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0142e\u015b, co\u015b wi\u0119cej powiedzie\u0107 o tym treningu medytacyjnym, kt\u00f3rego do\u015bwiadczy\u0142e\u015b? Rzeczywi\u015bcie wyda\u0142o mi si\u0119 to do\u015b\u0107 niekonwencjonalne. I na czas, kiedy to si\u0119 dzia\u0142o do\u015b\u0107 egzotyczne, i fajne. Dzisiaj, wiadomo, \u017ce ka\u017cdy medytuje z HeadSpace, i w og\u00f3le ekstra. Natomiast Ty to robi\u0142e\u015b, zanim to by\u0142o modne. Jakie praktyki, lub jakie elementy s\u0105 tego treningu? Jakby\u015b co\u015b wi\u0119cej powiedzia\u0142, je\u017celi na przyk\u0142ad chcia\u0142bym z tego skorzysta\u0107, lub kt\u00f3ry\u015b ze s\u0142uchaczy.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja HeadSpace pr\u00f3bowa\u0142em, i w\u0142a\u015bnie HeadSpace mi o tyle si\u0119 nie podoba\u0142, \u017ce jednak to jest telefon. Telefon kojarzy mi si\u0119 z rozmow\u0105, z tymi komunikatorami. Oczywi\u015bcie w\u0142\u0105cza\u0142em go w tryb samolotowy, ale tak nie do ko\u0144ca mi to podchodzi\u0142o. W sensie&#8230; Wiesz, w Twojej g\u0142owie buduj\u0105 si\u0119 skojarzenia na pewne rzeczy. Dlatego cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b, maj\u0105c komputer, na kt\u00f3rym mo\u017cna gra\u0107, i tak maj\u0105 konsol\u0119, \u017ceby komputer by\u0142 do pracy, a konsola do zabawy. Na tej zasadzie, mi akurat HeadSpace super nie podszed\u0142. Uwa\u017cam, \u017ce akurat metoda medytacji, kt\u00f3r\u0105 wybierze dana osoba, jest do\u015b\u0107 wt\u00f3rna. To znaczy, to raczej chodzi o nauczenie si\u0119 pewnego nawyku wyciszania si\u0119. Ja go osi\u0105gam w tej chwili spaceruj\u0105c. Du\u017co chodz\u0119 po g\u00f3rach, czy po prostu w zieleni. Je\u015bli nie mam okazji na d\u0142u\u017cszy wyjazd. Je\u017cd\u017c\u0105c na rowerze, sam. Nie mam problemu z tym, \u017ceby gdzie\u015b wyjecha\u0107 sam ca\u0142kiem. Bardziej moja \u017cona ma z tym problem. I po prostu poby\u0107 ca\u0142kowicie sam, i da\u0107 tym my\u015blom p\u0142yn\u0105\u0107. \u017byjemy w takich czasach&#8230; Chocia\u017c zawsze nasz umys\u0142 nie lubi by\u0107 taki bez bod\u017ac\u00f3w. Jest wiele bada\u0144, \u017ce jak ludzi si\u0119 zamyka w tych komorach, gdzie nie ma bod\u017ac\u00f3w, to ju\u017c po sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu minutach, ludzie panikuj\u0105. M\u00f3zg szaleje, \u017ce nie ma bod\u017ac\u00f3w. Dlatego w tej chwili, wed\u0142ug bada\u0144, je\u015bli siedem sekund gdzie\u015b siedzimy, nie wiem&#8230; w windzie, u lekarza, w tramwaju, to \u015bredni czas wyci\u0105gni\u0119cia telefonu, to jest siedem sekund. Co by tu porobi\u0107? No i telefon. I scrolluj\u0119, czy s\u0142ucham, czy co\u015b robi\u0119. Tymczasem wydaje mi si\u0119, \u017ce jedyn\u0105, najwa\u017cniejsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3rej mo\u017cesz si\u0119 nauczy\u0107 jako przedsi\u0119biorca, czy w og\u00f3le jako osoba, kt\u00f3rej zale\u017cy na zdrowym umy\u015ble, na d\u0142ugim \u017cyciu, na braku nadmiernego stresu, jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 nic nie robienia. To znaczy, siedzenia, patrzenia si\u0119 w ocean. Siedzenia w parku, czy chodzenia. Ja akurat lubi\u0119 bardzo ruch, wi\u0119c jazda na rowerze. I to nie przy samochodach, gdzie jednak stresuj\u0105ce jest to. To dostarcza bod\u017ace stresowe. Ja nie rozumiem jak ludzie je\u017cd\u017c\u0105 przy szosach na rowerze. Ja zawsze je\u017cd\u017c\u0119 gdzie\u015b, gdzie nie ma ruchu samochodowego, albo w 99%. Tak samo, kiedy spaceruj\u0119, staram si\u0119 zawsze wybra\u0107 gdzie\u015b, gdzie po prostu mam wyciszony umys\u0142, bo nic mi nie zagra\u017ca. Samoch\u00f3d jest czym\u015b, co zagra\u017ca \u017cyciu ludzkiemu. Oczywi\u015bcie czasami dobrze troch\u0119 doda\u0107 sobie czego\u015b, co nas pobudza. W sensie nie wiem&#8230; chodzenie po g\u00f3rach jest czym\u015b, co dostarcza nam jakiej\u015b adrenaliny, i nie wiem&#8230; przej\u015bcie Orlej Perci, mo\u017ce dostarcza\u0107 jakiego\u015b wyzwania, kt\u00f3re z kolei odrywa nas od tych codziennych trosk, i sprawia, \u017ce skupiamy si\u0119 na tylko tej czynno\u015bci. Ja akurat by\u0142em na paru pi\u0119ciotysi\u0119cznikach, i faktycznie ten taki instynkt przetrwania, kt\u00f3ry Ci si\u0119 w\u0142\u0105cza momentami, jest te\u017c takim istotnym prze\u017cyciem, bo gdy do niego wr\u00f3cisz ju\u017c na co dzie\u0144, gdy my\u015bl\u0119: \u201eOj, kurcz\u0119, nie wiem. Wywali\u0142 mi si\u0119 kontrakt na p\u00f3\u0142 miliona, albo przegram spraw\u0119 w s\u0105dzie\u201d. To mo\u017cesz sobie pomy\u015ble\u0107, czy to wi\u0105\u017ce si\u0119 z ryzykiem dla Twojego \u017cycia, bezpiecze\u0144stwa Twojego, lub Twoich najbli\u017cszych. A je\u015bli nie? No to pewnie nie ma co tego, a\u017c tak prze\u017cywa\u0107. To te\u017c jest jakie\u015b do\u015bwiadczenie, kt\u00f3re mi by\u0142o bliskie, \u017ce jakie\u015b takie odczucia&#8230; Mo\u017ce nie walki o \u017cycie, ale takiego czego\u015b, \u017ce skupiasz si\u0119 tylko na niezb\u0119dnym instynkcie. Powy\u017cej pi\u0119ciu tysi\u0119cy, ju\u017c instynktem jest oddychanie, bo powietrze jest do\u015b\u0107 rzadkie. Instynktem jest nie zwymiotowanie, je\u015bli co\u015b jesz. Skupianie si\u0119 na tych rzeczach, sprawia, \u017ce nagle wracasz do takich korzeni, co w \u017cyciu jest wa\u017cne? Wa\u017cne jest mie\u0107 pe\u0142ny brzuszek, by\u0107 napitym, \u017ceby nic Ci nie zagra\u017ca\u0142o, oddycha\u0107 pe\u0142n\u0105 piersi\u0105. I, \u017ceby nie by\u0142o Ci zimno. Potem, \u017ceby m\u00f3c si\u0119 wyspa\u0107. Takie do\u015bwiadczenie te\u017c&#8230; Poniewa\u017c kilka razy by\u0142o moim udzia\u0142em, czy nie wiem&#8230; spanie w jakiej\u015b jamie \u015bnie\u017cnej, to wtedy zdajesz sobie spraw\u0119, ju\u017c wracaj\u0105c na te niziny, \u017ce w sumie dobra. Masz jak\u0105\u015b spraw\u0119, i stracisz pi\u0119\u0107dziesi\u0105t tysi\u0119cy. To jest kupa pieni\u0119dzy. Na pewno jest to spory problem, i warto si\u0119 nad tym zastanowi\u0107, jak to rozwi\u0105za\u0107, ale nie jest to co\u015b, co zagra\u017ca Twojemu \u017cyciu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Super. Krzysztof, o co jeszcze powinienem Ci\u0119 zapyta\u0107, a nie zapyta\u0142em? Czy jest jeszcze taka rzecz? Czy to ju\u017c jest moment, \u017ceby\u015bmy zako\u0144czyli nasz\u0105 rozmow\u0119? Ty mi powiedz.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ja my\u015bl\u0119, \u017ce je\u015bli na koniec, m\u00f3g\u0142bym jak\u0105\u015b tak\u0105 jedn\u0105 porad\u0119 powiedzie\u0107, to b\u0119dzie o dzieleniu si\u0119 wiedz\u0105. Wiele startup\u00f3w, jakie si\u0119 do mnie zg\u0142aszaj\u0105, czy w og\u00f3le firm, m\u00f3wi\u0105: \u201eO, nie powiem, bo to jest jaki\u015b tam sekret\u201d, albo: \u201eMusimy si\u0119 spotka\u0107 jako\u015b bardzo intymnie\u201d, albo: \u201ePodpiszmy osiemna\u015bcie stron NDA, \u017ceby o czym\u015b pogada\u0107\u201d. Tymczasem, jak widzisz cho\u0107by po tym podca\u015bcie, ja podzieli\u0142em si\u0119 z Tob\u0105, dosy\u0107 takimi swoimi intymnymi spostrze\u017ceniami. Gdzie\u015b tam ze \u015bwiata politycznego, czy sposobami na biznes. Czy tym, jakie konkretnie biznesy my prowadzimy. Gdzie szukamy naszych przewag konkurencyjnych. Nie mam absolutnie obaw, \u017ce kto\u015b mi ten pomys\u0142 nie wiem&#8230; ukradnie. \u017be zrobi podr\u00f3bk\u0119 PupileVet, albo Escola Headless LMS. Oczywi\u015bcie, jest konkurencja. To znaczy, \u017ce jest rynek, \u017ce s\u0105 klienci, \u017ce jest o co walczy\u0107. Konkurencja jest bardzo potrzebna. Ka\u017cdy produkt jest unikalny. Ka\u017cdy projekt jest unikalny. I pomys\u0142. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie ma co si\u0119 obawia\u0107, \u017ce kto\u015b Ci ukradnie pomys\u0142, bo naprawd\u0119, skopiowa\u0107 pomys\u0142, to jest nie problem. Zrobi\u0107 aplikacj\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142a jak Uber, to na pewno da si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w kilkuset tysi\u0105cach z\u0142otych. Facebooka mo\u017ce nie, bo tam jest gigantyczny backend, taki analityczny. Ale co\u015b, co b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o jak Facebook, to ju\u017c mieli\u015bmy takie pr\u00f3by. Nie wiem, jaka\u015b Albicla, jaki\u015b portal spo\u0142eczno\u015bciowy. To jest te\u017c kwestia kilkuset tysi\u0119cy. To nie jest problem. Natomiast zbudowa\u0107 to serce produktu, ten core. To jest zupe\u0142nie inna sprawa. Dlatego ja si\u0119 ch\u0119tnie dziel\u0119 wiedz\u0105. Uwa\u017cam, \u017ce to jest co\u015b, co te\u017c zyskujesz Ty. W sensie, jako dziel\u0105cy si\u0119 wiedz\u0105. Jak opowiadasz o czym\u015b, to uk\u0142adasz sobie to w g\u0142owie. Ty to dobrze wiesz, bo Ty te\u017c prowadzisz podcast, te\u017c prowadzisz wyk\u0142ady, wyst\u0105pienia. I wiesz, pewnie mia\u0142e\u015b takie odczucie nie raz, \u017ce \u017ceby przygotowa\u0107 si\u0119 do wyst\u0105pienia, Ty sobie dopiero wtedy u\u0142o\u017cy\u0142e\u015b w g\u0142owie te modele biznesowe, te systemy. Uwa\u017cam, \u017ce cz\u0119sto ludzie si\u0119 wstydz\u0105 z jakiego\u015b powodu, \u017ceby opowiada\u0107 o tym, co prze\u017cyli biznesowo, czy \u017cyciowo. A tymczasem, to pomaga innym, i pomaga Tobie. Co wi\u0119cej, <strong>wiedza, w przeciwie\u0144stwie do rzeczy materialnych, ma jedn\u0105 magiczn\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107, czyli si\u0119 nie traci w momencie dzielenia. To znaczy, je\u017celi ja mia\u0142bym samoch\u00f3d, i dam Tobie samoch\u00f3d, to ja ju\u017c go nie mam, Ty go masz. Je\u015bli ja Tobie teraz da\u0142em wiedz\u0119 jak\u0105\u015b, Ty mi, to jakby obaj mamy. Jest 1:1, a nie 1:0. To jest co\u015b naprawd\u0119 unikatowego.<\/strong> Ja my\u015bl\u0119, \u017ce to, \u017ce my si\u0119 nazywamy Escola, i \u017ce jakby mamy tak\u0105 filozofi\u0119. To nie tylko mnie dotyczy. Co pi\u0105tek s\u0105 spotkania deweloperskie dla wszystkich deweloper\u00f3w. \u017beby mogli si\u0119 wymienia\u0107 wiedz\u0105, robi\u0107 sobie szkolenia. To jest du\u017co lepsze ni\u017c cokolwiek innego, co my mo\u017cemy zaoferowa\u0107. Owocowe czwartki, lodowe \u015brody, bananowe wtorki, czy tam czekoladowe wtorki, a to, \u017ce mamy po prostu szkolenia, z fajnych technologii, gdzie wzajemnie si\u0119 wymieniamy spostrze\u017ceniami. Dzielimy si\u0119 jakimi\u015b ksi\u0105\u017ckami. To jest du\u017co, du\u017co lepsze ni\u017c cokolwiek innego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Super. Bardzo ciekawe. Ja do tego jeszcze bym dorzuci\u0142 tak\u0105 troch\u0119 lapidarn\u0105 perspektyw\u0119, \u017ce jak najbardziej czuj\u0119, \u017ce dzielenie si\u0119 wiedz\u0105 jest bardzo przydatne. Te\u017c druga rzecz, kt\u00f3ra my\u015bl\u0119, \u017ce jest jakby uzupe\u0142nieniem tego, to, to, \u017ce kto\u015b musi tej wiedzy s\u0142ucha\u0107. Czyli, \u017ce jedna rzecz, to jest dzieli\u0107 si\u0119, ale druga rzecz, to te\u017c umie\u0107 s\u0142ucha\u0107, i znajdowa\u0107 przestrze\u0144, bo mam te\u017c takie poczucie, kt\u00f3re te\u017c czasem mi doskwiera, \u017ce w tej g\u0119stwinie informacji, powiedzia\u0142bym, \u017ce ju\u017c ca\u0142a wiedza jest dost\u0119pna, wi\u0119c czym tu si\u0119 dalej dzieli\u0107? A bardziej jest kwestia zarz\u0105dzania tym, \u017ceby efektywnie i skutecznie te\u017c s\u0142ucha\u0107 tego, czego ju\u017c mo\u017cna pos\u0142ucha\u0107. Tym samym, mie\u0107 otwarto\u015b\u0107 na zmian\u0119 perspektywy, czy na to, co chce powiedzie\u0107 kto\u015b inny. I umie\u0107 z tego wyci\u0105ga\u0107 wnioski. Nie jest to w sprzeczno\u015bci, tylko bardziej jest drug\u0105 stron\u0105 tego r\u00f3wnania.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">My\u015bl\u0119, \u017ce tu jest Greg, jedna rzecz, kt\u00f3r\u0105 warto do tego doda\u0107. Czyli w\u0142a\u015bnie s\u0142uchanie, i wybieranie wiedzy. Ja te\u017c mam z tym problem. Jest tyle wiedzy, \u017ce otwierasz Internet, jakiekolwiek pytanie zadajesz, to jest tego pe\u0142no. I bardzo cz\u0119sto si\u0119 na to wystawiamy nie\u015bwiadomie. Czyli otwierasz Facebooka, i tam jaki\u015b zrzut nast\u0119puje informacji na Ciebie. Uwa\u017cam, \u017ce tego trzeba unika\u0107. O tym m\u00f3wi\u0119 w\u0142a\u015bnie z kursie Cyfrowy Dobrostan. A raczej i\u015b\u0107 w \u015bwiadome zdobywanie. Czyli je\u017celi otwieram Facebooka, to co w\u0142a\u015bciwie chc\u0119 si\u0119 dowiedzie\u0107? Kogo chc\u0119 \u015bledzi\u0107? Dla mnie takim sposobem, to mo\u017ce jest dobra okazja, \u017ceby te\u017c to powiedzie\u0107. Jest w\u0142a\u015bnie otaczanie si\u0119 w\u0142a\u015bciwymi lud\u017ami. Ty masz klub, do kt\u00f3rego mo\u017cna si\u0119 zapisa\u0107, i otoczy\u0107 si\u0119 osobami, kt\u00f3re pewnie czego\u015b szukaj\u0105 wi\u0119cej. Chc\u0105 osi\u0105ga\u0107 sukcesy. Daj\u0105 sobie wzajemnie rady. To jest na pewno wielo, wielokrotnie bardziej warto\u015bciowe, ni\u017c po prostu takie scrollowanie Facebooka. Je jestem cz\u0142onkiem akurat EO, Entrepreneurs&#8217; Organization. Jakby kto\u015b w og\u00f3le chcia\u0142 do\u0142\u0105czy\u0107, to chyba teraz jest rekrutacja na do\u0142\u0105czenie. Jak ma si\u0119 minimum milion dolar\u00f3w przychodu, w swojej firmie. Ja na tym bardzo du\u017co skorzysta\u0142em. Tam i w takich ma\u0142ych grupach si\u0119 pracuje. Takie s\u0105 mastermindy. Tak zwane deep dives. Jak i spotkania ca\u0142ej grupy. Jest to te\u017c \u015bwiatowa organizacja, wi\u0119c mo\u017cna sobie sporo z tych \u015bwiatowych zasob\u00f3w korzysta\u0107. Ja jestem w grupie cho\u0107by zajmuj\u0105cej si\u0119 edukacj\u0105. I wiesz&#8230; na pstrykni\u0119cie masz ludzi, na WhatsAppie masz ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 w stanie odbi\u0107 Twoje my\u015bli. Jak teraz zak\u0142adam Headless LSM-a, to wczoraj wrzuca\u0142em: \u201eCo s\u0105dzicie o moim pomy\u015ble?\u201d. I masz odpowiedzi. Warto nale\u017ce\u0107 do jakiej\u015b spo\u0142eczno\u015bci, klubu. W\u0142a\u015bnie nie da\u0107 si\u0119 wystawi\u0107 Facebookowi na feeda. Tylko w\u0142a\u015bnie nale\u017ce\u0107 do jakiej\u015b ma\u0142ej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra my\u015bli podobnie jak Ty. Do kt\u00f3rej Ty chcesz d\u0105\u017cy\u0107. Nie w\u0142a\u015bnie jakiej\u015b spo\u0142eczno\u015bci byle jakiej. Tylko takiej, do kt\u00f3rej Ty chcesz aspirowa\u0107. Tak\u017ce uwa\u017cam, \u017ce ten klub na przyk\u0142ad Tw\u00f3j, to jest \u015bwietny pomys\u0142. Mo\u017ce je\u017celi kto\u015b s\u0142ucha, to tam te\u017c linki, \u017ceby\u015bcie do\u0142\u0105czali. Dawajcie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Spoko. Fajnie. Dzi\u0119ki Ci, Krzysztof. My\u015bl\u0119, \u017ce mogliby\u015bmy rozmawia\u0107 przez kolejne dwie godziny, ale boj\u0119 si\u0119, \u017ce ma\u0142o kto by to wytrzyma\u0142 na jednym posiedzeniu. W zwi\u0105zku z tym, wszystkich s\u0142uchaczy, i Ciebie s\u0142uchaczu w zasadzie, bo pewnie s\u0142ucha to teraz ka\u017cda jedna osoba indywidualnie, zach\u0119cam do tego, \u017ceby pod\u0105\u017ca\u0107 za Krzysztofem, i jego m\u0105dro\u015bciami, poprzez<\/strong><a href=\"https:\/\/open.spotify.com\/show\/38fpaPMSblvHO7EvltXzZv?si=5ef787bd827747f6\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong> Jego podcast<\/strong><\/a><strong>, kt\u00f3rego nawet mia\u0142em okazj\u0119 te\u017c by\u0107 go\u015bciem. Tym samym, trzymam kciuki za powodzenie Escola, na kolejnych etapach rozwoju. Bardzo ciekawe to by\u0142o dla mnie. Czy co\u015b jeszcze chcia\u0142by\u015b doda\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie. My\u015bl\u0119, \u017ce ju\u017c czas si\u0119 po\u017cegna\u0107. Dzi\u0119ki serdeczne za Tw\u00f3j czas, i za Wasz czas.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Super. Bardzo dzi\u0119kuj\u0119. Krzysztof Wojewodzic, Escola. Wszystkiego dobrego.\u00a0<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-css-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"block-b579b38b-201f-4c72-a558-8a9780dade6c\"><strong>Szukasz indywidualnych konsultacji biznesowych? <a href=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/kontakt\/#contact-form\">Napisz do mnie!<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"block-108ca9ea-5935-4e53-af55-8b3c78b1a204\"><strong>Do\u0142\u0105cz do <a href=\"https:\/\/albrechtpartners.com\/klub\">Klubu Greg Albrecht Podcast<\/a>, aby mie\u0107 dost\u0119p do ekskluzywnych materia\u0142\u00f3w, spotka\u0144 i wp\u0142yw na kszta\u0142t tego podcastu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\" id=\"block-95e27114-617d-4414-a297-86be06584d06\"><strong>Masz pomys\u0142 na temat odcinka? Znasz kogo\u015b, kto powinien by\u0107 moim go\u015bciem? A mo\u017ce chcesz zosta\u0107 sponsorem podcastu? Napisz: gregalbrechtpodcast[at]gmail.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Krzysztof Wojewodzic \u2013 seryjny przedsi\u0119biorca technologiczny z doktoratem z zakresu modeli biznesowych w IT, CEO Escola S.A. \u2013 grupy marek skupionych wok\u00f3\u0142 rynku mobile, kt\u00f3ra w ci\u0105gu 2 lat funkcjonowania jako sp\u00f3\u0142ka akcyjna, wytworzy\u0142a ponad 20 aplikacji dla sektora bankowego, farmaceutycznego, paliwowego, czy FMCG.\u00a0 Krzysztof jako dwudziestokilkulatek za\u0142o\u017cy\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 Fun English (e-kursy angielskiego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4050,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"class_list":["post-4049","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podcast"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4049","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4049"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4049\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4049"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4049"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/albrechtpartners.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4049"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}